st10003a*{}
--><!--[if gte mso 10]>
table.MsoNormalTable
{
font-size:10.0pt;
font-family:"Times New Roman";
}
-->
Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ Chương 6 TÔI LÀ THẰNG CU MÙI |
Con Tủn hồi bé khác xa con
Tủn bây giờ. Nghĩa là đáng yêu hơn nhiều, cho dù nó không hề yêu tôi.
Sau vụ tin nhắn, tôi ngoắt nó
ra ngoài hè, chửi té tát:
- Mày đưa cho mẹ mày đọc mẩu
tin đó chi vậy?
- Tại mình không hiểu bạn
muốn rủ mình làm gì.
- Bây giờ mày hiểu chưa?
- Chưa hiểu.
- Chưa hiểu thì đừng bao giờ
hiểu.
Tôi nói vậy vì tôi đã hiểu
rồi. Chính chú Nhiên đã giải thích cho tôi. Chú vừa giải thích vừa cười khà khà
trong khi mặt tôi méo đi từng phút một.
Kể từ hôm tôi lỡ lầm một chút
đó, đời tôi mất đi bao nhiêu thứ một chút khác. Ba tôi cấm tôi không được nghịch
chiếc điện thoại của chú Nhiên nữa.
Không được gửi tin nhắn rủ
con Tủn đi dạo một chút, lai rai một chút, đời tôi trở nên buồn quá nhiều chút.
Ngày tháng trở lại là những
ngày tháng cũ. Lẽo đẽo trong hành lang hiu quạnh của cuộc sống, tôi lại đi từ trường
về nhà, từ phòng ngủ đến phòng tắm, từ bàn ăn đến bàn học với một nhịp điệu
không đổi, y như trái đất vẫn buồn tẻ quay quanh mặt trời.
Nếu tôi là trái đất, đôi khi
tôi lẩn thẩn nghĩ, tôi sẽ không cam chịu sống một cuộc sống máy móc và đơn điệu
như thế. Tôi sẽ không thèm quay nữa, hoặc là tôi sẽ tìm cách quay theo hướng
khác. Mặc cho mọi thứ ra sao thì ra.
Nhưng tôi không phải là trái
đất. Tôi là thằng cu Mùi.
Thằng cu Mùi không lái được
trái đất theo ý mình nhưng nó có thể bắt cuộc sống của nó đi theo cái cách mà
nó chợt nghĩ ra.
Khi khát nước, tôi không thèm
rót nước vô ly nữa. Tôi rót nước vô chai xá xị. Những chai xá xị uống xong, mẹ
tôi chất hàng đống trên đầu tủ, chờ bán cho các gánh ve chai. Tôi uống nước
trong chai, thấy thú vị làm sao.
Hải cò qua nhà tôi chơi, thấy
vậy ba chân bốn cẳng chạy về nhà nằng nặc đòi mẹ nó mua xá xị cho nó.
Xưa nay nhà Hải cò không bao
giờ uống các loại nước ngọt đóng chai. Mẹ nó bảo các loại nước ngọt toàn chất
hóa học, có họa là điên mới nốc ba thứ độc hại đó vào người.
Nhưng thằng Hải cò bù lu bù
loa ghê quá, bà đành ra chợ tha về cho nó một chai.
Hôm sau, Hải cò cầm chai nước
chạy qua nhà tôi, mặt hiu hiu tự đắc:
- Mày xem! Hôm qua đến giờ
tao uống nước bằng cái chai này nè.
Tôi tủm tỉm:
- Mày thấy thế nào?
- Ờ, nước trong chai ngọt và
mát hơn nước trong ly mày ạ. Lạ ghê!
Tôi còn bày cho Hải cò nhiều
chuyện lạ khác nữa. Hết uống, tôi chuyển sang ăn. Tôi không thèm bới cơm vô chén
như trước nay. Tới bữa ăn, trước ánh mắt sửng sốt của ba mẹ tôi, tôi đổ cơm và
thức ăn vào chiếc thau nhôm, trộn lên như một món thập cẩm. Rồi bưng cái thau
ra ngoài hè, tôi ngồi xổm nhìn ra đường vừa lấy muỗng xúc cơm tọng vô miệng,
cảm thấy cuộc sống vô cùng tươi đẹp.
Trông tôi ăn cơm trong thau
rất giống con heo nhà tôi ăn cơm trong máng, nhưng Hải cò vẫn tấm tắc:
- Hay quá! Kiểu mới à?
- Ừ, kiểu mới! Thích lắm!
Hôm sau, Hải cò lại háo hức
đi tìm tôi, chỉ để khoe:
- Tao vừa ăn cơm trong thau.
Lần này không đợi tôi dò hỏi,
Hải cò hớn hở nói luôn:
- Ăn cơm trong thau ngon
tuyệt mày ạ. Ngon hơn ăn bằng chén nhiều. Lạ ghê hén mày?
Hải cò lại “lạ ghê”.
Tôi cũng thấy lạ, mặc dù tôi
lường trước được điều đó.
Bây giờ, tức là lúc ngồi viết
lại câu chuyện này, dĩ nhiên tôi thừa biết hồi đó chính yếu tố tâm lý đã tác động
đến khẩu vị của bọn tôi. Sự thay đổi của hoàn cảnh đã dẫn đến sự thay đổi của
cảm xúc.
Tại sao những lời tỏ tình
thốt ra ở cạnh bờ sông hay ngoài đồng cỏ dễ thành công hơn khi cũng những lời
đó thốt ra giữa quảng trường hay nơi chợ búa?
Tại sao những đôi vợ chồng
thích đi du lịch đến những nơi xa lạ để tìm lại cảm giác của những ngày đầu,
điều mà họ không thể tìm thấy khi quanh quẩn trong căn nhà quen thuộc?
Tất cả đều có lý do của nó.
Con người ta bao giờ cũng cần đến một hoàn cảnh mới để trước tiên làm mới lại
chính cảm xúc của mình, rồi sau đó nếu tiện thì tiếp tục làm mới những thứ khác.
Do vậy, người lớn khi có điều
kiện họ lập tức thay đổi hoàn cảnh, đôi khi bằng cách hết sức cực đoan như thay
một người vợ này (hay một người chồng này) bằng một người vợ khác (hay một
người chồng khác).
Tóm lại, người lớn thường cho
phép mình làm tất cả những gì mình thích, kể cả những ý thích rất là vớ vẩn và
cấm trẻ con làm tất cả những gì họ không thích, và sự cấm cản của họ nhiều khi
cũng vớ vẩn nốt.
Tôi và Hải cò thay đổi thói
quen ăn uống thì đâu có ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới. Không phải vì bọn tôi
không thích uống nước trong ly mà hết ông tổng thống này đến bà thủ tướng nọ bị
ám sát. Cũng như thế, người Israel
và người Palestine
nã pháo vào nhau chắc chắn không bắt nguồn từ việc bọn tôi thay chén bằng thau.
Nhưng dưới mắt các ông bố bà
mẹ, việc một đứa con bỗng nhiên thích ăn uống theo kiểu trái khoáy là cái gì đó
hết sức nghiêm trọng, có thể không liên quan đến chiến tranh nhưng rất có khả
năng dính dáng đến sự điên rồ.
- Con có điên không hả con? -
Mẹ tôi hỏi, cái cách bà nhìn tôi như thể tôi vừa khoác vào bộ đồ trắng toát của
bệnh viện.
Tôi hiểu mẹ tôi, khi nhìn vẻ
lo âu ánh lên trong đáy mắt bà. Nhưng tôi cũng rất buồn là bà không hiểu tôi
như tôi đang hiểu bà.
- Không đâu, mẹ à. - Tôi ủ rũ
đáp.
- Tại sao con lại làm thế?
Tất cả mọi người đều uống nước trong ly, sao con lại thích uống nước trong chai?
Chính vì tất cả mọi người đều
uống nước trong ly nên tôi mới thích uống nước trong chai. Lý do hết sức đơn giản
nhưng tôi chỉ dám nghĩ trong đầu. Tôi không thể nói điều đó ra miệng, e rằng sẽ
làm cho mẹ tôi thêm hoảng.
Nếu như bây giờ mẹ tôi còn đủ
minh mẫn để nhớ lại câu chuyện hồi đó và lặp lại câu hỏi trên kia, tôi sẽ sẵn sàng
giải thích cho bà hiểu rằng bọn trẻ con trên thế giới vẫn thích làm như vậy và
tất cả những đứa đó chẳng có đứa nào bị điên hết.
Ba tôi hừ mũi:
- Ly dùng để uống nước, chai
dùng để chứa nước, chén là để ăn cơm, thau là để đựng rau, đựng thịt cá, mày có
biết không hả thằng kia?
Thằng kia tức là thằng cu
Mùi. Khi ba tôi chuyển sang gọi tôi là thằng kia, tức là ông đã giận lắm.
- Dạ biết.
- Biết sao mày còn trở chứng
như vậy?
Tôi không thể giải thích cho
ba tôi, cũng như trước đó tôi đã không thể giải thích cho mẹ tôi.
Sau này, khi đã là một ông bố
hẳn hoi thì tôi phát hiện ra trẻ con trở chứng là thứ đầy rẫy trên trái đất này.
Rất nhiều đứa trẻ không đi
đứng bình thường như thiên hạ mà cứ thích nhảy chân sáo ngoài đường. Thậm chí nhiều
đứa thích đi bằng mũi chân trên gờ tường cheo leo hơn là sải bước vững vàng
trên mặt đất.
Nhiều đứa trẻ khác đội nón cứ
thích quay ngược lưỡi trai ra đằng sau.
Nhiều đứa trẻ khác nữa thích
dùng bút để đọ gươm và xé giấy tập để xếp tàu thuyền hơn là dùng thứ này để
viết lên thứ kia.
Nếu có thời gian tìm hiểu hẳn
tôi sẽ tìm thấy những chú bé thích rót nước vô chai và xới cơm vô thau. Chắc
chắn thế.
Thật là sáng tạo, những đứa
trẻ đó. Chúng làm vậy chẳng qua chỉ để cho đời bớt nhạt. Lý do mới lành mạnh
làm sao!
Nhưng người lớn lại coi là
ngổ ngáo, ngược đời và không giống ai những điều mà bọn trẻ chỉ đơn giản coi là
thú vị.
Người lớn sẽ nói, hết sức
nghiêm khắc:
- Này con, khi nào phải rượt
đuổi ai hoặc bị ai rượt đuổi, con người mới phải chạy, khi nào cần vượt qua một
chướng ngại vật như vũng nước hay mô đất, con người mới phải nhảy. Còn lúc
khác, những người đứng đắn đều đi đứng khoan thai. Chẳng đứa trẻ ngoan nào lại
nhảy như cóc hoặc đi trên gờ tường như khỉ thế kia!
Người lớn tiếp tục bảo ban:
- Người ta tạo ra cái lưỡi
trai là để che nắng cho gương mặt, chỉ có những kẻ ngốc nghếch mới quay ngược
cái nón lại như thế!
Tới lần thứ ba thì người lớn
răn đe:
- Tao sắm tập bút cho mày
đánh nhau và xé làm đồ chơi hả thằng kia?
Tất cả những gì người lớn dạy
dỗ đều đúng về mặt lý thuyết, bọn trẻ đều thấy vậy. Nhưng bọn chúng vẫn có một
sự thôi thúc vô hình làm cho khác đi trong thực tế.
Chẳng qua so với người lớn,
trẻ con sống trong một bầu khí quyển khác và dưới một thứ ánh sáng khác. Ở đó,
bọn trẻ tiếp cận thế giới theo cách của chúng, nghĩa là chúng không nhìn mọi
thứ chung quanh dưới khía cạnh sử dụng. Đó là điểm khác biệt căn bản giữa trẻ
con và người lớn.
Với người lớn, ý nghĩa và giá
trị của mọi thứ trên đời đều thu gọn vào hai chữ chức năng. Bạn lật bất cứ một
cuốn từ điển nào của người lớn mà coi. Người ta định nghĩa thế giới này bằng
chức năng, và chỉ bằng chức năng. Áo để mặc, ghế để ngồi, răng để nhai và lưỡi
để nếm.
Cho nên không thể trách được
nếu ba tôi quả quyết ly mới là thứ dùng để uống nước, còn chai chỉ dùng để đựng
nước, nếu mọi ông bố bà mẹ khác đều nhanh chóng đồng ý với nhau rằng nón lưỡi
trai dùng để che nắng, bút để viết và tập vở tất nhiên dùng để ghi chép.
Trẻ con không quan tâm đến
chức năng. Đơn giản vì trẻ con có kho báu vô giá: óc tưởng tượng.
Chiếc gối với người lớn là
thứ để gối đầu nhưng với con Tí sún nghèo rớt mùng tơi thì đó là con búp bê hay
khóc nhè mà nó phải ru mỗi ngày.
Với tôi và Hải cò, áo không
chỉ dùng để mặc mà còn là thứ để nắm lấy khi tụi tôi cần trì níu để vật nhau
xuống đất. Nếu áo mà chỉ dùng để mặc thì chán chết. Mà thực ra nếu trời không
quá lạnh thì trẻ con cũng chẳng cần mặc áo.
Với mẹ thằng Hải cò, hiển nhiên
cây chổi dùng để quét nhà. Nhưng nếu thấy Hải cò đứng tần ngần trước cây chổi,
tôi đoán là nó đang nghĩ xem nên làm gì với cây chổi, nên ném vào cửa kiếng nhà
hàng xóm để xem điều gì sẽ xảy ra sau đó hay nên cưỡi lên cây chổi rồi đọc thần
chú để biết mình có bay được như các phù thủy trong truyện hay không. (Chuyện
thần tiên là do người lớn viết ra, nhưng thường thì họ quên khuấy đi rằng họ
viết ra chuyện thần tiên để trẻ con sống trong thế giới đó cho đến chừng nào
trẻ con cũng trở thành người lớn như họ).
Những ngày ngồi cặm cụi gõ
những con chữ này tôi còn nghiệm ra rằng những đứa trẻ thích trở chứng là những
đứa trẻ muốn thể hiện cái tôi, tất nhiên thể hiện theo kiểu trẻ con. Quay ngược
cái nón lưỡi trai ra phía sau, đứa trẻ muốn khẳng định rằng ta khác với phần còn
lại của thế giới, thực ra cũng khó mà khác được vì trên thế giới bao la này có
rất nhiều đứa trẻ đội nón kiểu oái oăm như vậy, nhưng ít ra cũng khác với thằng
bạn đi bên cạnh.
Tất nhiên không phải đứa trẻ
nào cũng thế. Cũng có những đứa trẻ thích giống nhau, bên cạnh những đứa trẻ
thích khác nhau.
Người lớn dĩ nhiên vỗ tay
hoan nghênh đám trẻ thứ nhất. Vì giống lẫn nhau, đó là thứ nguyên tắc mà người
lớn sùng bái. Giống nhau tức là không cá biệt, không phá phách, không nổi loạn.
Là nề nếp, quan trọng hơn nữa là an toàn. Nếu thật giống đám đông, giống đến
mức lẫn lộn giữa người này với người khác, thậm chí tư tưởng ai nấy đều trùng
khít với nhau thì càng tuyệt đối an toàn.
Nghĩ khác, nói khác và làm
khác đám đông, dù là nghĩ đúng, nói đúng và làm đúng vẫn là sự lựa chọn tiềm ẩn
nhiều nguy cơ, trong nhiều trường hợp đó là con đường dẫn đến giàn thiêu mà
Bruno là một ví dụ bi thương trong lịch sử nhân loại. (Khi mọi người đều tin
rằng mặt trời quay quanh trái đất thì kẻ khăng khăng cho rằng trái đất quay quanh
mặt trời chỉ có cách duy nhất là dùng cái chết để bảo vệ cho chân lý - điều đó
là không thể khác).
Rất may là chúng tôi - tôi,
Hải cò, con Tủn và con Tí sún - không ai trở thành Bruno vào năm tám tuổi. Chúng
tôi chỉ làm ba mẹ phiền lòng chứ không đụng chạm đến những trật tự và những
quyền lực bất khả xâm phạm.
Tôi và Hải cò không lên giàn
thiêu.
Nhưng hai đứa tôi buộc phải
thừa nhận rằng cái ly và cái chai (cũng như cái chén và cái thau) hoàn toàn khác
nhau về công dụng và để bảo đảm cuộc sống vẫn diễn ra đúng theo khuôn phép và
nhất là đúng ý ba mẹ, chúng tôi đành phải đồng ý rằng chức năng của những đứa
trẻ ngoan là phải sử dụng đồ vật theo đúng chức năng mà người lớn đã quy định.
Sầu ơi là buồn!
hết:
Chương 6 , xem tiếp: Chương
7
0 nhận xét:
Đăng nhận xét