Nguyễn Văn Thạc
Mãi mãi tuổi hai mươi
Tập 8
|
15.4.72
Nắng Hà Tĩnh oi và bức bối
hơn ngoài mình. Sáng sớm, sương mù dày đặc, vào đến gần chân núi rồi mà vẫn còn
ẩn trong sương. Ai mới đến đây lần đầu cứ tưởng đây là một cánh đồng xa tắp -
Hồ nước chỉ khẽ trắng lên một chút dưới cái vệt đen của núi. Thế mà chỉ thoáng
một cái, không hiểu từ bao giờ, nắng đã bàng hoàng đến gõ ở sau gáy Bây giờ, Hà
Nội có lẽ mới là nắng mới, nhức đầu một chút, nhưng còn dịu và phải sáng một lúc
lâu mới có nắng. Mình chợt nhớ rõ thì năm ngoái dạo này còn đang treo áo bông
cơ mà. Và bức ảnh Như Anh gửi cho mình, Như Anh còn mặc áo bông...
hơn ngoài mình. Sáng sớm, sương mù dày đặc, vào đến gần chân núi rồi mà vẫn còn
ẩn trong sương. Ai mới đến đây lần đầu cứ tưởng đây là một cánh đồng xa tắp -
Hồ nước chỉ khẽ trắng lên một chút dưới cái vệt đen của núi. Thế mà chỉ thoáng
một cái, không hiểu từ bao giờ, nắng đã bàng hoàng đến gõ ở sau gáy Bây giờ, Hà
Nội có lẽ mới là nắng mới, nhức đầu một chút, nhưng còn dịu và phải sáng một lúc
lâu mới có nắng. Mình chợt nhớ rõ thì năm ngoái dạo này còn đang treo áo bông
cơ mà. Và bức ảnh Như Anh gửi cho mình, Như Anh còn mặc áo bông...
Người ta bảo, vùng này là
trung tâm của gió Lào, và cũng sắp có gió Lào đấy - chẳng mấy chốc mà cháy đen cả
người Được cái có con sông trong vắt. nên thường được tắm luôn. Từ hôm đến đây,
hôm nào mình chả tắm – Có ngày tắm đến 2 lần. Những ngày như thế này, chắc ở
nhà cũng ít có.
trung tâm của gió Lào, và cũng sắp có gió Lào đấy - chẳng mấy chốc mà cháy đen cả
người Được cái có con sông trong vắt. nên thường được tắm luôn. Từ hôm đến đây,
hôm nào mình chả tắm – Có ngày tắm đến 2 lần. Những ngày như thế này, chắc ở
nhà cũng ít có.
Hôm qua, ta bắn rơi 6 máy
bay: Hà Tĩnh bắn 1, Nghệ An bắn 1, Quảng Bình 2, Vĩnh Linh 2 - Kể ra như thế
còn ít quá Riêng Hà Tĩnh hôm qua có vài chục chiếc ra, chúng nó bay bình tĩnh
như đi dạo vậy - Hầu như không gặp một trở lực lào Cứ từng tốp 2 chiếc bay song
song, nó lượn mấy vòng ngó mục tiêu chán rồi mới lao xuống ném bom Những chiếc
AD6 nghiêng cánh phụt khói dài lê thê, nom tức lộn ruột mà chẳng làm gì được nó
cả. Có lúc hắn bay thấp nhìn rõ cả buồng lái. Thật đáng tiếc, nếu lực lượng
phòng không ở đây dầy đặc như Hà Nội hay các thành phố khác thì nhất định chúng
nó không thể ngang tàng như thế được. Cầu Hộ hôm qua cũng bị sập, cái cầu phao
bồng bềnh mà mình đã đi ô tô hôm qua. Bom nó ném rất nhiều, ném cả vào những
chiếc máy kéo màu đỏ mới
bay: Hà Tĩnh bắn 1, Nghệ An bắn 1, Quảng Bình 2, Vĩnh Linh 2 - Kể ra như thế
còn ít quá Riêng Hà Tĩnh hôm qua có vài chục chiếc ra, chúng nó bay bình tĩnh
như đi dạo vậy - Hầu như không gặp một trở lực lào Cứ từng tốp 2 chiếc bay song
song, nó lượn mấy vòng ngó mục tiêu chán rồi mới lao xuống ném bom Những chiếc
AD6 nghiêng cánh phụt khói dài lê thê, nom tức lộn ruột mà chẳng làm gì được nó
cả. Có lúc hắn bay thấp nhìn rõ cả buồng lái. Thật đáng tiếc, nếu lực lượng
phòng không ở đây dầy đặc như Hà Nội hay các thành phố khác thì nhất định chúng
nó không thể ngang tàng như thế được. Cầu Hộ hôm qua cũng bị sập, cái cầu phao
bồng bềnh mà mình đã đi ô tô hôm qua. Bom nó ném rất nhiều, ném cả vào những
chiếc máy kéo màu đỏ mới
chở đến nông trường đằng sau
núi.
núi.
Còn hôm nay thì yên tĩnh lạ thường
- Không có tiếng máy bay, không có tiếng nổ - Các cụ già ở đây bảo rằng những
năm địch đánh phá ác liệt, không lúc nào ngớt tiếng máy bay ở trên đầu tiếng
pháo địch kích từ ngoài biển vào tiếng bom ình ình - anh thoảng, một ngày trọn
vẹn không có máy bay, mọi người thấy nhớ nhớ, thiếu thiếu...
- Không có tiếng máy bay, không có tiếng nổ - Các cụ già ở đây bảo rằng những
năm địch đánh phá ác liệt, không lúc nào ngớt tiếng máy bay ở trên đầu tiếng
pháo địch kích từ ngoài biển vào tiếng bom ình ình - anh thoảng, một ngày trọn
vẹn không có máy bay, mọi người thấy nhớ nhớ, thiếu thiếu...
Làm sao địch có thể gây được
tình trạng căng thẳng ở đây, khi mà bom đạn trở thành điều không đáng nói trong
cuộc sống?
tình trạng căng thẳng ở đây, khi mà bom đạn trở thành điều không đáng nói trong
cuộc sống?
Đêm qua, lúc đi lấy gạo, pháo
ta bắn lên trời như pháo hoa đỏ rực cả một góc trời - Còn buổi chiều, phía ấy
rực lên một màu chói lọi - Đúng là bom đạn không thể giết được chất thơ của đất
nước. ở nhà lá dài chứa gạo, hồi chiều máy bay lượn quanh mãi, trời vừa sụp
tối, ngồi sao Hôm cô độc của Như Anh vẫn hiện lên, nhoè trong sương, nhưng
người ta vẫn nhận ra rằng: ngôi sao đó sáng và trong lắm - ở trên cái nền xanh
biếc, chùm lá phi lao li ti sẽ đu đưa một cách thần thoại. Cuộc đời vẫn như
chẳng hề có chết chóc, có đau thương...
ta bắn lên trời như pháo hoa đỏ rực cả một góc trời - Còn buổi chiều, phía ấy
rực lên một màu chói lọi - Đúng là bom đạn không thể giết được chất thơ của đất
nước. ở nhà lá dài chứa gạo, hồi chiều máy bay lượn quanh mãi, trời vừa sụp
tối, ngồi sao Hôm cô độc của Như Anh vẫn hiện lên, nhoè trong sương, nhưng
người ta vẫn nhận ra rằng: ngôi sao đó sáng và trong lắm - ở trên cái nền xanh
biếc, chùm lá phi lao li ti sẽ đu đưa một cách thần thoại. Cuộc đời vẫn như
chẳng hề có chết chóc, có đau thương...
O Hồng (Như Anh và cả mình,
ghét cái tên ấy lắm đấy!) cũng lạc quan và vui như chính đất này. Cái nốt ruồi
nhỏ xíu trên má là "ưu điếm" của o đấy - có duyên thầm, và tế nhị Mỗi
lần o nói chuyện, mình phải bắt nhắc lại đến 4 lần mới thủng câu chuyện. O bảo:
Các anh ở ngoài ấy ít đi bộ đội chứ trong này đi hết. Họp chi đoàn bói cũng
không ra một người con trai. Mình bảo ở đó cũng đi chứ, và những người con gái
cũng có chung 1 cảm nghĩ như vậy O ấy bảo: Chúng em chỉ thích đi bộ đội, nhưng
khám sức khoẻ không đủ nên phải ở nhà - ở nhà và đi dân công hoả tuyến. Mình
trố mắt ngạc nhiên vì người ngồi trước mặt mình kia, che miệng khi cười và
chẳng bao giờ đi làm về dám bước thẳng vào nhà khi có bộ đội ở trong. Lại là người
có mặt trong chiến dịch đường 9, Khe Sanh - Trị Thiên... Lại là người cõng
thương binh, tiếp đạn, là người thu dọn chiến trường...
ghét cái tên ấy lắm đấy!) cũng lạc quan và vui như chính đất này. Cái nốt ruồi
nhỏ xíu trên má là "ưu điếm" của o đấy - có duyên thầm, và tế nhị Mỗi
lần o nói chuyện, mình phải bắt nhắc lại đến 4 lần mới thủng câu chuyện. O bảo:
Các anh ở ngoài ấy ít đi bộ đội chứ trong này đi hết. Họp chi đoàn bói cũng
không ra một người con trai. Mình bảo ở đó cũng đi chứ, và những người con gái
cũng có chung 1 cảm nghĩ như vậy O ấy bảo: Chúng em chỉ thích đi bộ đội, nhưng
khám sức khoẻ không đủ nên phải ở nhà - ở nhà và đi dân công hoả tuyến. Mình
trố mắt ngạc nhiên vì người ngồi trước mặt mình kia, che miệng khi cười và
chẳng bao giờ đi làm về dám bước thẳng vào nhà khi có bộ đội ở trong. Lại là người
có mặt trong chiến dịch đường 9, Khe Sanh - Trị Thiên... Lại là người cõng
thương binh, tiếp đạn, là người thu dọn chiến trường...
Vậy là lửa khói của mặt trận
đã bao trùm lên người O đó Vậy là chính O đã là cô Thanh niên xung phong đẹp kỳ
lạ trong bài thơ tuyệt diệu của Phạm Tiến Quật:
đã bao trùm lên người O đó Vậy là chính O đã là cô Thanh niên xung phong đẹp kỳ
lạ trong bài thơ tuyệt diệu của Phạm Tiến Quật:
“Cái miệng em ngoa cho bạn
cười giòn
cười giòn
Tiếng Hà Tĩnh nghe buồn cười
đáo để
đáo để
Anh lặng người anh như trôi
trong tiếng ru…”
trong tiếng ru…”
O vẫn thuỳ mị, dịu dàng. O
chẳng đanh đá như mình quan niệm về những o gái trên tuyến lửa. O chẳng có chút
gì tỏ ra "sống gấp". O vẫn thương nhớ người con trai đi bộ đội đã 2
năm rồi và đêm nay, o ngồi gấp chiếc phong bì trắng muốt để gai cho anh. Nhìn
O, mình thấy yên tâm lạ lùng mình thấy tin tưởng lạ lùng ở những cô gái Việt
Nam. Không, họ nhất định vượt qua cái khoảng cách ghê gớm của không gian và
thời gian. Ngồi nói chuyện với O, mình rất hài lòng về cách đối xử chân thật,
mềm dịu và đứng đắn. O gái này đây, là niềm hạnh phúc đáng gìn giữ và trân
trọng của đồng đội mình đang chiến đấu ngoài tiền tuyến.
chẳng đanh đá như mình quan niệm về những o gái trên tuyến lửa. O chẳng có chút
gì tỏ ra "sống gấp". O vẫn thương nhớ người con trai đi bộ đội đã 2
năm rồi và đêm nay, o ngồi gấp chiếc phong bì trắng muốt để gai cho anh. Nhìn
O, mình thấy yên tâm lạ lùng mình thấy tin tưởng lạ lùng ở những cô gái Việt
Nam. Không, họ nhất định vượt qua cái khoảng cách ghê gớm của không gian và
thời gian. Ngồi nói chuyện với O, mình rất hài lòng về cách đối xử chân thật,
mềm dịu và đứng đắn. O gái này đây, là niềm hạnh phúc đáng gìn giữ và trân
trọng của đồng đội mình đang chiến đấu ngoài tiền tuyến.
Mình nghĩ đến những thế hệ đã
qua thời chập chững. Những người giờ đã già lão, đã cao tuổi ấy cũng có lúc họ
là thanh mền như mình, một ông già, một bà lão giờ đây, dạo ấy họ cũng trò
chuyện thế này. Rồi người đi, người ở... Thời gian chạy hết bao nhiêu chặng
đường dài, để bây giờ đội quân chủ lực của quân đội, của đất nước là mình, là
lứa tuổi mình…
qua thời chập chững. Những người giờ đã già lão, đã cao tuổi ấy cũng có lúc họ
là thanh mền như mình, một ông già, một bà lão giờ đây, dạo ấy họ cũng trò
chuyện thế này. Rồi người đi, người ở... Thời gian chạy hết bao nhiêu chặng
đường dài, để bây giờ đội quân chủ lực của quân đội, của đất nước là mình, là
lứa tuổi mình…
Tụi trẻ đang vây quanh chiếc
bàn kia, chẳng mấy chốc lại rụt rè, e lệ khi nói chuyện với nhau. Cũng hay, Như
Anh nhỉ. Mặc dù chẳng có gì ẩn ý, nhưng họ vẫn phải rụt rè. Và cái rụt rè ấy
mới đáng quí chứ - chẳng thể nào mua được và chẳng phải ai cũng có.
bàn kia, chẳng mấy chốc lại rụt rè, e lệ khi nói chuyện với nhau. Cũng hay, Như
Anh nhỉ. Mặc dù chẳng có gì ẩn ý, nhưng họ vẫn phải rụt rè. Và cái rụt rè ấy
mới đáng quí chứ - chẳng thể nào mua được và chẳng phải ai cũng có.
Mà lạ, các o ở đây hay chế
giễu bộ đội ngoài ấy. Hôm nào bọn mình đi lấy củi là y như xấu hổ đến chết -
chẳng phải bọn mình không gánh được củi kết, hay không chặt được những cành
khô. Nhưng rừng xa quá, vào chặt được gánh củi thì hết nửa ngày, phải vội vàng
ra ngay kẻo đói. Vậy mà, hễ thấy anh bộ đội thấp thoáng lội qua dòng suối ở cửa
rừng là các o lại bụm miệng cười - Như Anh chắc chẳng cười đâu nhỉ/ Như Anh
thương cơ - Còn các o này cười hoài. Lại còn hỏi: Các chú bộ đội chặt củi ở
đâu, bảo tui đi Chặt với - Làm cho lính xấu hổ đến đỏ nhừ mặt. Quả thực con
gái, hay nói chung dân ở đây, làm ăn giỏi thật, khoẻ hơn dân khu 3 nhiều - Quần
quật suốt ngày đêm, giặc bắn phá là thế mà có coi ra gì đâu. Con trai đi bộ đội
hết, các o phải làm tất cả công việc của nhà nông. Bởi thế, cái dáng lùi lùi.
hơi thô, cục mịch của các o chỉ làm cho bọn mình thêm quí, thêm thương. D
nhiên, các o lẳng nghĩ gì đến các o cả, các o còn thương hơn chú bộ đội gian
khổ và vất vả nhất. Có lẽ chính cái tình cảm tốt đẹp ấy đã làm các o đỡ ngại,
và nhất là làm các chú bộ đội gìn giữ cho các o, cho mình, gìn giữ tình cảm
quân dân trong sáng và rất đáng ca ngợi.
giễu bộ đội ngoài ấy. Hôm nào bọn mình đi lấy củi là y như xấu hổ đến chết -
chẳng phải bọn mình không gánh được củi kết, hay không chặt được những cành
khô. Nhưng rừng xa quá, vào chặt được gánh củi thì hết nửa ngày, phải vội vàng
ra ngay kẻo đói. Vậy mà, hễ thấy anh bộ đội thấp thoáng lội qua dòng suối ở cửa
rừng là các o lại bụm miệng cười - Như Anh chắc chẳng cười đâu nhỉ/ Như Anh
thương cơ - Còn các o này cười hoài. Lại còn hỏi: Các chú bộ đội chặt củi ở
đâu, bảo tui đi Chặt với - Làm cho lính xấu hổ đến đỏ nhừ mặt. Quả thực con
gái, hay nói chung dân ở đây, làm ăn giỏi thật, khoẻ hơn dân khu 3 nhiều - Quần
quật suốt ngày đêm, giặc bắn phá là thế mà có coi ra gì đâu. Con trai đi bộ đội
hết, các o phải làm tất cả công việc của nhà nông. Bởi thế, cái dáng lùi lùi.
hơi thô, cục mịch của các o chỉ làm cho bọn mình thêm quí, thêm thương. D
nhiên, các o lẳng nghĩ gì đến các o cả, các o còn thương hơn chú bộ đội gian
khổ và vất vả nhất. Có lẽ chính cái tình cảm tốt đẹp ấy đã làm các o đỡ ngại,
và nhất là làm các chú bộ đội gìn giữ cho các o, cho mình, gìn giữ tình cảm
quân dân trong sáng và rất đáng ca ngợi.
Mình rất tiếc rằng Như Anh không
sống trong khung cảnh này. Như Anh còn đang vất vả học tập, và những cám dỗ mà
Như Anh cần vượt qua chẳng phải dễ dàng. Mình rất tiếc Như Anh không ở gần mình
như o gái Hà Tĩnh này, đế mình được dìu dắt, hỏi han và âu yếm, chiều chuộng.
Có lúc cứ nghĩ rằng Như Anh còn rất trẻ dại, còn ngây thơ quá đỗi mà mình cần
phải che chở, có lúc lại nghĩ rằng Như Anh là người dìu dắt mình vượt qua những
chặng đường gian khó nhất – Có lẽ cả hai, ừ, đúng – Như Anh là như thế nhỉ?
sống trong khung cảnh này. Như Anh còn đang vất vả học tập, và những cám dỗ mà
Như Anh cần vượt qua chẳng phải dễ dàng. Mình rất tiếc Như Anh không ở gần mình
như o gái Hà Tĩnh này, đế mình được dìu dắt, hỏi han và âu yếm, chiều chuộng.
Có lúc cứ nghĩ rằng Như Anh còn rất trẻ dại, còn ngây thơ quá đỗi mà mình cần
phải che chở, có lúc lại nghĩ rằng Như Anh là người dìu dắt mình vượt qua những
chặng đường gian khó nhất – Có lẽ cả hai, ừ, đúng – Như Anh là như thế nhỉ?
Trong tay mình là chiếc quạt
giấy, năm trước ngày 22- 4-71, Như Anh đã âu yếm viết tên mình trên nan quạt -
những nan tre mỏng mảnh xoè ra cho 7 con cò trắng muốt vỗ cánh đọc câu thơ của
Chế Lan Viên:
giấy, năm trước ngày 22- 4-71, Như Anh đã âu yếm viết tên mình trên nan quạt -
những nan tre mỏng mảnh xoè ra cho 7 con cò trắng muốt vỗ cánh đọc câu thơ của
Chế Lan Viên:
"Và cánh cò lại bay hoài
không nghỉ
không nghỉ
Trước hiên nhà, trong hơi mái
câu văn”.
câu văn”.
Thế là gần tròn 1 năm, chiếc
thuyền căng tấm buồm xanh đi về trong giấc ngủ của mình... Cái quạt, theo mình
hành quân từ những ngày đầu bộ đội, mấy lần định cất về mà lần nào cũng quên -
Dường như là một sự cố ý - Quạt yêu quí nằm trong đáy sâu của ba lô, nằm trong
đáy sâu của lòng mình, giờ đây đang dậy lên những làn gió mát - Hệt như hơi thở
Như Anh, hệt như tiếng hát và những âm thanh đậm đà, xao xuyến cất từ trong
trái tim em...
thuyền căng tấm buồm xanh đi về trong giấc ngủ của mình... Cái quạt, theo mình
hành quân từ những ngày đầu bộ đội, mấy lần định cất về mà lần nào cũng quên -
Dường như là một sự cố ý - Quạt yêu quí nằm trong đáy sâu của ba lô, nằm trong
đáy sâu của lòng mình, giờ đây đang dậy lên những làn gió mát - Hệt như hơi thở
Như Anh, hệt như tiếng hát và những âm thanh đậm đà, xao xuyến cất từ trong
trái tim em...
Sao mình lại viết những dòng
này nhỉ - Mặc dù bao nhiêu lần khác, mình nhớ và nghĩ về Như Anh rất nhiều, da
diết và bâng khuâng... Cũng không rõ nữa. Chắc là minh muốn bù cho Như Anh vì ở
trẽn, mình đã viết và nói khá nhiều về o Hồng, o gái Hà Tinh sống sung sướng
hơn Như Anh và khổ hơn Như Anh. ù, mình không muốn và sẽ chẳng bao giờ dành cho
ai khác trừ Như Anh yêu quí, những tình cảm tốt đẹp nhất và trong sáng nhất -
Cứ mỗi lần gặp 1 người con gái, dù quen hay chẳng hề biết họ, cũng gợi cho mình
nhớ đến Như Anh, nhớ đến người thương nhất và tin nhất của lòng mình.
này nhỉ - Mặc dù bao nhiêu lần khác, mình nhớ và nghĩ về Như Anh rất nhiều, da
diết và bâng khuâng... Cũng không rõ nữa. Chắc là minh muốn bù cho Như Anh vì ở
trẽn, mình đã viết và nói khá nhiều về o Hồng, o gái Hà Tinh sống sung sướng
hơn Như Anh và khổ hơn Như Anh. ù, mình không muốn và sẽ chẳng bao giờ dành cho
ai khác trừ Như Anh yêu quí, những tình cảm tốt đẹp nhất và trong sáng nhất -
Cứ mỗi lần gặp 1 người con gái, dù quen hay chẳng hề biết họ, cũng gợi cho mình
nhớ đến Như Anh, nhớ đến người thương nhất và tin nhất của lòng mình.
Như Anh đã biết mình vào đây
chưa nhỉ? Và Như Anh sẽ nghĩ gì, đã nghĩ gì trong những ngày mình đi xa? Ai có
được niềm hạnh phúc mình hằng ao ước, hái tặng Như Anh những bông hoa đẹp và
tươi mát nhất vườn, thơm nhất vườn? Ai nhỉ?
chưa nhỉ? Và Như Anh sẽ nghĩ gì, đã nghĩ gì trong những ngày mình đi xa? Ai có
được niềm hạnh phúc mình hằng ao ước, hái tặng Như Anh những bông hoa đẹp và
tươi mát nhất vườn, thơm nhất vườn? Ai nhỉ?
Nhưng thôi, cái đó chỉ là điều
rất nhỏ. Chỉ mong mỏi Như Anh thực sự học giỏi, làm được nhiều, cống hiến được
nhiều. Có lẽ đó chính là niềm hạnh phúc chân chính nhất mà người ta hằng băn
khoăn.
rất nhỏ. Chỉ mong mỏi Như Anh thực sự học giỏi, làm được nhiều, cống hiến được
nhiều. Có lẽ đó chính là niềm hạnh phúc chân chính nhất mà người ta hằng băn
khoăn.
Những ngày mà mình nhớ rất
nhiều đến các bạn cùng lớp cùng học với mình, cùng trường. Có người đi bộ đội
đã hy sinh, có người còn ở tiền tuyến, có người ở nhà và có người đi học nước
ngoài. Mỗi người một công việc quan trọng do đất nước phân công. Mình rất tin
rằng mỗi người bạn ấy sẽ có lúc nhớ lại những mái trường các bạn đã đi qua, sẽ
nhớ những kỷ niệm chẳng bao giờ có thể phai nhoà và những ước muốn xôn xao khi
cửa đời rộng mở - Có thể mượn ý Tố Hữu mà nói ở đây: Ta chính là hôm nay và các
bạn c mình là mãi mãi. Nhưng làm sao có thể có tương lai đẹp đẽ khi không có
những người hôm nay đang cầm súng, đang gian khổ đánh giặc. Riêng mình, hình như
đây là một phần thưởng. Đi bộ đội, với mình không chỉ là đánh giặc Được sống
những ngày oanh liệt và vẻ vang nhất của đất nước, khi mà dân tộc ta đang thắng
lớn và bước nhanh đến ngày thắng lợi hoàn toàn, mình phải viết. Phải viết với
tất cả năng lực của mình có được. Phải viết với sự say mê, cố gắng hết sức của
bản thân. Viết với bao nhiêu gửi gắm và tin tưởng của bạn bè đối với mình.
nhiều đến các bạn cùng lớp cùng học với mình, cùng trường. Có người đi bộ đội
đã hy sinh, có người còn ở tiền tuyến, có người ở nhà và có người đi học nước
ngoài. Mỗi người một công việc quan trọng do đất nước phân công. Mình rất tin
rằng mỗi người bạn ấy sẽ có lúc nhớ lại những mái trường các bạn đã đi qua, sẽ
nhớ những kỷ niệm chẳng bao giờ có thể phai nhoà và những ước muốn xôn xao khi
cửa đời rộng mở - Có thể mượn ý Tố Hữu mà nói ở đây: Ta chính là hôm nay và các
bạn c mình là mãi mãi. Nhưng làm sao có thể có tương lai đẹp đẽ khi không có
những người hôm nay đang cầm súng, đang gian khổ đánh giặc. Riêng mình, hình như
đây là một phần thưởng. Đi bộ đội, với mình không chỉ là đánh giặc Được sống
những ngày oanh liệt và vẻ vang nhất của đất nước, khi mà dân tộc ta đang thắng
lớn và bước nhanh đến ngày thắng lợi hoàn toàn, mình phải viết. Phải viết với
tất cả năng lực của mình có được. Phải viết với sự say mê, cố gắng hết sức của
bản thân. Viết với bao nhiêu gửi gắm và tin tưởng của bạn bè đối với mình.
Mình rất khổ tâm và đau đớn
vì chẳng viết được cái gì có hồn cả. Dòng sông chảy qua xóm làng đẹp là thế,
với chiếc thuyền gỗ ngấm nước, những dải cát mơ màng mọc lờ đờ mặt nước, những
bụi rong xoã tóc xanh cả sông… Chao ôi, giọng hò đầy thương, đầy nhớ trong đêm
vắng trăng, đầy sao... Xóm làng sau một ngày thắng giặc như vậy đó Mình muốn
viết một cái gì, một bài thơ, một bài tuỳ bút về những điều tương tự như thế -
Mà không khi nào hài lòng cả - Khi nào cũng chỉ là những cảm xúc sáo mòn và cũ kỹ.
Những hình ảnh mất hết góc cạnh của cuộc đời. Ý nghĩ của mình bao giờ cũng mơ
hồ, hình thành
vì chẳng viết được cái gì có hồn cả. Dòng sông chảy qua xóm làng đẹp là thế,
với chiếc thuyền gỗ ngấm nước, những dải cát mơ màng mọc lờ đờ mặt nước, những
bụi rong xoã tóc xanh cả sông… Chao ôi, giọng hò đầy thương, đầy nhớ trong đêm
vắng trăng, đầy sao... Xóm làng sau một ngày thắng giặc như vậy đó Mình muốn
viết một cái gì, một bài thơ, một bài tuỳ bút về những điều tương tự như thế -
Mà không khi nào hài lòng cả - Khi nào cũng chỉ là những cảm xúc sáo mòn và cũ kỹ.
Những hình ảnh mất hết góc cạnh của cuộc đời. Ý nghĩ của mình bao giờ cũng mơ
hồ, hình thành
không rõ rệt. Chỉ khẽ thoáng,
khẽ chạm vào là biến đi đằng nào không sao giữ lại được. Đến một lúc tình cờ
nào, nó lại hiện ra, rõ ràng, khúc chiết như những dòng chữ chính xác của một
cuốn sách giáo khoa.
khẽ chạm vào là biến đi đằng nào không sao giữ lại được. Đến một lúc tình cờ
nào, nó lại hiện ra, rõ ràng, khúc chiết như những dòng chữ chính xác của một
cuốn sách giáo khoa.
Các bạn đi học, có cái khổ,
cái vất vả của người đi học. Không ai có thể sống thoải mái nếu người đó muốn
thực sự có kh muốn đóng góp một thành quả lớn lao cho đất nước. Phải nói rằng
mình đã cố gắng rất nhiều, cố gắng rất nhiều để sống và làm những ước muốn mà
thuở nhỏ mình hằng ao ước. Mình chỉ muốn làm tốt nhất, đúng đắn nhất, đầy đủ
nhất câu kết luận của bài tập làm văn mình đã viết hồi học phổ thông. Chỉ muốn
chứng minh đẹp nhất những điều mình đã nói với Như Anh yêu dấu trong những lá
thư.
cái vất vả của người đi học. Không ai có thể sống thoải mái nếu người đó muốn
thực sự có kh muốn đóng góp một thành quả lớn lao cho đất nước. Phải nói rằng
mình đã cố gắng rất nhiều, cố gắng rất nhiều để sống và làm những ước muốn mà
thuở nhỏ mình hằng ao ước. Mình chỉ muốn làm tốt nhất, đúng đắn nhất, đầy đủ
nhất câu kết luận của bài tập làm văn mình đã viết hồi học phổ thông. Chỉ muốn
chứng minh đẹp nhất những điều mình đã nói với Như Anh yêu dấu trong những lá
thư.
16.4.72
Hôm qua yên tĩnh, nhưng đấy
là đối với cái tỉnh Hà Tĩnh mình đang ở, còn đối với miền Nam và những miền đất
nước khác thì vẫn chẳng có chút gì là yên tĩnh cả. 2 giờ sáng nay, máy bay địch
tới bắn phá Hải Phòng bị bắn rơi 5 chiếc. Đặc biệt nhất là có 1 B.52. Như vậy,
địch đã dùng B.52 ra bắn phá các thành phố lớn, tiến hành một bước leo thang ở
miền Bắc. ở miền Nam, thị xã Bình Long đã được hoàn toàn giải phóng.
là đối với cái tỉnh Hà Tĩnh mình đang ở, còn đối với miền Nam và những miền đất
nước khác thì vẫn chẳng có chút gì là yên tĩnh cả. 2 giờ sáng nay, máy bay địch
tới bắn phá Hải Phòng bị bắn rơi 5 chiếc. Đặc biệt nhất là có 1 B.52. Như vậy,
địch đã dùng B.52 ra bắn phá các thành phố lớn, tiến hành một bước leo thang ở
miền Bắc. ở miền Nam, thị xã Bình Long đã được hoàn toàn giải phóng.
Nhân dân tụ tập quanh người
hàng xóm có chiếc đài bán dẫn nhỏ để nghe tin tức. Họ ngóng tin như 1 giá trị
tinh thần không thể nào thiếu được - Và ở họ có một sự nhạy cảm rất đáng quí về
chính trị. 13 giờ, địch ném bom ở Kỳ Anh, phía Tây - thì 14 giờ, họ đã biết rất
chắc chắn. Rất chính xác. Ai cho họ biết được những tin tức ấy nhỉ? Bà cụ toàn
hỏi mình tin tức. Mình thì mù tịt, chẳng biết gì cả. Không phải bộ đội là được
biết hết tin tức chiến trường đâu. Họ cứ tưởng: có tin gì mới ở chiến trường là
bọn mình lại được tập hợp để nghe báo cáo ngay. Thực ra, nguồn tin tức mà bọn
mình nghe là mẩu báo của tiểu đoàn và cái đài Li do của ông cán bộ. Trong khi
người dân còn có biết bao nhiêu nguồn tin vỉa hè phần lớn là chân thực nhất.
hàng xóm có chiếc đài bán dẫn nhỏ để nghe tin tức. Họ ngóng tin như 1 giá trị
tinh thần không thể nào thiếu được - Và ở họ có một sự nhạy cảm rất đáng quí về
chính trị. 13 giờ, địch ném bom ở Kỳ Anh, phía Tây - thì 14 giờ, họ đã biết rất
chắc chắn. Rất chính xác. Ai cho họ biết được những tin tức ấy nhỉ? Bà cụ toàn
hỏi mình tin tức. Mình thì mù tịt, chẳng biết gì cả. Không phải bộ đội là được
biết hết tin tức chiến trường đâu. Họ cứ tưởng: có tin gì mới ở chiến trường là
bọn mình lại được tập hợp để nghe báo cáo ngay. Thực ra, nguồn tin tức mà bọn
mình nghe là mẩu báo của tiểu đoàn và cái đài Li do của ông cán bộ. Trong khi
người dân còn có biết bao nhiêu nguồn tin vỉa hè phần lớn là chân thực nhất.
Phải nói, ở mỗi người sống
trên đất Hà Tĩnh, đều có một mối quan tâm đáng quí đối với đất nước. Họ lo lắng
cho vùng bị bom đạn địch tàn phá. Họ lo lắng cho cả nhưng vùng họ nghi rằng
địch sắp đổ bộ - Đây là nơi đầu tiên mình thấy sự căm thù, khinh bỉ kẻ thù của
dân tộc dữ dội nhất, mạnh mẽ nhất. Nghe tin địch đã đổ bộ xuống cầu Hàm Rồng,
mọi người hỏi nhau để xác minh sự đúng đắn của nguồn tin ấy. Nhưng họ hỏi mà
bên trong họ không tin. Làm sao địch có thể đổ bộ xuống đấy được. ở đó chúng nó
ăn cướp gì được. Dân thì không có gạo, chỉ nhiều khoai - Những cụ già Hoẵng Hoá
- Thanh Hoá sẵn
trên đất Hà Tĩnh, đều có một mối quan tâm đáng quí đối với đất nước. Họ lo lắng
cho vùng bị bom đạn địch tàn phá. Họ lo lắng cho cả nhưng vùng họ nghi rằng
địch sắp đổ bộ - Đây là nơi đầu tiên mình thấy sự căm thù, khinh bỉ kẻ thù của
dân tộc dữ dội nhất, mạnh mẽ nhất. Nghe tin địch đã đổ bộ xuống cầu Hàm Rồng,
mọi người hỏi nhau để xác minh sự đúng đắn của nguồn tin ấy. Nhưng họ hỏi mà
bên trong họ không tin. Làm sao địch có thể đổ bộ xuống đấy được. ở đó chúng nó
ăn cướp gì được. Dân thì không có gạo, chỉ nhiều khoai - Những cụ già Hoẵng Hoá
- Thanh Hoá sẵn
sàng cho chúng nếm khoai!
Sự quan tâm đến vận mệnh đất
nước ở đây gắn liền với nỗi lo lắng của bản thân mỗi người và gia đình. Bởi vậy
điều đó cũng là phải thôi, điều đó cũng hợp logic thôi.
nước ở đây gắn liền với nỗi lo lắng của bản thân mỗi người và gia đình. Bởi vậy
điều đó cũng là phải thôi, điều đó cũng hợp logic thôi.
O Hồng chiều nay bắt đầu đi
dân công hoả tuyến ở Quảng Bình. O doạ ở nhà là phải làm cơm tiễn đi - Vì vào
trong đó, o sẽ khám bộ đội và nhất định sẽ đi trong đợt này. Bà cụ lo cuống, và
cứ vừa sửa soạn cho o đi, vừa mắng - Nào là: cái ngữ mày mà đòi đi bộ đội, đòi
đi vác đạn cho pháo... Nào là nó chỉ bắn doạ cũng sợ rồi... Còn o ta, cứ tỉnh
bơ. O bận rộn ra sông gội đầu và giặt cái áo xanh o hay mặc. Nó đã cũ và bạc
trắng ở vai áo - O ra ngõ vặn đôi quang gánh bằng những sợi mây trắng nõn còn
dính nhựa - Cả nhà ăn cơm rồi mà o còn đứng đó, o làm mê say, o mặc những cơn
gió mùa hè thổi tung những lùm
dân công hoả tuyến ở Quảng Bình. O doạ ở nhà là phải làm cơm tiễn đi - Vì vào
trong đó, o sẽ khám bộ đội và nhất định sẽ đi trong đợt này. Bà cụ lo cuống, và
cứ vừa sửa soạn cho o đi, vừa mắng - Nào là: cái ngữ mày mà đòi đi bộ đội, đòi
đi vác đạn cho pháo... Nào là nó chỉ bắn doạ cũng sợ rồi... Còn o ta, cứ tỉnh
bơ. O bận rộn ra sông gội đầu và giặt cái áo xanh o hay mặc. Nó đã cũ và bạc
trắng ở vai áo - O ra ngõ vặn đôi quang gánh bằng những sợi mây trắng nõn còn
dính nhựa - Cả nhà ăn cơm rồi mà o còn đứng đó, o làm mê say, o mặc những cơn
gió mùa hè thổi tung những lùm
lá tre... Mình đi ăn cơm và
hỏi: O Hồng không ăn cơm để chiều đi à... O cười ngượng nghịu... Mình giật mình
vì bỗng nhận ra rằng o còn nhỏ quá. O nhỏ như một em bé cấp hai. Và sự thật o
chỉ mới là học sinh lớp 6. Dưới lớp tay mình là tờ bìa màu xanh hơi cũ - Cái
bìa sách có dòng chữ Trường cấp 2 Cẩm Lạc - /ớp 6B - Lê Thị Hồng - Năm 1971 -
1972" – Có phải o không? Đã tẩy đi dòng con số 1971-1972- Không, o đừng
ngượng - năm nay o 16 hay 17 tuổi rồi, o chẳng đi học nữa - BỘ đội chẳng chê o
học dốt đâu, bộ đội 12 năm đi học, sung sướng hơn o nhiều, và hiểu nỗi khổ của
người không được đi học.
hỏi: O Hồng không ăn cơm để chiều đi à... O cười ngượng nghịu... Mình giật mình
vì bỗng nhận ra rằng o còn nhỏ quá. O nhỏ như một em bé cấp hai. Và sự thật o
chỉ mới là học sinh lớp 6. Dưới lớp tay mình là tờ bìa màu xanh hơi cũ - Cái
bìa sách có dòng chữ Trường cấp 2 Cẩm Lạc - /ớp 6B - Lê Thị Hồng - Năm 1971 -
1972" – Có phải o không? Đã tẩy đi dòng con số 1971-1972- Không, o đừng
ngượng - năm nay o 16 hay 17 tuổi rồi, o chẳng đi học nữa - BỘ đội chẳng chê o
học dốt đâu, bộ đội 12 năm đi học, sung sướng hơn o nhiều, và hiểu nỗi khổ của
người không được đi học.
Vậy là o gái Hà Tĩnh này lại
đi vừa lớn dậy, vừa thôi học mấy tháng thôi, mà cuộc đời đã phong phú lắm, đã đẹp
lắm rồi - Mà cuộc đởi o đã có bề dày và cả bề sâu nữa. O đã và sắp đi hoả tuyến
- O đi thanh thản, hào hứng – O tung tăng đi đến chiến trường...
đi vừa lớn dậy, vừa thôi học mấy tháng thôi, mà cuộc đời đã phong phú lắm, đã đẹp
lắm rồi - Mà cuộc đởi o đã có bề dày và cả bề sâu nữa. O đã và sắp đi hoả tuyến
- O đi thanh thản, hào hứng – O tung tăng đi đến chiến trường...
Rất lạ, o nhắc mình nhớ đến
Như Anh rất nhiều – Sao Như Anh không là một o gái Hà T nh thế này để hôm nay
mình được bịn rịn chia tay và hẹn gặp Như Anh ở chiến trường? Mà đây lại chỉ là
một o gái khác lạ, mình không muốn nói gì với o cả - chỉ thầm chào thôi. Chỉ
mong o chóng lớn, trưởng thành trong thử thách ác liệt của tuyến lửa và trở về
như hàng nghìn cô gái khác. Để lại nỗi ngẩn ngơ cho đời như bài thơ ca ngợi các
o...
Như Anh rất nhiều – Sao Như Anh không là một o gái Hà T nh thế này để hôm nay
mình được bịn rịn chia tay và hẹn gặp Như Anh ở chiến trường? Mà đây lại chỉ là
một o gái khác lạ, mình không muốn nói gì với o cả - chỉ thầm chào thôi. Chỉ
mong o chóng lớn, trưởng thành trong thử thách ác liệt của tuyến lửa và trở về
như hàng nghìn cô gái khác. Để lại nỗi ngẩn ngơ cho đời như bài thơ ca ngợi các
o...
Như Anh học giỏi không? Như
Anh học giỏi không? Như Anh có được chứng kiến, được biết những con người,
những cô gái trẻ, yêu đời đang làm thay cho Như Anh, cho các bạn Như Anh ở nhà
học tập - Phải đấy, họ sung sướng hơn Như Anh và gian khổ hơn Như Anh cũng
chính là ở đấy. Họ hạnh phúc hơn Như Anh cũng chính ở trận tuyến này.
Anh học giỏi không? Như Anh có được chứng kiến, được biết những con người,
những cô gái trẻ, yêu đời đang làm thay cho Như Anh, cho các bạn Như Anh ở nhà
học tập - Phải đấy, họ sung sướng hơn Như Anh và gian khổ hơn Như Anh cũng
chính là ở đấy. Họ hạnh phúc hơn Như Anh cũng chính ở trận tuyến này.
Mình chẳng muốn nói Như Anh
và các bạn Như Anh phải chịu ơn những cô gái đi trên đất lửa - Họ cũng như Như
Anh chỉ làm nhiệm vụ quan trọng mà đất nước trao cho. Nhiệm vụ nào cũng vẻ
vang, cũng gian khổ cả. Mình rất hiểu Như Anh, rất hiểu rằng Như Anh mong muốn
và đang cống hiến sức lực của mình cho đất nước. Rất hiểu rằng Như Anh không
bao giờ muốn trốn tránh những nơi gian khổ, ác liệt, nơi cái sống và cái chết
đang giằng co nhau... Mình chỉ muốn nhắc Như Anh rằng: Như Anh à, các o gái này
có thể mất đi lắm. Còn Như Anh và các bạn thì chắc chắn sẽ tồn tại, sẽ sống,
bởi vậy, nhiệm vụ của Như Anh rất nặng nề, phải làm tiếp những gì mà người ở
chiến trường không sao làm được - ở chiến trường này, ta đã thắng và thắng to!
Còn ở chỗ Như Anh, ta chưa thắng lớn - Nhiệm vụ của Như Anh nặng nề như thế...
và các bạn Như Anh phải chịu ơn những cô gái đi trên đất lửa - Họ cũng như Như
Anh chỉ làm nhiệm vụ quan trọng mà đất nước trao cho. Nhiệm vụ nào cũng vẻ
vang, cũng gian khổ cả. Mình rất hiểu Như Anh, rất hiểu rằng Như Anh mong muốn
và đang cống hiến sức lực của mình cho đất nước. Rất hiểu rằng Như Anh không
bao giờ muốn trốn tránh những nơi gian khổ, ác liệt, nơi cái sống và cái chết
đang giằng co nhau... Mình chỉ muốn nhắc Như Anh rằng: Như Anh à, các o gái này
có thể mất đi lắm. Còn Như Anh và các bạn thì chắc chắn sẽ tồn tại, sẽ sống,
bởi vậy, nhiệm vụ của Như Anh rất nặng nề, phải làm tiếp những gì mà người ở
chiến trường không sao làm được - ở chiến trường này, ta đã thắng và thắng to!
Còn ở chỗ Như Anh, ta chưa thắng lớn - Nhiệm vụ của Như Anh nặng nề như thế...
Tất cả những điều đó hẳn Như
Anh hiểu rõ và sâu sa. Hẳn Như Anh sẽ biến những suy nghĩ dằn vặt mình đang
sống bình yên khi đất nước đang gian khổ thành quyết tâm lớn nhất để học giỏi,
thật giỏi - Mình tin tưởng ở điều đó và mong chờ những tin vui nhất.
Anh hiểu rõ và sâu sa. Hẳn Như Anh sẽ biến những suy nghĩ dằn vặt mình đang
sống bình yên khi đất nước đang gian khổ thành quyết tâm lớn nhất để học giỏi,
thật giỏi - Mình tin tưởng ở điều đó và mong chờ những tin vui nhất.
Mình sắp vào rừng, 1 giờ
trưa. Chiều nay đi lấy gianh về làm bếp - Chắc là phải vào sau và tối mới về
được. O Hồng đi rồi, chắc chẳng còn được gặp mình nữa - Mình ở đây không lâu
rồi lại chuyển. Nghe đồn như vậy. Nhưng chắc rằng mình khó quên o. Người con
gái bình dị trên đất Hà Tĩnh, cô thanh rên xung phong mà Phạm Tiến Duật hằng ca
ngợi.
trưa. Chiều nay đi lấy gianh về làm bếp - Chắc là phải vào sau và tối mới về
được. O Hồng đi rồi, chắc chẳng còn được gặp mình nữa - Mình ở đây không lâu
rồi lại chuyển. Nghe đồn như vậy. Nhưng chắc rằng mình khó quên o. Người con
gái bình dị trên đất Hà Tĩnh, cô thanh rên xung phong mà Phạm Tiến Duật hằng ca
ngợi.
Hôm nay, máy bay ra ít, nhưng
có ra và không yên tĩnh như đêm qua. 9 giờ đêm qua, báo động di chuyển, như ở
chiến trường vậy. Mình chợt nhớ rằng: ở đây có 1 điều đặc biệt là nhiều chó.
Chó sủa ran khi có người qua đường và cũng làm ầm cả xóm khi ở sân kho. Bộ đội
vỗ tay hoan hô nhưng người được tuyên dương (!). Buồn cười thật.
có ra và không yên tĩnh như đêm qua. 9 giờ đêm qua, báo động di chuyển, như ở
chiến trường vậy. Mình chợt nhớ rằng: ở đây có 1 điều đặc biệt là nhiều chó.
Chó sủa ran khi có người qua đường và cũng làm ầm cả xóm khi ở sân kho. Bộ đội
vỗ tay hoan hô nhưng người được tuyên dương (!). Buồn cười thật.
Y và anh Tí. đi chợ, mình
định viết xong thư rồi đi, nhưng lại bận. Nó bảo chợ không thú vị lắm, mà có
khi còn đắt - Y định mua một con cua bể lớn về nấu bát canh cua cho tiểu đội.
định viết xong thư rồi đi, nhưng lại bận. Nó bảo chợ không thú vị lắm, mà có
khi còn đắt - Y định mua một con cua bể lớn về nấu bát canh cua cho tiểu đội.
17.4.72
3 giờ chiều nay lại hành quân
đến thị xã Hà Tĩnh để chuẩn bị diễn tập. Mỗi người mang lương thực đủ 4 ngày ăn
Giao liên bảo rằng từ đây đến đó khoảng 30 km. toàn tập đánh quân đổ bộ. B
trưởng và D trưởng đã ở đó rồi. Sáng nay, mình đến C18 lấy đôi acqui, đã thấy
bên đó rậm rịch chuẩn bị đi, dây điện thoại đã cắt ra rồi.
đến thị xã Hà Tĩnh để chuẩn bị diễn tập. Mỗi người mang lương thực đủ 4 ngày ăn
Giao liên bảo rằng từ đây đến đó khoảng 30 km. toàn tập đánh quân đổ bộ. B
trưởng và D trưởng đã ở đó rồi. Sáng nay, mình đến C18 lấy đôi acqui, đã thấy
bên đó rậm rịch chuẩn bị đi, dây điện thoại đã cắt ra rồi.
Buổi sáng, mình được phân
công đi lên E. Nghe a. T chỉ đường thì thấy sao mà đơn giản thế - "Đến cái
khe củi của cao điểm 50 - Rồi sau đó đi 200m, rẽ tay trái, qua chiếc cầu, v.v…
Hỏi thăm xã Cẩm Sơn. Ai ngờ, qua khỏi điểm cao 50, chỗ ấy có pháo 37 trực
tuyến, là lạc quách - ở vùng này, xã Cẩm Sơn chính là 3 xã hợp lại - Mình đi
vòng quanh,
công đi lên E. Nghe a. T chỉ đường thì thấy sao mà đơn giản thế - "Đến cái
khe củi của cao điểm 50 - Rồi sau đó đi 200m, rẽ tay trái, qua chiếc cầu, v.v…
Hỏi thăm xã Cẩm Sơn. Ai ngờ, qua khỏi điểm cao 50, chỗ ấy có pháo 37 trực
tuyến, là lạc quách - ở vùng này, xã Cẩm Sơn chính là 3 xã hợp lại - Mình đi
vòng quanh,
qua tất cả các C trực thuộc
rồi mới đến Đoàn bộ và theo đường dây về C18 - Đoạn đường không phải 5km mà lại
gấp 2, gấp 3 lần. Nắng to, gắt và chói chang, đường không có một bụi cây nhỏ,
không có một vũng nước. Ngẩng đầu lên thì trời xanh ngút ngàn, cái màu xanh đến
thương, và những đám mây trắng xốp. Từ hôm đến đây, hôm nào mình cũng say mê
ngắm núi mà hôm nào cũng thấy đẹp, thấy lạ Núi ở gần xanh màu lá cây rất trang
nghiêm. Nhưng càng xa thì càng nhiều mây và sương phủ - Có một lớp màn rất mỏng
choàng từ ngọn núi - Cái màu lờ đờ như nước luộc trai, nom thật dịu. Quả là núi
non ở đây nên thơ thật.
rồi mới đến Đoàn bộ và theo đường dây về C18 - Đoạn đường không phải 5km mà lại
gấp 2, gấp 3 lần. Nắng to, gắt và chói chang, đường không có một bụi cây nhỏ,
không có một vũng nước. Ngẩng đầu lên thì trời xanh ngút ngàn, cái màu xanh đến
thương, và những đám mây trắng xốp. Từ hôm đến đây, hôm nào mình cũng say mê
ngắm núi mà hôm nào cũng thấy đẹp, thấy lạ Núi ở gần xanh màu lá cây rất trang
nghiêm. Nhưng càng xa thì càng nhiều mây và sương phủ - Có một lớp màn rất mỏng
choàng từ ngọn núi - Cái màu lờ đờ như nước luộc trai, nom thật dịu. Quả là núi
non ở đây nên thơ thật.
Mình ngẩng nhìn trời và xuýt
xoa tiếc vì không đủ sức khỏe đi học lái máy bay. Cả E hôm khám chỉ được có 1
người Huy được về Hà Nội 1 tháng, điều dưỡng ở Bệnh viện 10. Thời gian đó nghỉ
ngơi và kiểm tra sức khỏe. Nó đạt hết, vượt qua hết các phòng "ác
liệt" và sau cùng bị loại vì viêm họng - Bọn mình tiếc thay cho nó. Từ các
E các F, chọn được 13.đứa, chỉ còn 3 đứa lại khám tiếp để 29-4này có đợt đi
Liên Xô. Mình nghe xong mà cứ ao ước hoài. Giá mình đủ tiêu chuẩn sức khoẻ,
được đi học, chắc chắn sẽ gặp được Như Anh trên đất lạ và từ đó bao nhiêu mơ
ước bé nhỏ, buồn ngủ và viển vông cứ quay cuồng trong óc…
xoa tiếc vì không đủ sức khỏe đi học lái máy bay. Cả E hôm khám chỉ được có 1
người Huy được về Hà Nội 1 tháng, điều dưỡng ở Bệnh viện 10. Thời gian đó nghỉ
ngơi và kiểm tra sức khỏe. Nó đạt hết, vượt qua hết các phòng "ác
liệt" và sau cùng bị loại vì viêm họng - Bọn mình tiếc thay cho nó. Từ các
E các F, chọn được 13.đứa, chỉ còn 3 đứa lại khám tiếp để 29-4này có đợt đi
Liên Xô. Mình nghe xong mà cứ ao ước hoài. Giá mình đủ tiêu chuẩn sức khoẻ,
được đi học, chắc chắn sẽ gặp được Như Anh trên đất lạ và từ đó bao nhiêu mơ
ước bé nhỏ, buồn ngủ và viển vông cứ quay cuồng trong óc…
Bỗng giật mình ngượng nghịu -
Ô kìa, sao lình lại thế nhỉ? Mình chẳng đã từng ao ước được đi bộ... binh hay
sao? Đi bộ binh là đi đất, anh bộ đội đi đất và gắn bó với đất này, gắn bó với
người dân sống ở đất này. Mình chẳng đã từng ao ước và nói với Như Anh rất
nhiều về hạnh phúc lớn lao mà Như Anh không được hưởng là: chính bản thân mình
được sống chiến đấu trên trận tuyến giáp mặt quân thù, trong những ngày ác liệt
nhất của đất nước- Thế mà bây giờ định đi đấy, ao ước đi học nước ngoài 6,7 năm
đấy. Khi về thì hết Mỹ rồi còn gì nữa, tha hồ bay bổng trên trời nhé. Thật xấu
hổ và hèn kém biết chừng nào! Sao nình không có được suy nghĩ như Vương Đình
Cung, anh được chọn đi học rồi, nhưng vì đơn vị sắp bước vào chiến đấu vì anh
không muốn để lỡ cơ hội được tiêu diệt giặc, nên anh đã từ chối và đi vào cuộc
chiến đấu một cách tự giác và đáng phục vô cùng.
Ô kìa, sao lình lại thế nhỉ? Mình chẳng đã từng ao ước được đi bộ... binh hay
sao? Đi bộ binh là đi đất, anh bộ đội đi đất và gắn bó với đất này, gắn bó với
người dân sống ở đất này. Mình chẳng đã từng ao ước và nói với Như Anh rất
nhiều về hạnh phúc lớn lao mà Như Anh không được hưởng là: chính bản thân mình
được sống chiến đấu trên trận tuyến giáp mặt quân thù, trong những ngày ác liệt
nhất của đất nước- Thế mà bây giờ định đi đấy, ao ước đi học nước ngoài 6,7 năm
đấy. Khi về thì hết Mỹ rồi còn gì nữa, tha hồ bay bổng trên trời nhé. Thật xấu
hổ và hèn kém biết chừng nào! Sao nình không có được suy nghĩ như Vương Đình
Cung, anh được chọn đi học rồi, nhưng vì đơn vị sắp bước vào chiến đấu vì anh
không muốn để lỡ cơ hội được tiêu diệt giặc, nên anh đã từ chối và đi vào cuộc
chiến đấu một cách tự giác và đáng phục vô cùng.
1h30 rồi. Đơn vị đã tập trung
nghe phổ biến kế hoạch chiều đi. Bận rộn quá.
nghe phổ biến kế hoạch chiều đi. Bận rộn quá.
14h30. Nghe tin máy bay địch
bắn phá Hà Nội. Mình nghe đài buổi trưa được biết địch cho nhiều tốp máy bay
đến ném bom vào nội thành và cả ngoại thành Hà Nội. Phố Đội Cấn, bãi Phúc Xá -
Khoa Hoá của trường mình sơ tán ở bãi Phúc Xá, không hiểu có làm sao không. Cả
ở đất làm võng O Cách, Gia Lâm nữa - Bao nhiêu người đã chết? Bao nhiêu ngôi
nhà đã đổ? Thế ra không chỉ trong này địch mới bắn phá mà chúng đã mở rộng các
cuộc leo thang man rợ ra khắp miền Bắc. Hôm qua viết một lá thư về nhà ke
chuyện giặc ném bom ác liệt ở "tuyến lửa", cứ tưởng ở nhà bình yên
lắm - Ai ngờ ở đâu cũng là đất lửa cả thôi - Và lá thư chưa gửi ấy đã trở thành
lạc hậu.
bắn phá Hà Nội. Mình nghe đài buổi trưa được biết địch cho nhiều tốp máy bay
đến ném bom vào nội thành và cả ngoại thành Hà Nội. Phố Đội Cấn, bãi Phúc Xá -
Khoa Hoá của trường mình sơ tán ở bãi Phúc Xá, không hiểu có làm sao không. Cả
ở đất làm võng O Cách, Gia Lâm nữa - Bao nhiêu người đã chết? Bao nhiêu ngôi
nhà đã đổ? Thế ra không chỉ trong này địch mới bắn phá mà chúng đã mở rộng các
cuộc leo thang man rợ ra khắp miền Bắc. Hôm qua viết một lá thư về nhà ke
chuyện giặc ném bom ác liệt ở "tuyến lửa", cứ tưởng ở nhà bình yên
lắm - Ai ngờ ở đâu cũng là đất lửa cả thôi - Và lá thư chưa gửi ấy đã trở thành
lạc hậu.
Vượng và B. ở Đội Cấn, không
hiểu có sao không? Báo và đài bảo, chết có 8 người. bị thương 25. Nhưng chắc là
nhiều hơn thế. Bọn lính Hà Nội bồn chồn lắm, và rất lo cho gia đình, rất lo cho
thành phố.
hiểu có sao không? Báo và đài bảo, chết có 8 người. bị thương 25. Nhưng chắc là
nhiều hơn thế. Bọn lính Hà Nội bồn chồn lắm, và rất lo cho gia đình, rất lo cho
thành phố.
17.4.72
19 giờ. Nghe ồn ào ở sau nhà
mới chạy sang xem. Hoá ra tụi lính đi xuống sông đã thấy 1 đàn lợn lòi con ngủ
muộn trong bụi cây dại um tùm ở ven sông. Không hiểu tại sao chúng nó từ trên
rtmg lại lạc xuống tận đây mà ngủ quên đi mất. Lợn lòi chạy rất nhanh, luồn qua
những hàng rào gai, hàng rào duỗi và dây mây, chạy ngang sân nhà. Theo sau là
bộ đội hò hét inh ỏi. Mãi sau mới tóm được 1 chú lợn và mệt quá người ta dừng
lại, bỏ lại những con kia chạy thoát. Chú lợn lòi con con, khác nhiều so với
lợn nhà. NÓ không ù ì và "ngu như lợn" nuôi ở trong chuồng. Ông già
buộc chân nó bằng sợi dây thừng rất chắc, và nó chẳng eng éc gì cả, nó chỉ giãy
giụa thôi, còn thì ngoan lắm. Con lợn rắn chắc, chạy nhanh và luồn qua hàng rào
rất gọn. Bộ lông thì rất đặc biệt: không đen nhánh hay trắng bạc, hay loang lổ
như lợn nhà; mà bộ lông hệt như một chiếc áo tù, có những vệt dài kéo từ đầu
đến đuôi, màu nâu tím. Mấy anh lính tán: Có lẽ vì nó khoác áo tù nên mới bị bắt
thê. Thằng tù binh còn rất trẻ con. Hắn chưa lòi ra chiếc răng nanh đáng ghét
như cái tên của hắn! Không sao bắt tù nhỏ nó còn đỡ phá. Những nương sắn đẹp
hung trên đồi, trên núi kia bị tụi này xuống phá phách hỏng nhiều. Mỗi lần vào
rừng, vạch lau đi, bọn mình đã thấy những ống dài và hôi hám - lối đi của lợn
rừng.
mới chạy sang xem. Hoá ra tụi lính đi xuống sông đã thấy 1 đàn lợn lòi con ngủ
muộn trong bụi cây dại um tùm ở ven sông. Không hiểu tại sao chúng nó từ trên
rtmg lại lạc xuống tận đây mà ngủ quên đi mất. Lợn lòi chạy rất nhanh, luồn qua
những hàng rào gai, hàng rào duỗi và dây mây, chạy ngang sân nhà. Theo sau là
bộ đội hò hét inh ỏi. Mãi sau mới tóm được 1 chú lợn và mệt quá người ta dừng
lại, bỏ lại những con kia chạy thoát. Chú lợn lòi con con, khác nhiều so với
lợn nhà. NÓ không ù ì và "ngu như lợn" nuôi ở trong chuồng. Ông già
buộc chân nó bằng sợi dây thừng rất chắc, và nó chẳng eng éc gì cả, nó chỉ giãy
giụa thôi, còn thì ngoan lắm. Con lợn rắn chắc, chạy nhanh và luồn qua hàng rào
rất gọn. Bộ lông thì rất đặc biệt: không đen nhánh hay trắng bạc, hay loang lổ
như lợn nhà; mà bộ lông hệt như một chiếc áo tù, có những vệt dài kéo từ đầu
đến đuôi, màu nâu tím. Mấy anh lính tán: Có lẽ vì nó khoác áo tù nên mới bị bắt
thê. Thằng tù binh còn rất trẻ con. Hắn chưa lòi ra chiếc răng nanh đáng ghét
như cái tên của hắn! Không sao bắt tù nhỏ nó còn đỡ phá. Những nương sắn đẹp
hung trên đồi, trên núi kia bị tụi này xuống phá phách hỏng nhiều. Mỗi lần vào
rừng, vạch lau đi, bọn mình đã thấy những ống dài và hôi hám - lối đi của lợn
rừng.
Bọn mình vào rừng mà cứ nghĩ
mãi đến những con lợn ấy. Kể ra đi lấy gianh thế này, chỉ có trong tay một cái liềm
cùn, một cái đòn sóc nhọn 2 đầu và một ít dây rừng nếu lỡ có 1 đàn hổ, báo hay
1 đàn lợn lòi từ trên núi lao xuống thì chẳng phải dễ dàng mà thoát được! Nhưng
nói vậy thôi chứ sợ quái gì. Mình là con người ắt phải thắng hết mọi súc vật
mọi rợ trong rừng hay ở đâu đi nữa. Đấy là ý kiến của các o gái Hà T nh khi
nghe bọn mình than thở dọc lối vào rừng.
mãi đến những con lợn ấy. Kể ra đi lấy gianh thế này, chỉ có trong tay một cái liềm
cùn, một cái đòn sóc nhọn 2 đầu và một ít dây rừng nếu lỡ có 1 đàn hổ, báo hay
1 đàn lợn lòi từ trên núi lao xuống thì chẳng phải dễ dàng mà thoát được! Nhưng
nói vậy thôi chứ sợ quái gì. Mình là con người ắt phải thắng hết mọi súc vật
mọi rợ trong rừng hay ở đâu đi nữa. Đấy là ý kiến của các o gái Hà T nh khi
nghe bọn mình than thở dọc lối vào rừng.
Kể ra, hôm nay mình cảm thấy
hơi buồn, hơi nản vì các o gái Hà T nh. CÓ lẽ đây là quan niệm mới về các o.
Đến đây được mấy ngày rồi, và quan niệm của mình về các o vẫn là tốt đẹp, cảm
phục và thầm biết ơn. O Hồng ở nhà mình trú quân thật thuỳ mị, nết na. Nhưng 3
cô gái bọn mình gặp trong rtmg hôm nay thì thật là kinh khủng, mình đi trước cả
toán mà vẫn phải né sang một bên để nhìn rõ mặt các o. Mình không muốn và không
thể viết được tất cả hay một phần rất nhỏ những mẩu đối thoại của bộ đội và các
cô vào đây được, vì nó táo tợn, nó thô lỗ và trần trụi quá. Trước kia khi ở nhà
nghe người ta bảo rằng:con gái khu 4 thiếu thốn tình cảm một cách kinh khủng,
nên họ thường đòi hỏi một cách thẳng thắn. Mình không tin. Làm sao người ta lại
có thể chai sạn đến mức như vậy được nhất là ' cái chủ động" lại thuộc về
người con gái. Bọn mình 5 đứa, đi lấy gianh. Vừa đến cửa rừng thì gặp 3 cô. Các
cô còn trẻ. Nghe tiếng cười các o rúc rích sau lùm cây mua cao lớn bọn lính cứ
tỉnh bơ - Cái tỉnh bơ của lính quân khu 3, dường như nói rằng. việc các cô cười
thì cứ cười - việc chúng tôi đi thì cứ đi thôi và chẳng chút ít gì dính lnl đến
nhau. Nói vậy thôi chứ lính vẫn nghe, vẫn chú ý nghe và bình luận tiếng cười
ấy. Nghe ghê ghê - Bọn mình thống nhất với nhau như thế - Và im lặng đi qua. Nhung
rồi các o cứ bám lấy, cứ bám lấy và tha hồ thả trí tưởng tượng bay loạn xạ -
Các o nói đến tình trạng "con trai phân phối" của khu 4 - Các o từ
gọi bọn mình là chú rồi chuyển sang gọi anh tự lúc nào. Các o gợi cảm một cách
thô lỗ và cảm thấy rờn rợn khi nghe tiếng cười the thé ấy.
hơi buồn, hơi nản vì các o gái Hà T nh. CÓ lẽ đây là quan niệm mới về các o.
Đến đây được mấy ngày rồi, và quan niệm của mình về các o vẫn là tốt đẹp, cảm
phục và thầm biết ơn. O Hồng ở nhà mình trú quân thật thuỳ mị, nết na. Nhưng 3
cô gái bọn mình gặp trong rtmg hôm nay thì thật là kinh khủng, mình đi trước cả
toán mà vẫn phải né sang một bên để nhìn rõ mặt các o. Mình không muốn và không
thể viết được tất cả hay một phần rất nhỏ những mẩu đối thoại của bộ đội và các
cô vào đây được, vì nó táo tợn, nó thô lỗ và trần trụi quá. Trước kia khi ở nhà
nghe người ta bảo rằng:con gái khu 4 thiếu thốn tình cảm một cách kinh khủng,
nên họ thường đòi hỏi một cách thẳng thắn. Mình không tin. Làm sao người ta lại
có thể chai sạn đến mức như vậy được nhất là ' cái chủ động" lại thuộc về
người con gái. Bọn mình 5 đứa, đi lấy gianh. Vừa đến cửa rừng thì gặp 3 cô. Các
cô còn trẻ. Nghe tiếng cười các o rúc rích sau lùm cây mua cao lớn bọn lính cứ
tỉnh bơ - Cái tỉnh bơ của lính quân khu 3, dường như nói rằng. việc các cô cười
thì cứ cười - việc chúng tôi đi thì cứ đi thôi và chẳng chút ít gì dính lnl đến
nhau. Nói vậy thôi chứ lính vẫn nghe, vẫn chú ý nghe và bình luận tiếng cười
ấy. Nghe ghê ghê - Bọn mình thống nhất với nhau như thế - Và im lặng đi qua. Nhung
rồi các o cứ bám lấy, cứ bám lấy và tha hồ thả trí tưởng tượng bay loạn xạ -
Các o nói đến tình trạng "con trai phân phối" của khu 4 - Các o từ
gọi bọn mình là chú rồi chuyển sang gọi anh tự lúc nào. Các o gợi cảm một cách
thô lỗ và cảm thấy rờn rợn khi nghe tiếng cười the thé ấy.
Lẽ ra mình thấy Hà Tĩnh đáng
yêu hơn, khi không gặp 3 cô gái ấy, 3 cô gái quái quỉ ấy. Các cô cứ đòi
"tự do" ở trong rừng và thật đáng sợ khi 1 trong các cô gái đã trả
lời bộ đội khi Q. bảo các cô dẫn tới chỗ có gianh. Cô ấy bảo: Khu 4 có
"tức lệ" vào rừng mà có 2 người con trai và con gái thì phải cởi hết
áo quần (!). Thật kinh khủng quá! Mình cảm thấy nửa ghê ghê, nửa lại thương hại
các cô. Ở đây rừng vắng, và ở chỗ vắng ấy nên người ta mới điên như vậy hay sao?
Và không hiểu, o Hồng thùy mị, rụt rè ở nhà có lúc nào lại trở nên điên dại như
thế hay không?
yêu hơn, khi không gặp 3 cô gái ấy, 3 cô gái quái quỉ ấy. Các cô cứ đòi
"tự do" ở trong rừng và thật đáng sợ khi 1 trong các cô gái đã trả
lời bộ đội khi Q. bảo các cô dẫn tới chỗ có gianh. Cô ấy bảo: Khu 4 có
"tức lệ" vào rừng mà có 2 người con trai và con gái thì phải cởi hết
áo quần (!). Thật kinh khủng quá! Mình cảm thấy nửa ghê ghê, nửa lại thương hại
các cô. Ở đây rừng vắng, và ở chỗ vắng ấy nên người ta mới điên như vậy hay sao?
Và không hiểu, o Hồng thùy mị, rụt rè ở nhà có lúc nào lại trở nên điên dại như
thế hay không?
Đấy là những cảm giác khi
mình đứng trên núi cao nhìn xuống thấy bóng áo lót màu trắng của các cô gái,
nghe tiếng hò sông Lam của anh bộ đội nhỏ li ti đang men theo sườn núi và nhìn
ra xa tít tắp/ biển đang dâng lên mênh mông...
mình đứng trên núi cao nhìn xuống thấy bóng áo lót màu trắng của các cô gái,
nghe tiếng hò sông Lam của anh bộ đội nhỏ li ti đang men theo sườn núi và nhìn
ra xa tít tắp/ biển đang dâng lên mênh mông...
18.4.72
Hành quân lúc 16h30 đi diễn
tập. Đó là đợt 1 của thời kỳ diễn tập dài toàn E. Thằng Y bảo, 6 giờ tối mới
đi, nên 1 lúc cứ vào ra mãi - Ai ngờ 4h30 chiều đã đi rồi. Bỏ quên cả lựu đạn,
bỏ quên cả xẻng và ba lô thì buộc chưa chặt. Lúc cả đơn vị đi hết cả rồi mình
mới đuổi theo. Mệt nhoài người Buổi sáng vừa lên C18 nạp acqui, buổi chiều lại
đi ngay. Nắng rất gắt và choáng. Mặc dù mình đã gửi tất cả sách vở, chăn, áo
rét ở chỗ tạm trú quân, mà ba lô vẫn nặng, 15kg gạo. Sau đó đeo hộ T. hai bao
gạo, một khẩu súng = Cộng tất cả cũng đến 30 cân có thừa!
tập. Đó là đợt 1 của thời kỳ diễn tập dài toàn E. Thằng Y bảo, 6 giờ tối mới
đi, nên 1 lúc cứ vào ra mãi - Ai ngờ 4h30 chiều đã đi rồi. Bỏ quên cả lựu đạn,
bỏ quên cả xẻng và ba lô thì buộc chưa chặt. Lúc cả đơn vị đi hết cả rồi mình
mới đuổi theo. Mệt nhoài người Buổi sáng vừa lên C18 nạp acqui, buổi chiều lại
đi ngay. Nắng rất gắt và choáng. Mặc dù mình đã gửi tất cả sách vở, chăn, áo
rét ở chỗ tạm trú quân, mà ba lô vẫn nặng, 15kg gạo. Sau đó đeo hộ T. hai bao
gạo, một khẩu súng = Cộng tất cả cũng đến 30 cân có thừa!
Lần hành quân này đi thật rời
rạc, cả D đi thành mấy tốp lẻ tẻ lẻ tẻ, và mọi người đều mệt ngay từ những phút
đầu tiên. Nắng Hà T nh, nhất là khoảng 3, 4 giờ chiều, nắng gắt kinh khủng, như
thiêu như đốt, hoa cả mắt và đầu thì cứ ong ong - Con đường nồng nặc mùi phân
trâu và lầy lội khi trời mưa, thì hôm nay trời nắng, cứ bụi lầm lên và khét lẹt
- Cây cối thì không, cả hơi nước bốc lên từ con sông ngay cạnh đường cũng không
đủ làm dịu bớt làn không khí nóng nực và bực bội ấy. Mới đi được vài Km mà rất
nhiều người đã bị gục xuống rồi. Nhất là bọn B vận tải, cứ đầu trần, chân đất
nằm thở dưới nắng hè. Thật thế, mỗi lần hành quân là một lần thử thách rất căng
thẳng. Nếu như ai không có nghị lực, không đấu tranh thắng nổi sự cám dỗ nghỉ
ngơi thì nhất định người đó không thể bám sát được đồng đội. Đã hành quân thì
không thể nào nhẹ nhàng được. Mình thấu hiểu rất rõ điều đó - Bao nhiêu lần
hành quân, và lần nào mình cũng rất tự hào rằng: mình không hề bị rớt lại,
không 1 lần nào mình nhờ vả đến ai đeo hộ và lần nào mình cũng đeo vượt tiêu
chuẩn yêu cầu. Không phải nhờ cái thân thằng người to kềnh càng. Không phải nhờ
đôi chân "cầu thử' như bọn nó thường nói - Chẳng phải đâu, lần nào cũng nặng,
lần nào cũng phải cố, cũng phải đặt yêu cầu rất cao cho mình. Không được lùi
bước, không được chậm lại, và phải đi đến cùng. Chỉ cần có một ý nghĩ nhỏ: giá
như bỏ bớt được cái này, cái kia thì nhẹ hơn- Chỉ cần có một ý nghĩ nhỏ như vậy
thôi là cảm thấy cái khối sau lưng kéo thít vào vai và rất khó đi đến đích - Là
phải cố gắng rất nhiều mới xua được ý nghĩ tiêu cực ấy! Lúc nào mình cũng tự
nhủ: không thể nào khác thế được còn phải đeo nặng hơn, đi dài và nhiều hơn nữa
- Suốt dọc đường hành quân, không phải lúc nào cũng cảm thấy nặng nhọc và gian
khổ. Mình hay đọc thơ, làm thơ, làm thơ trên đường hành quân. Và chính những
lúc tâm hồn mình mơ mộng với nhưng vần thơ êm dịu hay da diết, tự dưng thấy thân
mình nhẹ bỗng, tưởng chùng mình có thể bay lên được và chẳng cảm thấy chiếc ba
lô nặng kinh đang đè dí hai vai - Nhất là những lúc nhớ Như Anh, những lúc đọc
thơ cho Như Anh nghe và làm thơ tặng Như Anh - thì cảm thấy say thực sự và cứ
ao ước con đường ấy dài ra vĩnh viễn, thì mọi khó khăn gian khổ sẽ trở thành
niềm hạnh phúc rất tự nhiên:
rạc, cả D đi thành mấy tốp lẻ tẻ lẻ tẻ, và mọi người đều mệt ngay từ những phút
đầu tiên. Nắng Hà T nh, nhất là khoảng 3, 4 giờ chiều, nắng gắt kinh khủng, như
thiêu như đốt, hoa cả mắt và đầu thì cứ ong ong - Con đường nồng nặc mùi phân
trâu và lầy lội khi trời mưa, thì hôm nay trời nắng, cứ bụi lầm lên và khét lẹt
- Cây cối thì không, cả hơi nước bốc lên từ con sông ngay cạnh đường cũng không
đủ làm dịu bớt làn không khí nóng nực và bực bội ấy. Mới đi được vài Km mà rất
nhiều người đã bị gục xuống rồi. Nhất là bọn B vận tải, cứ đầu trần, chân đất
nằm thở dưới nắng hè. Thật thế, mỗi lần hành quân là một lần thử thách rất căng
thẳng. Nếu như ai không có nghị lực, không đấu tranh thắng nổi sự cám dỗ nghỉ
ngơi thì nhất định người đó không thể bám sát được đồng đội. Đã hành quân thì
không thể nào nhẹ nhàng được. Mình thấu hiểu rất rõ điều đó - Bao nhiêu lần
hành quân, và lần nào mình cũng rất tự hào rằng: mình không hề bị rớt lại,
không 1 lần nào mình nhờ vả đến ai đeo hộ và lần nào mình cũng đeo vượt tiêu
chuẩn yêu cầu. Không phải nhờ cái thân thằng người to kềnh càng. Không phải nhờ
đôi chân "cầu thử' như bọn nó thường nói - Chẳng phải đâu, lần nào cũng nặng,
lần nào cũng phải cố, cũng phải đặt yêu cầu rất cao cho mình. Không được lùi
bước, không được chậm lại, và phải đi đến cùng. Chỉ cần có một ý nghĩ nhỏ: giá
như bỏ bớt được cái này, cái kia thì nhẹ hơn- Chỉ cần có một ý nghĩ nhỏ như vậy
thôi là cảm thấy cái khối sau lưng kéo thít vào vai và rất khó đi đến đích - Là
phải cố gắng rất nhiều mới xua được ý nghĩ tiêu cực ấy! Lúc nào mình cũng tự
nhủ: không thể nào khác thế được còn phải đeo nặng hơn, đi dài và nhiều hơn nữa
- Suốt dọc đường hành quân, không phải lúc nào cũng cảm thấy nặng nhọc và gian
khổ. Mình hay đọc thơ, làm thơ, làm thơ trên đường hành quân. Và chính những
lúc tâm hồn mình mơ mộng với nhưng vần thơ êm dịu hay da diết, tự dưng thấy thân
mình nhẹ bỗng, tưởng chùng mình có thể bay lên được và chẳng cảm thấy chiếc ba
lô nặng kinh đang đè dí hai vai - Nhất là những lúc nhớ Như Anh, những lúc đọc
thơ cho Như Anh nghe và làm thơ tặng Như Anh - thì cảm thấy say thực sự và cứ
ao ước con đường ấy dài ra vĩnh viễn, thì mọi khó khăn gian khổ sẽ trở thành
niềm hạnh phúc rất tự nhiên:
“Khoảng trời em mưa thưa bóng
mây
mây
Mưa khoá hiền như tình ta
buổi ấy
buổi ấy
Cơn mưa giận, cơn mưa thương
biết mấy
biết mấy
Nhớ nhung gì mà ướt áo người
xa…”
xa…”
Đấy là “Khoảng trời em” của
Quang Huy – “Mưa khó hiểu như tinh ta buổi ấy" thì chán, Như Anh nhỉ - Ta
nên chữa lại là “Mưa thủ thỉ như lòng em buổi ấy" thì hơn...
Quang Huy – “Mưa khó hiểu như tinh ta buổi ấy" thì chán, Như Anh nhỉ - Ta
nên chữa lại là “Mưa thủ thỉ như lòng em buổi ấy" thì hơn...
Cứ thế, cứ thế, ta đi hết chặng
đường hành quân, và chính trên những chặng đường ấy mà nảy nở ra những tứ thơ,
những tứ thơ chưa hay, nhưng thật - Vì nó sinh ra trong mồ hôi và axit
lắctíc...
đường hành quân, và chính trên những chặng đường ấy mà nảy nở ra những tứ thơ,
những tứ thơ chưa hay, nhưng thật - Vì nó sinh ra trong mồ hôi và axit
lắctíc...
“Anh đã đi con đường ấy chưa?
Đường tôi đi đỏ bừng sắc lửa
Màu cây xanh chẳng có đâu,
chỉ có màu quân phục
chỉ có màu quân phục
Khiến bước hành quân cứ bồn
chồn thôi thúc
chồn thôi thúc
Như mỗi lần ta nhớ tới miền
Nam…”
Nam…”
(Trên đường tôi đi)
Đi trong đêm khuya. những anh
bộ đội hay tìm ngôi sao Hôm cô độc, một tinh cầu chói lọi. Sao Hôm thường mọc
cách tầm tay với mặt trăng hiền dịu. Mấy đêm sáng trăng, đêm nào cũng vậy, mặt
trăng lên, là thấy sao Hôm... Sao Hôm mọc từ lúc trời còn đỏ mờ, rồi xanh dần
ánh thép, và khi bầu trời xanh màu mực cửu long thì ngôi sao mới sáng tỏ làm
như đôi mắt em thao thức theo anh trên đường gian khó. Người ta tìm những chòm
quen thuộc của làng quê việt Nam. Chòm Đại Hùng và Tiểu Hùng tinh cho người tìm
phương Bắc, ngôi sao Bắc đẩu như ánh sáng của em tự lại từ xứ Tuyết xa xôi. Và
ông thần nông tựa lưng vào bờ sông sao sáng rực nghĩ về đất nước, bỏ mặc con
vịt bơi hoài trên dòng nước sóng sánh sao sa. Mình bỗng nghĩ tới 1 điều: Cả
khuya trời cũng bộn bề những công việc nhà nông - Đất nước khổ đau và nghìn năm
lăn lộn với ruộng đồng, người ta chỉ còn nghĩ đến gầu dai, gầu sòng chỉ còn
nghĩ đến vụ cấy qua các chòm sao mơ mộng... Cả những năm tháng lửa cháy chống
ngoại xâm đã để lại trên trời chòm sao Tráng sĩ, gài thanh kiếm ở ngang sườn…
bộ đội hay tìm ngôi sao Hôm cô độc, một tinh cầu chói lọi. Sao Hôm thường mọc
cách tầm tay với mặt trăng hiền dịu. Mấy đêm sáng trăng, đêm nào cũng vậy, mặt
trăng lên, là thấy sao Hôm... Sao Hôm mọc từ lúc trời còn đỏ mờ, rồi xanh dần
ánh thép, và khi bầu trời xanh màu mực cửu long thì ngôi sao mới sáng tỏ làm
như đôi mắt em thao thức theo anh trên đường gian khó. Người ta tìm những chòm
quen thuộc của làng quê việt Nam. Chòm Đại Hùng và Tiểu Hùng tinh cho người tìm
phương Bắc, ngôi sao Bắc đẩu như ánh sáng của em tự lại từ xứ Tuyết xa xôi. Và
ông thần nông tựa lưng vào bờ sông sao sáng rực nghĩ về đất nước, bỏ mặc con
vịt bơi hoài trên dòng nước sóng sánh sao sa. Mình bỗng nghĩ tới 1 điều: Cả
khuya trời cũng bộn bề những công việc nhà nông - Đất nước khổ đau và nghìn năm
lăn lộn với ruộng đồng, người ta chỉ còn nghĩ đến gầu dai, gầu sòng chỉ còn
nghĩ đến vụ cấy qua các chòm sao mơ mộng... Cả những năm tháng lửa cháy chống
ngoại xâm đã để lại trên trời chòm sao Tráng sĩ, gài thanh kiếm ở ngang sườn…
Mình hay nghĩ vu vơ như thế
về các ngôi sao. Các dân tộc khác mơ mộng hơn chăng khi họ nhìn sao Hôm là Thần
vệ nữ, người con gái đẹp tuyệt vời đem tình yêu cho thế giới. Còn dân mình, thì
sự tích về những ngôi sao cũng chỉ là những bài ca cảm động về tình anh em, về
tình đồng đội…
về các ngôi sao. Các dân tộc khác mơ mộng hơn chăng khi họ nhìn sao Hôm là Thần
vệ nữ, người con gái đẹp tuyệt vời đem tình yêu cho thế giới. Còn dân mình, thì
sự tích về những ngôi sao cũng chỉ là những bài ca cảm động về tình anh em, về
tình đồng đội…
Mình bảo với Y: Nhất định sẽ
viết về những ngôi sao trong Nhật ký, y buồn cười lắm. Nó bảo: Ngôi sao thì có
dính líu gì đến Nhật ký mà mình cũng viết. Y nó viết Nhật ký ít thôi, rất ít là
khác, chỉ thỉnh thoảng nó mới vội vã và cẩu thả vào một cuốn sổ tay nhỏ xíu. Nó
bảo Nhật ký chỉ nên ghi lại những ý nghĩ táo bạo và độc đáo, tiêu biểu nhất
trong 1 ngày hay trong vài ngày. Những ý nghĩ đó đủ để gợi lên một cảnh đời rực
rỡ, một ngày sống đáng ghi nhớ hay đủ gợi lên một quan niệm sống. Và cao hơn,
đủ hiện lên một con người.
viết về những ngôi sao trong Nhật ký, y buồn cười lắm. Nó bảo: Ngôi sao thì có
dính líu gì đến Nhật ký mà mình cũng viết. Y nó viết Nhật ký ít thôi, rất ít là
khác, chỉ thỉnh thoảng nó mới vội vã và cẩu thả vào một cuốn sổ tay nhỏ xíu. Nó
bảo Nhật ký chỉ nên ghi lại những ý nghĩ táo bạo và độc đáo, tiêu biểu nhất
trong 1 ngày hay trong vài ngày. Những ý nghĩ đó đủ để gợi lên một cảnh đời rực
rỡ, một ngày sống đáng ghi nhớ hay đủ gợi lên một quan niệm sống. Và cao hơn,
đủ hiện lên một con người.
Mình không tin lắm vào ý nghĩ
và lời nói ấy của nó. Uớc muốn của con người thật khôn cùng. Làm sao mà chỉ cần
một vài dòng nhỏ những suy nghĩ thôi mà có thể thể hiện được những điều phong
phú như thế. Không thể nào chỉ với những suy nghĩ, cho dù những suy nghĩ có
tính chất triết lý sâu xa có thể làm trọn được trọng trách ghi nhận lại được
cuộc sống của một con người. Mình đã đọc Nhật ký của nhiều người. Mình cảm thấy
rằng: Nếu như người viết Nhật ký là viết cho mình, cho riêng mình đọc thì cuốn
Nhật ký đó sẽ chân thực nhất, sẽ bề bộn và sầm uất nhất Người ta sẽ mạnh dạn
ghi cả vào đấy những suy nghĩ tồi tệ nhất mà sự thực họ có. Nhưng nếu Nhật ký mà
có thể có người xem nữa thì nó sẽ khác và khác nhiều. Họ không dám nói thật,
nói đúng bản chất sự kiện xảy ra trong ngày, không dám nói hết và đúng những
suy nghĩ đã nảy nở và thai nghén trong lòng họ. Mà đó chính là điều tối ky khi
viết Nhật ký – Nó sẽ đay cho người viết tự lừa dôi ngòi bút của mình, tự lừa
dối lương tâm của mình.
và lời nói ấy của nó. Uớc muốn của con người thật khôn cùng. Làm sao mà chỉ cần
một vài dòng nhỏ những suy nghĩ thôi mà có thể thể hiện được những điều phong
phú như thế. Không thể nào chỉ với những suy nghĩ, cho dù những suy nghĩ có
tính chất triết lý sâu xa có thể làm trọn được trọng trách ghi nhận lại được
cuộc sống của một con người. Mình đã đọc Nhật ký của nhiều người. Mình cảm thấy
rằng: Nếu như người viết Nhật ký là viết cho mình, cho riêng mình đọc thì cuốn
Nhật ký đó sẽ chân thực nhất, sẽ bề bộn và sầm uất nhất Người ta sẽ mạnh dạn
ghi cả vào đấy những suy nghĩ tồi tệ nhất mà sự thực họ có. Nhưng nếu Nhật ký mà
có thể có người xem nữa thì nó sẽ khác và khác nhiều. Họ không dám nói thật,
nói đúng bản chất sự kiện xảy ra trong ngày, không dám nói hết và đúng những
suy nghĩ đã nảy nở và thai nghén trong lòng họ. Mà đó chính là điều tối ky khi
viết Nhật ký – Nó sẽ đay cho người viết tự lừa dôi ngòi bút của mình, tự lừa
dối lương tâm của mình.
Người ta viết Nhật ký có rất
nhiều phương pháp. Và mỗi người tuỳ theo ý thích và sự quen thuộc của mình mà
ghi chép. Có người chỉ thích viết ý nghĩ, có người hoàn toàn ghi những sự kiện
nhỏ nhặt hàng ngày. Còn mình, mình không Diết thế nào, có lẽ vừa ghi những sự
kiện, vừa ghi những suy nghĩ - Nhiều lúc cũng khó mà phân biệt đâu là suy nghĩ,
đâu là sự kiện. Và sự trộn lẫn ấy là một điều rất quí. Không hiểu mình đã ghi
vào Nhật ký bao giờ chưa, rằng L. Tolstoi bao giờ cũng nhanh chóng tìm thấy một
ý nghĩa nào đó từ trong những sự vật và sự việc hàng ngày. Việc rút ra những ý nghĩa
từ trong hiện tượng ngay tức khắc có một tác dụng rất lớn lao - nó cho phép
người ta tìm thấy và nắm chắc bản chất sự vật và không sa vào cái vụn vặt,
không bị choáng trước những hình thức màu mè ở bên ngoài. Mình ao ước như thế,
ao ước mình có được cái năng lực thú vị ấy đế sống sao cho đẹp và sâu sắc.
nhiều phương pháp. Và mỗi người tuỳ theo ý thích và sự quen thuộc của mình mà
ghi chép. Có người chỉ thích viết ý nghĩ, có người hoàn toàn ghi những sự kiện
nhỏ nhặt hàng ngày. Còn mình, mình không Diết thế nào, có lẽ vừa ghi những sự
kiện, vừa ghi những suy nghĩ - Nhiều lúc cũng khó mà phân biệt đâu là suy nghĩ,
đâu là sự kiện. Và sự trộn lẫn ấy là một điều rất quí. Không hiểu mình đã ghi
vào Nhật ký bao giờ chưa, rằng L. Tolstoi bao giờ cũng nhanh chóng tìm thấy một
ý nghĩa nào đó từ trong những sự vật và sự việc hàng ngày. Việc rút ra những ý nghĩa
từ trong hiện tượng ngay tức khắc có một tác dụng rất lớn lao - nó cho phép
người ta tìm thấy và nắm chắc bản chất sự vật và không sa vào cái vụn vặt,
không bị choáng trước những hình thức màu mè ở bên ngoài. Mình ao ước như thế,
ao ước mình có được cái năng lực thú vị ấy đế sống sao cho đẹp và sâu sắc.
Nằm trên cánh đồng khuya,
trên đường hành quân, mình và Y nói đến những điều như thế. Còn a. Mười thì chú
ý nhiều quá đến số lượng những trang Nhật ký. Càng ngày mình càng hiểu rằng số
lượng lớn không phải điều khó làm. Phải, chính Như Anh đã kế cho mình nghe về
cô gái hoạ sĩ Nga mới 16 tuổi đã để lại hàng vạn bức vẽ cho đời phải nói rằng,
số lượng cũng là 1 điều đáng kể, làm sao để cho rất nhiều trang đấy, mà không trùng
lặp, mà mỗi ngày thực sự là một ngày mới, đẹp đẽ và tốt hơn ngày hôm trước.
Nghĩ đi nghĩ lại thì vấn đề chủ yếu vẫn là anh viết Nhật ký để làm gì? Anh có
lấy Nhật ký làm người bạn đường nghiêm khắc và tốt bụng để đưa đường cho anh.
Hay là anh lấy Nhật ký làm đồ trang sức, làm một cái gì đó để khoe khoang. Hay
tệ hơn, làm một cái bồ để trút vào đó những lời than thở, những suy nghĩ giả
tạo, nhằm đắp điếm cho một con người giả tạo, sống rất tồi, rất nghèo nàn mà cứ
tưởng mình phong phú và bận rộn lấm với công việc hàng ngày...
trên đường hành quân, mình và Y nói đến những điều như thế. Còn a. Mười thì chú
ý nhiều quá đến số lượng những trang Nhật ký. Càng ngày mình càng hiểu rằng số
lượng lớn không phải điều khó làm. Phải, chính Như Anh đã kế cho mình nghe về
cô gái hoạ sĩ Nga mới 16 tuổi đã để lại hàng vạn bức vẽ cho đời phải nói rằng,
số lượng cũng là 1 điều đáng kể, làm sao để cho rất nhiều trang đấy, mà không trùng
lặp, mà mỗi ngày thực sự là một ngày mới, đẹp đẽ và tốt hơn ngày hôm trước.
Nghĩ đi nghĩ lại thì vấn đề chủ yếu vẫn là anh viết Nhật ký để làm gì? Anh có
lấy Nhật ký làm người bạn đường nghiêm khắc và tốt bụng để đưa đường cho anh.
Hay là anh lấy Nhật ký làm đồ trang sức, làm một cái gì đó để khoe khoang. Hay
tệ hơn, làm một cái bồ để trút vào đó những lời than thở, những suy nghĩ giả
tạo, nhằm đắp điếm cho một con người giả tạo, sống rất tồi, rất nghèo nàn mà cứ
tưởng mình phong phú và bận rộn lấm với công việc hàng ngày...
Trở lại với những chặng đường
hành quân, nghĩ đến những khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi, đỏ bừng và nặng nhọc cất
bước. Trong lòng bỗng dội lên một niềm thông cảm sâu sắc Cuộc đời bộ đội gian
khổ thật, thật gian khổ (và đây chưa nói đến sự hy sinh). Không gian khổ và khó
khăn thì tại sao, toàn những người con trai khoẻ mạnh, trẻ, sung sức và hăng
hái mà phải chịu ngã xuống dọc đường mà thở Mệt lắm, nhất là đeo nặng. Ban đêm,
sang đò, đeo ba lô đứng trên đò, tròng trành và ba lô nặng kéo ùm cả người
xuống sông. Những lúc hành quân nặng nhọc nhất chính là lúc người ta hay gắt
gỏng với nhau nhất và cũng chính là lúc người ta thương nhau nhất. Người ta
thương nhau và san sẻ cho nhau lút nước trong bi đông, đeo hộ nhau một phần nặng
nhọc. Không thể nào nói hết được, vì
hành quân, nghĩ đến những khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi, đỏ bừng và nặng nhọc cất
bước. Trong lòng bỗng dội lên một niềm thông cảm sâu sắc Cuộc đời bộ đội gian
khổ thật, thật gian khổ (và đây chưa nói đến sự hy sinh). Không gian khổ và khó
khăn thì tại sao, toàn những người con trai khoẻ mạnh, trẻ, sung sức và hăng
hái mà phải chịu ngã xuống dọc đường mà thở Mệt lắm, nhất là đeo nặng. Ban đêm,
sang đò, đeo ba lô đứng trên đò, tròng trành và ba lô nặng kéo ùm cả người
xuống sông. Những lúc hành quân nặng nhọc nhất chính là lúc người ta hay gắt
gỏng với nhau nhất và cũng chính là lúc người ta thương nhau nhất. Người ta
thương nhau và san sẻ cho nhau lút nước trong bi đông, đeo hộ nhau một phần nặng
nhọc. Không thể nào nói hết được, vì
cái gì cũng rất tế nhị và mới
đáng yêu làm sao . Dành cho đồng đội một chỗ nghỉ tốt, một mảnh chăn, một tấm
tang lành Dành cho bạn một chiếc hầm đào dở, dành cho bạn một khoảng thoáng khi
đến chỗ tạm đừng chân - Trời ơi, tất cả những điều đó, trong khung cảnh đó, mới
đáng yêu, đáng quí làm sao - Nhất là nỗi lo lắng. dáng tất tưởi khi có người
rớt lại phía sau, cần phải đi tìm... chỉ có trong hàng ngũ quân đội mới có được
những điều tốt đẹp đó chăng?
đáng yêu làm sao . Dành cho đồng đội một chỗ nghỉ tốt, một mảnh chăn, một tấm
tang lành Dành cho bạn một chiếc hầm đào dở, dành cho bạn một khoảng thoáng khi
đến chỗ tạm đừng chân - Trời ơi, tất cả những điều đó, trong khung cảnh đó, mới
đáng yêu, đáng quí làm sao - Nhất là nỗi lo lắng. dáng tất tưởi khi có người
rớt lại phía sau, cần phải đi tìm... chỉ có trong hàng ngũ quân đội mới có được
những điều tốt đẹp đó chăng?
Ban đêm sang đò và vào nghỉ
tạm ở nhà dân - Xã Cẩm Duệ, Cẩm Xuyên (Đi hơn 20km rồi mà vẫn Cẩm Xuyên!) A2W ở
nhà ông cụ đã già rồi, 78 tuổi. Mệt quá, lăn luôn ra giường ngủ. Mình, Huệ, Y
nằm cùng một giường. Mình nằm trong cùng và khi gác chân lên cái hòm gỗ dài kê
sát tường, mình mới biết là 1 chiếc quan tài - ông cụ già rồi, đã "may sẵn
áo" để chờ ngày chết đây? Dạo ở nhà mà thấy thì sợ chết khiếp đây. Mà bây
giờ thì cảm thấy bình thường hết sức - Tuổi trẻ và sự già lão!
tạm ở nhà dân - Xã Cẩm Duệ, Cẩm Xuyên (Đi hơn 20km rồi mà vẫn Cẩm Xuyên!) A2W ở
nhà ông cụ đã già rồi, 78 tuổi. Mệt quá, lăn luôn ra giường ngủ. Mình, Huệ, Y
nằm cùng một giường. Mình nằm trong cùng và khi gác chân lên cái hòm gỗ dài kê
sát tường, mình mới biết là 1 chiếc quan tài - ông cụ già rồi, đã "may sẵn
áo" để chờ ngày chết đây? Dạo ở nhà mà thấy thì sợ chết khiếp đây. Mà bây
giờ thì cảm thấy bình thường hết sức - Tuổi trẻ và sự già lão!
Ở đây còn rất nhiều người
già. Mình đến mấy nhà xung quanh đều thấy những chiếc quan tài' xếp chồng chờ
đợi Gia đình nhà nọ có đôi vợ chồng già, ông cụ tóc bạc như bông pha trò bảo
mình rằng, suốt đời, 2 ông bà sống hoà thuận với nhau, lúc cưới nhau, ông bà
may một đôi gối cưới và bây giờ, sắp gần đất xa trời, ông bà lại đóng đôi quan
tài chồng lên nhau. ông cụ cười bảo rằng: Cả đởi ông đã "ở trên" bà,
nên ắt hẳn chiếc quan tài ở trên sẽ là của ông! Mà cũng đúng, con trai thường
chết sớm hơn con gái. Thật tiếc vì khi ông cụ nói chuyện với bọn mình, bà cụ
sang xóm bên chơi không có nhà - Không hiểu nếu có bà cụ thì cụ ấy có thái độ
thế nào?
già. Mình đến mấy nhà xung quanh đều thấy những chiếc quan tài' xếp chồng chờ
đợi Gia đình nhà nọ có đôi vợ chồng già, ông cụ tóc bạc như bông pha trò bảo
mình rằng, suốt đời, 2 ông bà sống hoà thuận với nhau, lúc cưới nhau, ông bà
may một đôi gối cưới và bây giờ, sắp gần đất xa trời, ông bà lại đóng đôi quan
tài chồng lên nhau. ông cụ cười bảo rằng: Cả đởi ông đã "ở trên" bà,
nên ắt hẳn chiếc quan tài ở trên sẽ là của ông! Mà cũng đúng, con trai thường
chết sớm hơn con gái. Thật tiếc vì khi ông cụ nói chuyện với bọn mình, bà cụ
sang xóm bên chơi không có nhà - Không hiểu nếu có bà cụ thì cụ ấy có thái độ
thế nào?
Dòng sông Ngân Mộ (hay Ngân
Mậu gì đó, mình hỏi rồi mà không sao phân biệt được tiếng nói ở đây) chảy qua đây
giữa hai bờ cây xúm xuê, xanh thẫm cả lòng – Dòng sông chảy nhẹ và sâu - Những
dòng sông động đậy của Hà Tĩnh ánh sao đáng yêu kỳ lạ, nó làm mát đi rất nhiều
cái nắng khổ sở của miền Trung và cái gió Lào khô cháy da thịt... "Em như
bài thơ, em như đòng sông" - Thằng bé ngồi vắt vẻo trên cây sung nghiêng
xuống dòng sông mà thì thầm như thế, những đợt sóng dài âu yếm lăn đều đến phía
trời xa, chở đi cả tiếng nói, cả cái bóng xanh nghịch ngợm của nó. .. Người ở
xa ơi, em hãy nghe nhé, dòng sông nên thơ này sẽ nói cho em nghe tất cả tấm
lòng anh... Sao năm nay em chẳng chờ anh ở bến sông xa vắng này? Năm nay em đã
ở đâu rồi? Cái cửa sơn xanh của Thư viện thành phố có đôi bạn nào hẹn chờ nhau
ở đấy? Đêm nay anh không ngủ được đây, anh nằm trên chiếc quan tài gỗ mộc và đọc
cái thơ, cái mộng của lòng em - "Lịch thiên nhiên - Bốn mùa" - Đây là
mùa hạ em ơi, em đã lật đến trang thứ bao nhiêu rồi, tác phẩm của Prítsvin?
Mậu gì đó, mình hỏi rồi mà không sao phân biệt được tiếng nói ở đây) chảy qua đây
giữa hai bờ cây xúm xuê, xanh thẫm cả lòng – Dòng sông chảy nhẹ và sâu - Những
dòng sông động đậy của Hà Tĩnh ánh sao đáng yêu kỳ lạ, nó làm mát đi rất nhiều
cái nắng khổ sở của miền Trung và cái gió Lào khô cháy da thịt... "Em như
bài thơ, em như đòng sông" - Thằng bé ngồi vắt vẻo trên cây sung nghiêng
xuống dòng sông mà thì thầm như thế, những đợt sóng dài âu yếm lăn đều đến phía
trời xa, chở đi cả tiếng nói, cả cái bóng xanh nghịch ngợm của nó. .. Người ở
xa ơi, em hãy nghe nhé, dòng sông nên thơ này sẽ nói cho em nghe tất cả tấm
lòng anh... Sao năm nay em chẳng chờ anh ở bến sông xa vắng này? Năm nay em đã
ở đâu rồi? Cái cửa sơn xanh của Thư viện thành phố có đôi bạn nào hẹn chờ nhau
ở đấy? Đêm nay anh không ngủ được đây, anh nằm trên chiếc quan tài gỗ mộc và đọc
cái thơ, cái mộng của lòng em - "Lịch thiên nhiên - Bốn mùa" - Đây là
mùa hạ em ơi, em đã lật đến trang thứ bao nhiêu rồi, tác phẩm của Prítsvin?
Mình không muốn ghi lại thêm một
ngày giặc ném bom Hà rinh nữa - Buổi trưa nằm ngủ mà nào có ngủ được đâu Những
cây cọ xoè ô xanh che giấc ngủ, nằm trong võng mà nghĩ hoài, mà thương hoài,
thương từ cái gân lá xương xương, thương cả mảnh trời xanh nhỏ tí xíu qua vòm
lá mà cũng bị rạch nát bởi đường bay của giặc - Đất nước, có bao giờ được ngủ
yên đâu!
ngày giặc ném bom Hà rinh nữa - Buổi trưa nằm ngủ mà nào có ngủ được đâu Những
cây cọ xoè ô xanh che giấc ngủ, nằm trong võng mà nghĩ hoài, mà thương hoài,
thương từ cái gân lá xương xương, thương cả mảnh trời xanh nhỏ tí xíu qua vòm
lá mà cũng bị rạch nát bởi đường bay của giặc - Đất nước, có bao giờ được ngủ
yên đâu!
19/4/72
Thạch Hương - Thạch Hà - Hà
Tĩnh
Tĩnh
Đi qua đây với một ước mong
Gặp em, cô TNXP bao bài thơ
ca ngợi
ca ngợi
Chẳng phai ban đêm khi nào
cũng tối
cũng tối
Đêm Thạch Hà thao thức một
vành trăng.
vành trăng.
Ở đâu rồi em, cô TNXP
Thạch Kim - Thạch Nhọn
Trời Hà Tĩnh là một trời đưa
đón
đón
O gái nào anh cũng ngỡ là em.
Có phải em là o giao liên
Đi vội vã giữa ồn ào lính trẻ
Đêm chẳng bình yên mà yên
lành là thế
lành là thế
Quả bom lạnh lùng chúi theo
dấu chân.
dấu chân.
Đường rất thơ là đường hành
quân
quân
Bởi có em, đường thành trẻ
lại
lại
Đường đánh giặc chẳng bao giờ
dừng lại
dừng lại
Đến nơi nào anh cũng thấy em.
Những con đường em mở trong
đêm
đêm
Bỗng thành sáng rực
Đường em mở nơi đâu?
Cho anh biết với
Anh đi với em chẳng bao giờ
biết mỏi
biết mỏi
Cô gái đất này - Thạch Nhọn -
Thạch Kim
Thạch Kim
Cô gái đất này, ơi em…
Ở đây đặc biệt có nhiều cô
gái trẻ - nhiều một cách đáng ngại. Đất Thạch Hà, và Thạch Kim, Thạch Nhọn
trong thơ của P.T.D còn cách đây không xa lắm! Đi đến Thạch Hà vào chập tối -
làng xóm ở đây thật đẹp, nhất là vào đêm trăng sáng như đêm nay. Em nhỏ nhắc vó
tôm ngoài con mương lừ đừ dọc đường đất rộng - Và khi vừa chớm đặt chân vào
xóm, từ sau luỹ tre ướt át ánh trăng bỗng thon thả tiếng hát của người con gái.
Tiếng hát bỗng trở nên gần gũi và quen thuộc khi ngó vào một ngôi nhà ngỏ cửa,
vẫn thắp ngọn đèn con với trang vở học trò... Lại sắp thi rồi, tháng 4, mùa thi
về đậu trên ngón tay em.
gái trẻ - nhiều một cách đáng ngại. Đất Thạch Hà, và Thạch Kim, Thạch Nhọn
trong thơ của P.T.D còn cách đây không xa lắm! Đi đến Thạch Hà vào chập tối -
làng xóm ở đây thật đẹp, nhất là vào đêm trăng sáng như đêm nay. Em nhỏ nhắc vó
tôm ngoài con mương lừ đừ dọc đường đất rộng - Và khi vừa chớm đặt chân vào
xóm, từ sau luỹ tre ướt át ánh trăng bỗng thon thả tiếng hát của người con gái.
Tiếng hát bỗng trở nên gần gũi và quen thuộc khi ngó vào một ngôi nhà ngỏ cửa,
vẫn thắp ngọn đèn con với trang vở học trò... Lại sắp thi rồi, tháng 4, mùa thi
về đậu trên ngón tay em.
Đường đi trong xã thì đẹp,
hàng phi lao cao, thẳng, mỗi cây treo một ngọn đèn trăng - Nhưng nhà cửa thì
không gọn và đẹp lắm - Đất cát và nhiều nước, đào hầm một lát là nước ùa vào
ngay thôi. Nhưng đó là mạch ngang. Bởi vậy, rất ít giếng và hồ - Gia đình mình
có một con đi bộ đội - Trung sĩ Dương Nhung, vợ anh từ Bên Thuỷ sơ tán về đây,
cháu còn rất nhỏ, nó nằm trên nôi tre cùng một gian với các chú bộ đội. Mỗi
người qua đây trú quân ở đây đều thương và yêu nó, những bàn tay chưa hề làm bố
cũng nhè nhẹ đưa nôi và ru cho cháu ngủ. Tự dưng, mình cảm thấy tha thiết muốn được
như đứa bé, là
hàng phi lao cao, thẳng, mỗi cây treo một ngọn đèn trăng - Nhưng nhà cửa thì
không gọn và đẹp lắm - Đất cát và nhiều nước, đào hầm một lát là nước ùa vào
ngay thôi. Nhưng đó là mạch ngang. Bởi vậy, rất ít giếng và hồ - Gia đình mình
có một con đi bộ đội - Trung sĩ Dương Nhung, vợ anh từ Bên Thuỷ sơ tán về đây,
cháu còn rất nhỏ, nó nằm trên nôi tre cùng một gian với các chú bộ đội. Mỗi
người qua đây trú quân ở đây đều thương và yêu nó, những bàn tay chưa hề làm bố
cũng nhè nhẹ đưa nôi và ru cho cháu ngủ. Tự dưng, mình cảm thấy tha thiết muốn được
như đứa bé, là
cơn của người chiến sĩ, và cứ
sau mỗi lần quân đi, cháu lại được lớn lên...
sau mỗi lần quân đi, cháu lại được lớn lên...
Ở đây có tục lệ báo động rất
hay. Từ rất xa, ở những vùng gần biên giới, khi thấy có máy bay vào họ đánh
trống luân phiên, xã ở trong nghe xã ngoài và cứ như thế, tinh thân đoàn kết
hiệp đồng của nhân dân đã thắng cả động cơ phản lực của quân thù.
hay. Từ rất xa, ở những vùng gần biên giới, khi thấy có máy bay vào họ đánh
trống luân phiên, xã ở trong nghe xã ngoài và cứ như thế, tinh thân đoàn kết
hiệp đồng của nhân dân đã thắng cả động cơ phản lực của quân thù.
Mình cũng không ngờ rằng đến
đây lại được đọc tập 1 của “Con đường đau khổ”. Tác phẩm mà Như Anh yêu và quen
thuộc nhất. Song, để được đọc non nửa, mình đã phải trả một cái giá "khá
đắt" - Ban ngày trời nóng như nung, đến chiều dịu dần, cua bò mát; bọn
trong A hò nhau đi bắt cua và hái rau khoai về nấu canh - Chúng nó cứ tị với
mình và lúc thì sai giã cua, lúc thì sai đun bếp – Mà mình chỉ mượn được cuốn
sách đến tối thôi - Vậy là cáu tiết mình bảo không ăn đâu, đừng tị nạnh nữa. Và
quả thực, đến bữa ăn mình chẳng thèm ăn gì đến canh cả, chúng nó mời cũng mặc,
tự ái mà! Vả lại cũng vì ghét cái tị nạnh xấu xa của bọn nó - Trẻ con thật. Khổ
một điều hôm ấy cơm khô khan quá, chẳng có tí tẹo canh nào. Nhưng rồi cũng
chẳng chết ai, mà mình lại biết thêm được nhiều điều mới mẻ.
đây lại được đọc tập 1 của “Con đường đau khổ”. Tác phẩm mà Như Anh yêu và quen
thuộc nhất. Song, để được đọc non nửa, mình đã phải trả một cái giá "khá
đắt" - Ban ngày trời nóng như nung, đến chiều dịu dần, cua bò mát; bọn
trong A hò nhau đi bắt cua và hái rau khoai về nấu canh - Chúng nó cứ tị với
mình và lúc thì sai giã cua, lúc thì sai đun bếp – Mà mình chỉ mượn được cuốn
sách đến tối thôi - Vậy là cáu tiết mình bảo không ăn đâu, đừng tị nạnh nữa. Và
quả thực, đến bữa ăn mình chẳng thèm ăn gì đến canh cả, chúng nó mời cũng mặc,
tự ái mà! Vả lại cũng vì ghét cái tị nạnh xấu xa của bọn nó - Trẻ con thật. Khổ
một điều hôm ấy cơm khô khan quá, chẳng có tí tẹo canh nào. Nhưng rồi cũng
chẳng chết ai, mà mình lại biết thêm được nhiều điều mới mẻ.
À, giờ đây mình mới biết
Bétxônốp và Êlidavêta là ai đấy. Êlidavêta ở đây chứ không phải Êlidavêta trong
"Một ổ quí tộc” của Tuốcghênhép - Êlidavêta trong Tuốc là người con gái
được yêu mà không cảm thấy niềm vui – Và như vậy là đáng thương - Còn Êlidavêta
trong A. T thì cũng đáng thương không kém.
Bétxônốp và Êlidavêta là ai đấy. Êlidavêta ở đây chứ không phải Êlidavêta trong
"Một ổ quí tộc” của Tuốcghênhép - Êlidavêta trong Tuốc là người con gái
được yêu mà không cảm thấy niềm vui – Và như vậy là đáng thương - Còn Êlidavêta
trong A. T thì cũng đáng thương không kém.
Mình cảm thấy rùng mình khi
nhớ lại rừng 1 lá thư của Như Anh đã nhắc đến Bétxônốp và Êlidavêta - Chẳng lẽ
mình là một Bétxônốp chăng?
nhớ lại rừng 1 lá thư của Như Anh đã nhắc đến Bétxônốp và Êlidavêta - Chẳng lẽ
mình là một Bétxônốp chăng?
27/4/72
Phải hết sức trấn tĩnh, tới
mới không xé hoặc không đốt đi cuốn Nhật ký này. Trời ơi! Chưa bao giờ tôi chán
nản và thất vọng như buổi sáng nay, như ngày hôm nay cả. Tôi không giải thích
ra sao nữa. Người ta giải thích được cần phải trấn tĩnh mới hiểu lý do và lung
tưng. Còn tôi rời rã tôi chán nản với hết thảy mọi điều, mọi thứ trên trái đất
này. Phải, tôi hiểu rằng, với một người con trai đang khoẻ mạnh, đang sung sức,
đang ở giữa mùa xuân của đời mình thì buồn nản, thì chán đởi là một điều xấu xa
và không thể nào tưởng tượng được - Người ta đã chỉn rủa biết bao lần những
thanh niên như thế - Nhưng tôi biết làm sao khi chính bản thân tôi đang buồn
nản đến tận cùng này. Tôi lê gót suốt con đường mòn - Con đường mòn như chính
cuộc đời tôi đang mòn mỏi đi đây – Tôi ngồi bệt xuống bờ sông, con sông cạn
đang rút nước. Tôi vốc bùn và cát ở dưới lòng sông, và qua kẽ ngón tay tôi nó
rớt xuống, rớt xuống. Tôi muốn khóc, khóc với dòng sông.Không, chẳng có ai có
thể đem lại cho tôi được chút gì niềm an ủi hay vui sướng cả. Mọi người không
hiểu được tôi, mọi người gắt gỏng với tôi. Trời ơi, giá lúc này tôi có thể chết
ngay đi được. Có thể quên hết nỗi phiền muộn và sầu não ngập tràn cả hồn tôi
thì sung sướng biết bao. Thì sung sướng biết bao...
mới không xé hoặc không đốt đi cuốn Nhật ký này. Trời ơi! Chưa bao giờ tôi chán
nản và thất vọng như buổi sáng nay, như ngày hôm nay cả. Tôi không giải thích
ra sao nữa. Người ta giải thích được cần phải trấn tĩnh mới hiểu lý do và lung
tưng. Còn tôi rời rã tôi chán nản với hết thảy mọi điều, mọi thứ trên trái đất
này. Phải, tôi hiểu rằng, với một người con trai đang khoẻ mạnh, đang sung sức,
đang ở giữa mùa xuân của đời mình thì buồn nản, thì chán đởi là một điều xấu xa
và không thể nào tưởng tượng được - Người ta đã chỉn rủa biết bao lần những
thanh niên như thế - Nhưng tôi biết làm sao khi chính bản thân tôi đang buồn
nản đến tận cùng này. Tôi lê gót suốt con đường mòn - Con đường mòn như chính
cuộc đời tôi đang mòn mỏi đi đây – Tôi ngồi bệt xuống bờ sông, con sông cạn
đang rút nước. Tôi vốc bùn và cát ở dưới lòng sông, và qua kẽ ngón tay tôi nó
rớt xuống, rớt xuống. Tôi muốn khóc, khóc với dòng sông.Không, chẳng có ai có
thể đem lại cho tôi được chút gì niềm an ủi hay vui sướng cả. Mọi người không
hiểu được tôi, mọi người gắt gỏng với tôi. Trời ơi, giá lúc này tôi có thể chết
ngay đi được. Có thể quên hết nỗi phiền muộn và sầu não ngập tràn cả hồn tôi
thì sung sướng biết bao. Thì sung sướng biết bao...
29.4.72
Tạm biệt! À quên, vĩnh biệt
Cẩm Lạc - Cẩm Xuyên - Hà Tĩnh - Chắc chẳng bao giờ mình quay lại đây nữa. Tuy
thế. mình đã bỏ lại đây nhiều sách vở, 16 tập thơ chứ ít ỏi gì Toàn những tập
thơ đáng giữ gìn cả. Nhưng không thể đem đi được. nặng quá. Vả lại, vào gần
chiến trường rồi, sắp vượt Trường Sơn, mang đi nhiều ắt cũng phải vứt đi thôi
Cẩm Lạc - Cẩm Xuyên - Hà Tĩnh - Chắc chẳng bao giờ mình quay lại đây nữa. Tuy
thế. mình đã bỏ lại đây nhiều sách vở, 16 tập thơ chứ ít ỏi gì Toàn những tập
thơ đáng giữ gìn cả. Nhưng không thể đem đi được. nặng quá. Vả lại, vào gần
chiến trường rồi, sắp vượt Trường Sơn, mang đi nhiều ắt cũng phải vứt đi thôi
Ở Cẩm Lạc chưa được trọn 1
tuần - Vì đến đây có hơn 3 tuần. nhưng rồi đi diễn tập và công tác ở C18 nên
không ở đây nhiều Hôm qua lên C18 định học tiếp tín, nhưng rồi chẳng học gì cả.
Ngủ 1 ngày trên ấy rồi về. Đeo nặng. Tạm biệt dòng sông.
tuần - Vì đến đây có hơn 3 tuần. nhưng rồi đi diễn tập và công tác ở C18 nên
không ở đây nhiều Hôm qua lên C18 định học tiếp tín, nhưng rồi chẳng học gì cả.
Ngủ 1 ngày trên ấy rồi về. Đeo nặng. Tạm biệt dòng sông.
30/4/72
Kỳ Tây - Kỳ Anh - đội 8. Đến
lúc 2h30 sáng. Ngủ ngoài rừng, con suối nhỏ, nước đen. Con đường rải đá trắng.
Dân cư thưa thớt. Rừng rậm. Cành khô, mưa buổi sáng.
lúc 2h30 sáng. Ngủ ngoài rừng, con suối nhỏ, nước đen. Con đường rải đá trắng.
Dân cư thưa thớt. Rừng rậm. Cành khô, mưa buổi sáng.
Nhắc nhớ đến 29.4. Ngày ấy 1
năm trước đây đang nằm trên gác 4 trường Tổng hợp. Thế mà năm nay lại ở đây
rồi. Hôm qua thứ 71 hôm nay là chủ nhật, nếu như ở nhà đi học thì đã có bao
nhiêu niềm vui và nói chung là thoải mái và có thể đi dạo trên những con đường
rải đá trắng; hoặc mịn cát, hay là con đường nhựa dẫn ra ngoại vi thành phố -
Hoa sữa ban đêm sẽ dắt tay ta sẽ dắt lòng ta đi trên hè phố - Và chắc sẽ nghĩ
một chút gì tới bài học, nóng ruột mà - Còn thì lại nhớ cô gái phố Nguyễn Du
cho mà xem.
năm trước đây đang nằm trên gác 4 trường Tổng hợp. Thế mà năm nay lại ở đây
rồi. Hôm qua thứ 71 hôm nay là chủ nhật, nếu như ở nhà đi học thì đã có bao
nhiêu niềm vui và nói chung là thoải mái và có thể đi dạo trên những con đường
rải đá trắng; hoặc mịn cát, hay là con đường nhựa dẫn ra ngoại vi thành phố -
Hoa sữa ban đêm sẽ dắt tay ta sẽ dắt lòng ta đi trên hè phố - Và chắc sẽ nghĩ
một chút gì tới bài học, nóng ruột mà - Còn thì lại nhớ cô gái phố Nguyễn Du
cho mà xem.
29.4.71. Cũng không thể hình
dung được một năm sau đó lại thay đổi ghê gớm như vậy! "Năm nay anh đã ở
gần tiền phương" quả thật kỳ lạ hết sức.
dung được một năm sau đó lại thay đổi ghê gớm như vậy! "Năm nay anh đã ở
gần tiền phương" quả thật kỳ lạ hết sức.
Hành quân! Hành quân!...
Những đoàn quân cứ đi thoải mái và không biết bao giờ mới dừng lại, quay ra ở
đội quân chủ lực, cơ động trực thuộc Bộ, không ở đâu được lâu quá 2 tháng. Cứ
đi, cứ đi...
Những đoàn quân cứ đi thoải mái và không biết bao giờ mới dừng lại, quay ra ở
đội quân chủ lực, cơ động trực thuộc Bộ, không ở đâu được lâu quá 2 tháng. Cứ
đi, cứ đi...
Phải cái hành quân nặng! Lần
nào cũng 30kg trên vai là ít. Đất nước rộng thì đẹp và cảm thấy tự hào - Nhưng
lắm lúc nguyền rủa con đường vì nó quá dài đi. Đi mãi mà không tới. Chỉ có 20km
thôi mà lời động viên phải dài hơn cả 30km nữa! Phút thú vị nhất là 10 phút
nghỉ giữa đường hành quân - Nằm trên đồng cỏ rộng mênh mông, có ánh sao xanh
biếc, những ngôi sao biết nói - Gió từ biển xa thổi vào, qua những rặng núi
xanh đã phai hết vị mặn - Mát gió đến miên man, mình cứ ao ước phút này kéo dài
đi mãi, đấy là phần thưởng đối với mỗi người sau một đợt hành quân dài - Mình hay
nhớ đến Như Anh nhớ đến Như Anh vào phút sung sướng ấy Anh vắng em ở chặng
đường này...
nào cũng 30kg trên vai là ít. Đất nước rộng thì đẹp và cảm thấy tự hào - Nhưng
lắm lúc nguyền rủa con đường vì nó quá dài đi. Đi mãi mà không tới. Chỉ có 20km
thôi mà lời động viên phải dài hơn cả 30km nữa! Phút thú vị nhất là 10 phút
nghỉ giữa đường hành quân - Nằm trên đồng cỏ rộng mênh mông, có ánh sao xanh
biếc, những ngôi sao biết nói - Gió từ biển xa thổi vào, qua những rặng núi
xanh đã phai hết vị mặn - Mát gió đến miên man, mình cứ ao ước phút này kéo dài
đi mãi, đấy là phần thưởng đối với mỗi người sau một đợt hành quân dài - Mình hay
nhớ đến Như Anh nhớ đến Như Anh vào phút sung sướng ấy Anh vắng em ở chặng
đường này...
Điếu thuốc hay đỏ ở phút này.
Một điếu thuốc ở đây mới quí giá làm sao. Lính ngồi vòng quanh, để điếu thuốc
đi vòng mấy lượt - Đầm ấm và da diết biết bao. ở đây, trên núi rừng Hà Tĩnh,
người ta kề về câu chuyện tình đầy hấp dẫn của Gơrigôri và Ắcxinhia trong “Sông
Đông êm đềm”. Hôm ấy ăcxinhia mặc áo và váy mới, chiếc váy hoa dành cho ngày
hội, hôm nay lướt trên bờ sông Đông êm ả. Cô nhìn Gôrigôri cưỡi ngựa và cặp mắt
của họ nói hết với nhau những điều thật là khó nói... Gorigôri chạy như bay
xuống bờ sông, trong gió thoảng tiếng cô gái xinh đẹp cuống quít - Anh
Gơrigôri, em đi được mà, em đi được mà...
Một điếu thuốc ở đây mới quí giá làm sao. Lính ngồi vòng quanh, để điếu thuốc
đi vòng mấy lượt - Đầm ấm và da diết biết bao. ở đây, trên núi rừng Hà Tĩnh,
người ta kề về câu chuyện tình đầy hấp dẫn của Gơrigôri và Ắcxinhia trong “Sông
Đông êm đềm”. Hôm ấy ăcxinhia mặc áo và váy mới, chiếc váy hoa dành cho ngày
hội, hôm nay lướt trên bờ sông Đông êm ả. Cô nhìn Gôrigôri cưỡi ngựa và cặp mắt
của họ nói hết với nhau những điều thật là khó nói... Gorigôri chạy như bay
xuống bờ sông, trong gió thoảng tiếng cô gái xinh đẹp cuống quít - Anh
Gơrigôri, em đi được mà, em đi được mà...
Còn ở đây, lính bảo chẳng hề
được gặp cô gái nào giữa những người lính đi chiến trường - Toàn lính đực! Biết
làm thế nào cơ chứ! Các cô gái làm sao mà chịu đựng nổi cảnh này.
được gặp cô gái nào giữa những người lính đi chiến trường - Toàn lính đực! Biết
làm thế nào cơ chứ! Các cô gái làm sao mà chịu đựng nổi cảnh này.
Tìm phương Bắc qua ngôi sao
Bắc đẩu mờ. Và nhớ những người thân ở phương Bắc - Ngày càng đi xa. 5 thằng
lính đã đảo ngũ rồi - Hèn thật!
Bắc đẩu mờ. Và nhớ những người thân ở phương Bắc - Ngày càng đi xa. 5 thằng
lính đã đảo ngũ rồi - Hèn thật!
1/5/72
1/5/70. Hai năm rồi, kể từ
ngày ấy.
ngày ấy.
Đừng có nhớ vớ vẩn.
Đóng quân ở Kỳ Lâm, bên cạnh
dòng suối lừ đừ. Bên cạnh ngôi trường cấp 1.
dòng suối lừ đừ. Bên cạnh ngôi trường cấp 1.
2/5/72
Hôm nay dừng chân ở một trạm
giao liên dọc đường ra tiền tuyến. Trạm giao liên mà mình hay ao ước được đi
qua, được nhìn, được ngắm và được sống. Thì đây, trạm giao liên (có thể nói là
đầu tiên) mà mình được đến. Bao nhiêu người đã đi qua đây, đã sống ở đây? Cơn
gió mát lành qua vách lá, bao nhiêu lần đọc tên anh bộ đội? Mình cảm động biết
bao lần, cứ nhìn cái cửa buộc bằng sợi dây rừng - Vách lá bơ phờ, nhưng dễ lọt
vào chân núi, giữa một vòm cây mát rượi. Nước không nhiều, nhưng trong vắt và
mát lạ lùng. Hoa rừng năm cánh rơi ở ven suối như sao trời buổi sớm, bậc đá dẫn
người đến suối, có vết ám khói
giao liên dọc đường ra tiền tuyến. Trạm giao liên mà mình hay ao ước được đi
qua, được nhìn, được ngắm và được sống. Thì đây, trạm giao liên (có thể nói là
đầu tiên) mà mình được đến. Bao nhiêu người đã đi qua đây, đã sống ở đây? Cơn
gió mát lành qua vách lá, bao nhiêu lần đọc tên anh bộ đội? Mình cảm động biết
bao lần, cứ nhìn cái cửa buộc bằng sợi dây rừng - Vách lá bơ phờ, nhưng dễ lọt
vào chân núi, giữa một vòm cây mát rượi. Nước không nhiều, nhưng trong vắt và
mát lạ lùng. Hoa rừng năm cánh rơi ở ven suối như sao trời buổi sớm, bậc đá dẫn
người đến suối, có vết ám khói
Ngoảnh nhìn ra cửa là thấy
núi - Núi Hà Tĩnh mát ngọt như một dòng sông - Cây lên xanh và tháng 4, hoa
sim, hoa mua nở tím đất trời - Chỗ nào cũng thấy cỏ, cỏ gai và cỏ gà và cả cỏ
mật thơm lừng - Bước chân lên cỏ dầy, cứ ao ước ở đây lập một nông trường chăn
nuôi bò sữa - Rồi đất nước mình sẽ đẹp biết bao!
núi - Núi Hà Tĩnh mát ngọt như một dòng sông - Cây lên xanh và tháng 4, hoa
sim, hoa mua nở tím đất trời - Chỗ nào cũng thấy cỏ, cỏ gai và cỏ gà và cả cỏ
mật thơm lừng - Bước chân lên cỏ dầy, cứ ao ước ở đây lập một nông trường chăn
nuôi bò sữa - Rồi đất nước mình sẽ đẹp biết bao!
Gió đã hơi nóng, khi trời đã
tháng 5 rồi, mùa hè rồi đấy em ơi. Rồi gió Lào sẽ về đốt cháy cây cỏ - Cốt sao
đừng để lòng mình héo quắt queo đi - Buổi sáng, đi vào rừng lấy gỗ mình bỗng
gai cả người vì tiếng trẻ hát trong trường cấp 1 bên cạnh nhà. Chúng đang hát
và múa, chắc là để chuẩn bị kết thúc năm học và 15/5; 19/5 đây. Tuổi thơ... đã
xa lắm rồi - Không còn được đi học, không còn được lo lắng vì bài toán chưa làm
xong, vì một điểm kém - Xa lắm rồi…
tháng 5 rồi, mùa hè rồi đấy em ơi. Rồi gió Lào sẽ về đốt cháy cây cỏ - Cốt sao
đừng để lòng mình héo quắt queo đi - Buổi sáng, đi vào rừng lấy gỗ mình bỗng
gai cả người vì tiếng trẻ hát trong trường cấp 1 bên cạnh nhà. Chúng đang hát
và múa, chắc là để chuẩn bị kết thúc năm học và 15/5; 19/5 đây. Tuổi thơ... đã
xa lắm rồi - Không còn được đi học, không còn được lo lắng vì bài toán chưa làm
xong, vì một điểm kém - Xa lắm rồi…
Chưa bao giờ nhớ Như Anh như hôm
nay - Khi từ dòng suối mát lành trở về lán. Bỗng như trở về cuộc sống thật hôm
qua. Nghe rất rõ tiếng Như Anh cười, nghe rất rõ tiếng Như Anh nói - Tưởng
chừng xoè tay ra là nắm được tay Như Anh rồi, cái bàn tay xinh xắn, cái bàn tay
yêu thế…
nay - Khi từ dòng suối mát lành trở về lán. Bỗng như trở về cuộc sống thật hôm
qua. Nghe rất rõ tiếng Như Anh cười, nghe rất rõ tiếng Như Anh nói - Tưởng
chừng xoè tay ra là nắm được tay Như Anh rồi, cái bàn tay xinh xắn, cái bàn tay
yêu thế…
Như Anh, sao Như Anh bạo thế?
Sao Như Anh dám yêu một người con trai kém Như Anh về mọi mặt - Một người con
trai nghèo nàn và ngu dốt. Người con trai ấy đi chiến trường và rất dễ chẳng
bao giờ quay lại - Sao Như Anh dám chờm Không nghĩ đến những đòi hỏi của mình
ư? Trời ơi, sao mình ngu dốt thế? Không thể nào nói rõ ràng được những nỗi xúc
động đang trào lên, đang dâng lên. Không thể nào diễn tả nổi những cảm xúc này.
Những cảm xúc rất thật, rất cụ the và khiến mình say sưa đến thế...
Sao Như Anh dám yêu một người con trai kém Như Anh về mọi mặt - Một người con
trai nghèo nàn và ngu dốt. Người con trai ấy đi chiến trường và rất dễ chẳng
bao giờ quay lại - Sao Như Anh dám chờm Không nghĩ đến những đòi hỏi của mình
ư? Trời ơi, sao mình ngu dốt thế? Không thể nào nói rõ ràng được những nỗi xúc
động đang trào lên, đang dâng lên. Không thể nào diễn tả nổi những cảm xúc này.
Những cảm xúc rất thật, rất cụ the và khiến mình say sưa đến thế...
Mình sẽ làm gì đây? Làm gì đế
xứng đáng với Như Anh? Không the than thở mãi, không thể cứ ao ước và mong mỏi
một cái gì may mắn đến làm thay đổi cuộc sống hiện nay. Mới đó, mà đã 1 năm,
sắp 1 tuổi quân rồi – Có cái gì mới đến với mình không, và mình đã làm được gì
cho Như Anh? Đừng để Như Anh phải đau khổ vì mình, vì đã yêu nhầm 1 người không
đáng để Như Anh phải quan tâm tới Đừng để sự ngu dốt ngăn cản TA, T. nhé.
xứng đáng với Như Anh? Không the than thở mãi, không thể cứ ao ước và mong mỏi
một cái gì may mắn đến làm thay đổi cuộc sống hiện nay. Mới đó, mà đã 1 năm,
sắp 1 tuổi quân rồi – Có cái gì mới đến với mình không, và mình đã làm được gì
cho Như Anh? Đừng để Như Anh phải đau khổ vì mình, vì đã yêu nhầm 1 người không
đáng để Như Anh phải quan tâm tới Đừng để sự ngu dốt ngăn cản TA, T. nhé.
Từ khi vào đất Hà Tĩnh, bọn
ình rất ức vì máy bay địch chúng nó bay rất thấp, chậm rề rề và nghiêng ngó hết
sức láo xược Cứ từng tốp 2 chiếc lượn lên lượn xuống quanh những chóp núi màu
xanh lục phì khói đen ở sau và ngạo nghễ nhòm ngó. Bầu trời của chúng nó đâu mà
dám làm như vậy! Nhưng súng phòng không của mình thì lại quá ít, hầu như không
có. ở đây, chủ yếu là phòng tránh không bắn trả. Nấu cơm ăn phải không có khói lên,
phơi quần áo cũng không được phơi ngoài nắng. Bỏ mặc bầu trời cho địch (!) Vô
lý thật - Thế mà đó lại là chuyện thật!
ình rất ức vì máy bay địch chúng nó bay rất thấp, chậm rề rề và nghiêng ngó hết
sức láo xược Cứ từng tốp 2 chiếc lượn lên lượn xuống quanh những chóp núi màu
xanh lục phì khói đen ở sau và ngạo nghễ nhòm ngó. Bầu trời của chúng nó đâu mà
dám làm như vậy! Nhưng súng phòng không của mình thì lại quá ít, hầu như không
có. ở đây, chủ yếu là phòng tránh không bắn trả. Nấu cơm ăn phải không có khói lên,
phơi quần áo cũng không được phơi ngoài nắng. Bỏ mặc bầu trời cho địch (!) Vô
lý thật - Thế mà đó lại là chuyện thật!
Ta đang đánh lớn trên chiến
trường - Giải phóng La Vang, Đông Hà rồi - Tới đây, nghe tin E3 đã đi chiến
trường được 5 hôm - Bây giờ có lẽ đã đi được nửa đường - Bọn mình chắc cũng sắp
đi thôi - Vào trong ấy, vào trong ấy . Biết có giữ được mình không? Mình sẽ bắn
chết thằng lính Mỹ đầu tiên lúc nào nhỉ? Phải, nhất định phải bắn nhiều chúng
nó đâu còn là người nữa!
trường - Giải phóng La Vang, Đông Hà rồi - Tới đây, nghe tin E3 đã đi chiến
trường được 5 hôm - Bây giờ có lẽ đã đi được nửa đường - Bọn mình chắc cũng sắp
đi thôi - Vào trong ấy, vào trong ấy . Biết có giữ được mình không? Mình sẽ bắn
chết thằng lính Mỹ đầu tiên lúc nào nhỉ? Phải, nhất định phải bắn nhiều chúng
nó đâu còn là người nữa!
Rừng ở đây đẹp tuyệt. Cây cao,
thẳng và rậm. Vắt dĩ nhiên là nhiều rồi, nhất là trời mưa - Đi lấy gỗ, nó bâu
kín cả các kẽ chân. Mình vẫn chưa có kinh nghiệm lấy gỗ, chặt toàn đu đủ rừng,
trông thì rất thẳng mà vụng - Làm nhà cũng không được, khô là cứ tóp dần đi -
Làm củi cũng không được, chỉ toàn khói và không hề có lửa! Dạo ở Nhã Nam đã bị
nhầm 1 lần, lên đây vẫn cứ nhầm.
thẳng và rậm. Vắt dĩ nhiên là nhiều rồi, nhất là trời mưa - Đi lấy gỗ, nó bâu
kín cả các kẽ chân. Mình vẫn chưa có kinh nghiệm lấy gỗ, chặt toàn đu đủ rừng,
trông thì rất thẳng mà vụng - Làm nhà cũng không được, khô là cứ tóp dần đi -
Làm củi cũng không được, chỉ toàn khói và không hề có lửa! Dạo ở Nhã Nam đã bị
nhầm 1 lần, lên đây vẫn cứ nhầm.
Đêm ngủ ở Hà Tĩnh, nghe tiếng
chim "bắt cô trói cột" kêu mà rầu cả lòng. Tiếng khóc của người xưa
đề lại dư âm hoang dại ấy đến tận bây giờ! Gà rừng te te gáy, gợi nhớ buổi sân
ở nhà... Chao ôi, mình nghĩ gì thế này? Điên rồi đấy!
chim "bắt cô trói cột" kêu mà rầu cả lòng. Tiếng khóc của người xưa
đề lại dư âm hoang dại ấy đến tận bây giờ! Gà rừng te te gáy, gợi nhớ buổi sân
ở nhà... Chao ôi, mình nghĩ gì thế này? Điên rồi đấy!
Sau này về, mình sẽ kế cho Như
Anh nghe thật nhiều, chuyện về chú sóc con lần đầu mình nhìn thấy trên cây
trám. Hai con mắt nó tròn và xinh ơi là xinh, cứ như hai viên ngọc ướt nước mưa
vậy, cái đuôi bồng lên, nó chạy thoăn thoắt trên cành cây nhỏ, hệt như giọt
nước thật trong lăn trên lá khoai vậy. Rồi cả con kỳ đà leo trên cây, Sơn nó.
trông thấy - Cu cậu giương súng cao su bắn, trúng lưng, trúng đầu, chú kỳ đà
lại nhô đầu lên ngó. Cái lớp da mới dầy và cứng làm sao - Hàng vây trên lưng nó
như vây cá - Và cái đuôi như một con rắn, nom rờn rợn - Vậy mà khi Sơn nó đập,
con kỳ đà rơi xuống ven suối đánh bộp, đem về thịt, ăn cũng ngon - Rất ngon là
khác. Sẽ kể hết với Như Anh nhé, cả cái lá mâm xôi để nấu nước - Cả cây sa nhân
sa mỏng mảnh mọc chòi bên bờ suối - Kể để Như Anh cùng vui trò chơi tuổi nhỏ
của anh bộ đội, cầm đèn pin đi sợi cá Con cá chói mắt. đứng im giữa dòng nước
chảy, chém nhẹ con dao và chú cá ngửa bụng lên ngay - Dễ thế mà đêm qua, mình
bỏ mất một chú tôm thật to - Rồi còn để sổng 1 con cua đá nữa. Như Anh đừng có
cười đấy. T. của Như Anh còn vụng về biết mấy. Đi bắt con cua đêm mà có bắt gì
đâu, chỉ nhìn cái vòng sóng ánh sáng hắt lên người đồng đội và đốm sáng kéo từ
mặt nước xuống những viên sỏi dưới lòng suối... để làm thơ - Bài thơ về cuộc
sống rất thơ của anh bộ đội. Kể Như Anh nghe nhé, đồng ý không nào?
Anh nghe thật nhiều, chuyện về chú sóc con lần đầu mình nhìn thấy trên cây
trám. Hai con mắt nó tròn và xinh ơi là xinh, cứ như hai viên ngọc ướt nước mưa
vậy, cái đuôi bồng lên, nó chạy thoăn thoắt trên cành cây nhỏ, hệt như giọt
nước thật trong lăn trên lá khoai vậy. Rồi cả con kỳ đà leo trên cây, Sơn nó.
trông thấy - Cu cậu giương súng cao su bắn, trúng lưng, trúng đầu, chú kỳ đà
lại nhô đầu lên ngó. Cái lớp da mới dầy và cứng làm sao - Hàng vây trên lưng nó
như vây cá - Và cái đuôi như một con rắn, nom rờn rợn - Vậy mà khi Sơn nó đập,
con kỳ đà rơi xuống ven suối đánh bộp, đem về thịt, ăn cũng ngon - Rất ngon là
khác. Sẽ kể hết với Như Anh nhé, cả cái lá mâm xôi để nấu nước - Cả cây sa nhân
sa mỏng mảnh mọc chòi bên bờ suối - Kể để Như Anh cùng vui trò chơi tuổi nhỏ
của anh bộ đội, cầm đèn pin đi sợi cá Con cá chói mắt. đứng im giữa dòng nước
chảy, chém nhẹ con dao và chú cá ngửa bụng lên ngay - Dễ thế mà đêm qua, mình
bỏ mất một chú tôm thật to - Rồi còn để sổng 1 con cua đá nữa. Như Anh đừng có
cười đấy. T. của Như Anh còn vụng về biết mấy. Đi bắt con cua đêm mà có bắt gì
đâu, chỉ nhìn cái vòng sóng ánh sáng hắt lên người đồng đội và đốm sáng kéo từ
mặt nước xuống những viên sỏi dưới lòng suối... để làm thơ - Bài thơ về cuộc
sống rất thơ của anh bộ đội. Kể Như Anh nghe nhé, đồng ý không nào?
3/5/72
Người ta nói: "Nước
sông, công lính" kể cũng phải thôi. Đi từ Cẩm Lạc đến đây, hành quân mất 2
ngày, 2 đêm. Mỗi ngày đi 20km vì không được đi theo quốc lộ 1 - Toàn đi đường
rừng núi - Tuy vậy, đã thấy xa. Về đây, được nghỉ 1 ngày để ngủ - Hôm sau vào
rừng lấy gỗ về làm nhà kho. Mỗi người theo tiêu chuẩn là 4 cây/ ngày, cây phải
cao 4m! Kinh khủng! Mình và Ch. tuổi sáng vào rừng chặt được mỗi đứa 2 cây. Kéo
từ đỉnh núi, theo con đường mòn vằn vèo - Rừng không xa, chỉ cách nhà chừng
1km, nh mợ cây ở dưới chân núi thì nhỏ. Phải trèo chót vót lên đỉnh, cây mới
cao, thẳng, mới đủ "tiêu chuẩn" đề ra.
sông, công lính" kể cũng phải thôi. Đi từ Cẩm Lạc đến đây, hành quân mất 2
ngày, 2 đêm. Mỗi ngày đi 20km vì không được đi theo quốc lộ 1 - Toàn đi đường
rừng núi - Tuy vậy, đã thấy xa. Về đây, được nghỉ 1 ngày để ngủ - Hôm sau vào
rừng lấy gỗ về làm nhà kho. Mỗi người theo tiêu chuẩn là 4 cây/ ngày, cây phải
cao 4m! Kinh khủng! Mình và Ch. tuổi sáng vào rừng chặt được mỗi đứa 2 cây. Kéo
từ đỉnh núi, theo con đường mòn vằn vèo - Rừng không xa, chỉ cách nhà chừng
1km, nh mợ cây ở dưới chân núi thì nhỏ. Phải trèo chót vót lên đỉnh, cây mới
cao, thẳng, mới đủ "tiêu chuẩn" đề ra.
Chiều, định đi lấy nốt mỗi
người 2 cây cho xong, thì được lệnh nghỉ chuẩn bị tối đi về Cẩm Lạc lấy số gạo
gửi khi đơn vị di chuyển gấp. 5h30 bắt đầu hành quân. Mình cứ tưởng đi bộ không
có ba lô ắt phải nhanh và nhẹ nhàng hơn. Nhưng chẳng nhẹ lắm đâu. Cũng vẫn mệt
nhoài, đến nỗi bọn mình nằm la liệt dọc đường đi. Rồi rẽ ngang, rẽ ngửa, lạc cả
đường. Khoảng 1 giờ sáng 4/5 thì mình tới nơi. Có đứa mãi 8 giờ sáng mới lò dò
về. Hôm hành quân đến đây, đường còn nguyên vẹn. Hôm nay quay lại, những chiếc
cầu gỗ khá vtmg chắc đã bị ném bom tan tành để trơ lại những khe sâu đen mò, lá
lau um tùm. Trèo qua. Ô tô chạy ban đêm phải thắp đèn gầm, nhưng chạy với tốc
độ kinh khủng. Cứ lồng lộn và cuốn bụi khét nồng.
người 2 cây cho xong, thì được lệnh nghỉ chuẩn bị tối đi về Cẩm Lạc lấy số gạo
gửi khi đơn vị di chuyển gấp. 5h30 bắt đầu hành quân. Mình cứ tưởng đi bộ không
có ba lô ắt phải nhanh và nhẹ nhàng hơn. Nhưng chẳng nhẹ lắm đâu. Cũng vẫn mệt
nhoài, đến nỗi bọn mình nằm la liệt dọc đường đi. Rồi rẽ ngang, rẽ ngửa, lạc cả
đường. Khoảng 1 giờ sáng 4/5 thì mình tới nơi. Có đứa mãi 8 giờ sáng mới lò dò
về. Hôm hành quân đến đây, đường còn nguyên vẹn. Hôm nay quay lại, những chiếc
cầu gỗ khá vtmg chắc đã bị ném bom tan tành để trơ lại những khe sâu đen mò, lá
lau um tùm. Trèo qua. Ô tô chạy ban đêm phải thắp đèn gầm, nhưng chạy với tốc
độ kinh khủng. Cứ lồng lộn và cuốn bụi khét nồng.
Mình trở lại nhà cũ. Nhà o
Hồng đấy. Cả nhà ngủ sạch - Chỉ có bà mẹ dậy nấu nước cho bọn mình ngâm chân.
Trăng 17 giờ mới tỏ. Bọn mình quay ra ngủ, chẳng mắc màn gì cả - Vả lại, làm gì
có màn - Không đem – Đêm ấy chắc muỗi nó khiêng đi còn gì.
Hồng đấy. Cả nhà ngủ sạch - Chỉ có bà mẹ dậy nấu nước cho bọn mình ngâm chân.
Trăng 17 giờ mới tỏ. Bọn mình quay ra ngủ, chẳng mắc màn gì cả - Vả lại, làm gì
có màn - Không đem – Đêm ấy chắc muỗi nó khiêng đi còn gì.
4/5/72
Gia đình tỏ ra không xứng
đáng với lòng tin của mình- Rất buồn vì những cuốn sách mình gửi lại đã bị lục
tưng ra và vứt bừa bãi. Nó chứng tỏ chủ nhân không hề tôn trọng khách. Chứng tỏ
một thái độ thiếu lịch sự của gia đình. Buồn hơn, nình đã nhờ hẳn o H. cất hộ.
Thế mà khi gửi. mình cứ nghĩ và lo rằng, cho đến khi gián nhấm hết cả gáy sách
rồi, mà gia đình vẫn không dám giở ra xem. Chán thật, lòng tin đối với con
người.
đáng với lòng tin của mình- Rất buồn vì những cuốn sách mình gửi lại đã bị lục
tưng ra và vứt bừa bãi. Nó chứng tỏ chủ nhân không hề tôn trọng khách. Chứng tỏ
một thái độ thiếu lịch sự của gia đình. Buồn hơn, nình đã nhờ hẳn o H. cất hộ.
Thế mà khi gửi. mình cứ nghĩ và lo rằng, cho đến khi gián nhấm hết cả gáy sách
rồi, mà gia đình vẫn không dám giở ra xem. Chán thật, lòng tin đối với con
người.
Và thương biết bao cuốn sách
mình yếu quí - Những bài thơ khiến mình xúc động - Thế là vĩnh viễn không còn
gặp được nữa.
mình yếu quí - Những bài thơ khiến mình xúc động - Thế là vĩnh viễn không còn
gặp được nữa.
Trời nắng kinh khủng. Gió
nóng rồi. Dạo này bên Lào bắt đầu có gió Lào – Nó sẽ thốc đến đây và mang màu
đen cho anh bộ đội khu 3. Cả ngày không hề có dáng 1 chiếc máy bay. Nhân dân
bảo: Từ khi bộ đội đi. máy bay không đến ném bom nữa - Rất lạ, nhân dân nhạy
bén với cán bộ và bộ đội lắm - Họ bảo, bọn mình sắp vào Quảng Bình và ở đó rồi
đi chiến trường thay cho 1 đơn vị vừa có lệnh ra Bắc - Không hiểu có đúng thế
không - nếu đúng thì nguy hiểm lắm - Việc giữ bí mật trong đơn vị không tốt
lắm.
nóng rồi. Dạo này bên Lào bắt đầu có gió Lào – Nó sẽ thốc đến đây và mang màu
đen cho anh bộ đội khu 3. Cả ngày không hề có dáng 1 chiếc máy bay. Nhân dân
bảo: Từ khi bộ đội đi. máy bay không đến ném bom nữa - Rất lạ, nhân dân nhạy
bén với cán bộ và bộ đội lắm - Họ bảo, bọn mình sắp vào Quảng Bình và ở đó rồi
đi chiến trường thay cho 1 đơn vị vừa có lệnh ra Bắc - Không hiểu có đúng thế
không - nếu đúng thì nguy hiểm lắm - Việc giữ bí mật trong đơn vị không tốt
lắm.
5/5/72
Không ngờ bọn mình lại đi nổi
đoạn đường dài đến thế với 20kg trên vai. Và liên tục mấy ngày hành quân, lao
động mệt nhọc - Thế mà đến nơi đúng qui định - Chỉ rớt lại mấy người ngủ ở nhà
dân dọc đường.
đoạn đường dài đến thế với 20kg trên vai. Và liên tục mấy ngày hành quân, lao
động mệt nhọc - Thế mà đến nơi đúng qui định - Chỉ rớt lại mấy người ngủ ở nhà
dân dọc đường.
Đây là những điều mình thấy
trong đêm hành quân.
trong đêm hành quân.
Lại những cô gái Hà Tĩnh.
Mình cảm thấy hơi sợ cái giọng hò Hà Tĩnh rất dai dẳng và chói tai. Các cô đi
trong đêm khuya với công nhân nông trường nuôi bò dọc đường 24, vào tận sườn
núi tối đen, qua cánh đồng khá rộng – Và các cô hò. Tiếng hò - Chao ôi...
Mình cảm thấy hơi sợ cái giọng hò Hà Tĩnh rất dai dẳng và chói tai. Các cô đi
trong đêm khuya với công nhân nông trường nuôi bò dọc đường 24, vào tận sườn
núi tối đen, qua cánh đồng khá rộng – Và các cô hò. Tiếng hò - Chao ôi...
Lại cái thái độ giả tạo, kiêu
ngạo của a. M. Anh ta hay chế nhạo người khác một cách thô lỗ dưới một lớp vỏ
ngoài khiêm tốn. Rồi thái độ bề trên, hách dịch, ra lệnh của Th.. Mình cảm thấy
buồn chán rất nhiều. Con người sống với nhau chưa thực với mong muốn của mình.
Phải nói rằng, mình chưa sống với ai được 3 tháng mà hoà thuận cả. Mình luôn
luôn tìm thấy ở các bạn của mình những tính xấu Những tính xấu. Những tính xấu
không thể tha thứ được ở người này là sự hợm mình - ở người khác là lòng đố ky,
ghen ghét - Ở người kia là cái giọng nói cố ra vẻ hùng hồn - Tất cả những cái
đó khiến mình cảm thấy con người có vẻ gì giả tạo - Nghi ngờ, và nghi ngờ mãi.
Mình hay nghĩ tới Như Anh - Như Anh ra sao nhỉ - Phải Như Anh chính là người
bạn nữ duy nhất mà mình còn gửi thư, còn thường nghĩ đến và nhớ nhung. Mình
không muốn thế - Mình không muốn yêu một người con gái khác với Như Anh thực.
Mặc dù người con gái đó chỉ là Như Anh trong tưởng tượng của mình. Hơn bao giờ
hết, mình mong muốn hiểu Như Anh, hiếu rõ ràng và cặn kẽ Như Anh - Đồng thời,
Như Anh cũng hiếu mình như thế. Cuộc sống còn có bao nhiêu điều phức tạp và
trần trụi. Người ta cần phải sống với nhau trong cái gồ ghề, góc cạnh ấy và
không thể nào khác thế. Người ta phải đau khổ, phải vui sướng với cuộc đời
thực. Chứ không phải cuộc sống trong mơ. Như Anh ở cuộc sống thực ra sao? Liệu
có làm cho mình thất vọng? Và tình bạn của TA, có bị tan vỡ khi sự thực ta sống
ở bên nhau, ta gần gũi hay không?
ngạo của a. M. Anh ta hay chế nhạo người khác một cách thô lỗ dưới một lớp vỏ
ngoài khiêm tốn. Rồi thái độ bề trên, hách dịch, ra lệnh của Th.. Mình cảm thấy
buồn chán rất nhiều. Con người sống với nhau chưa thực với mong muốn của mình.
Phải nói rằng, mình chưa sống với ai được 3 tháng mà hoà thuận cả. Mình luôn
luôn tìm thấy ở các bạn của mình những tính xấu Những tính xấu. Những tính xấu
không thể tha thứ được ở người này là sự hợm mình - ở người khác là lòng đố ky,
ghen ghét - Ở người kia là cái giọng nói cố ra vẻ hùng hồn - Tất cả những cái
đó khiến mình cảm thấy con người có vẻ gì giả tạo - Nghi ngờ, và nghi ngờ mãi.
Mình hay nghĩ tới Như Anh - Như Anh ra sao nhỉ - Phải Như Anh chính là người
bạn nữ duy nhất mà mình còn gửi thư, còn thường nghĩ đến và nhớ nhung. Mình
không muốn thế - Mình không muốn yêu một người con gái khác với Như Anh thực.
Mặc dù người con gái đó chỉ là Như Anh trong tưởng tượng của mình. Hơn bao giờ
hết, mình mong muốn hiểu Như Anh, hiếu rõ ràng và cặn kẽ Như Anh - Đồng thời,
Như Anh cũng hiếu mình như thế. Cuộc sống còn có bao nhiêu điều phức tạp và
trần trụi. Người ta cần phải sống với nhau trong cái gồ ghề, góc cạnh ấy và
không thể nào khác thế. Người ta phải đau khổ, phải vui sướng với cuộc đời
thực. Chứ không phải cuộc sống trong mơ. Như Anh ở cuộc sống thực ra sao? Liệu
có làm cho mình thất vọng? Và tình bạn của TA, có bị tan vỡ khi sự thực ta sống
ở bên nhau, ta gần gũi hay không?
Cũng chưa thể nào biết được.
Từ xưa đến nay, đã có tình bạn nào làm mình hài lòng đâu - Bạn nào cũng vậy,
chỉ trừ Như Anh là chưa rõ mà thôi. Bao giờ cũng đem đến cho mình một niềm sầu
muộn, chao ôi, những tình bạn trên cuộc đời này. Nói vậy, không phải lúc nào
cũng khiến cho mình buồn bã. Cũng có lúc nó đem lại niềm vui, đem lại niềm an
ủi và sung sướng. Nhưng tách ra khỏi cái hoàn cảnh ít nhiều đặc biệt ấy - phần
lớn, mình cảm thấy chẳng hài lòng. Hay là lỗi tại mình? Tại mình sống không tốt
nên mình không cảm thấy hết được cái đẹp đẽ trong tình bạn- Nên mình không xây
dựng được một tình bạn nào cao cả và đẹp đẽ cả.
Từ xưa đến nay, đã có tình bạn nào làm mình hài lòng đâu - Bạn nào cũng vậy,
chỉ trừ Như Anh là chưa rõ mà thôi. Bao giờ cũng đem đến cho mình một niềm sầu
muộn, chao ôi, những tình bạn trên cuộc đời này. Nói vậy, không phải lúc nào
cũng khiến cho mình buồn bã. Cũng có lúc nó đem lại niềm vui, đem lại niềm an
ủi và sung sướng. Nhưng tách ra khỏi cái hoàn cảnh ít nhiều đặc biệt ấy - phần
lớn, mình cảm thấy chẳng hài lòng. Hay là lỗi tại mình? Tại mình sống không tốt
nên mình không cảm thấy hết được cái đẹp đẽ trong tình bạn- Nên mình không xây
dựng được một tình bạn nào cao cả và đẹp đẽ cả.
Như Anh ơi, Như Anh... Như
Anh đang ở đâu rồi nhỉ. Như Anh nghe T. nói chuyện không? Buồn lắm Như Anh ạ
Tình bạn của chúng ta rồi sẽ đi đến đâu? Và nhất là có đẹp đẽ như những ngày
qua, như những ngày hôm nay hay không? Phải đấy là tình bạn duy nhất mà mình
còn giữ được.
Anh đang ở đâu rồi nhỉ. Như Anh nghe T. nói chuyện không? Buồn lắm Như Anh ạ
Tình bạn của chúng ta rồi sẽ đi đến đâu? Và nhất là có đẹp đẽ như những ngày
qua, như những ngày hôm nay hay không? Phải đấy là tình bạn duy nhất mà mình
còn giữ được.
Không, vấn đề không phải đơn
giản như thế. Còn rất nhiều điều khác nữa tế nhị và rất đáng sợ nữa - Những vấn
đề chỉ rất nhỏ nhưng không phải không quan trọng. Dễ thương,/ mình trở thành
người vô tim!
giản như thế. Còn rất nhiều điều khác nữa tế nhị và rất đáng sợ nữa - Những vấn
đề chỉ rất nhỏ nhưng không phải không quan trọng. Dễ thương,/ mình trở thành
người vô tim!
Khi còn ở trường, thức đến 1
giờ sáng, và sung sướng nhận ra rằng, đấy là giờ khắc chuyển mình bước sang
ngày mới. Thực ra phút chuyển mình sang ngày mới là sáng sớm. Đó là lúc chuyển
ngày thực sự và phần thực thuộc về ánh mặt trời đỏ ửng viền đỉnh núi phía Đông.
Còn phần mộng thuộc về ánh trăng 18 ban đêm... Ta đi giữa, bộ đội đi giữa.
giờ sáng, và sung sướng nhận ra rằng, đấy là giờ khắc chuyển mình bước sang
ngày mới. Thực ra phút chuyển mình sang ngày mới là sáng sớm. Đó là lúc chuyển
ngày thực sự và phần thực thuộc về ánh mặt trời đỏ ửng viền đỉnh núi phía Đông.
Còn phần mộng thuộc về ánh trăng 18 ban đêm... Ta đi giữa, bộ đội đi giữa.
*
* *
Nghĩ những điều vớ vẩn ấy làm
gì khi ở nhà vừa xảy ra 1 việc, 8 giờ sáng ngày 4/5, máy bay địch đã bắn đúng
khu nhà của B thông tin và D bộ. (Lúc ấy, mình còn ngủ ở Cẩm Lạc, đắp chăn dạ
ngủ cho đỡ ruồi - trời nóng – an nhàn và hoà bình thế thì thôi). Vì về gần đến
nhà bọn mình mới biết. 4 quả bom đã phá sạch, phá tan tành và xơ xác ngôi
trường cấp 1 bên cạnh. Ngôi trường đẹp, thoáng và mát. Cô giáo mặc áo trắng,
khoác khăn nguy trang xanh và những em bé hiền lành, hay nghịch ngợm. Hôm nào,
mình còn nghe các em ca múa chuẩn bị cho ngày kết thúc năm học - Hôm nay, các
em đã ở đâu - Và có em nào chết?
gì khi ở nhà vừa xảy ra 1 việc, 8 giờ sáng ngày 4/5, máy bay địch đã bắn đúng
khu nhà của B thông tin và D bộ. (Lúc ấy, mình còn ngủ ở Cẩm Lạc, đắp chăn dạ
ngủ cho đỡ ruồi - trời nóng – an nhàn và hoà bình thế thì thôi). Vì về gần đến
nhà bọn mình mới biết. 4 quả bom đã phá sạch, phá tan tành và xơ xác ngôi
trường cấp 1 bên cạnh. Ngôi trường đẹp, thoáng và mát. Cô giáo mặc áo trắng,
khoác khăn nguy trang xanh và những em bé hiền lành, hay nghịch ngợm. Hôm nào,
mình còn nghe các em ca múa chuẩn bị cho ngày kết thúc năm học - Hôm nay, các
em đã ở đâu - Và có em nào chết?
Bộ đội dừng lại trước ngôi
trường hôm qua tan tác vì bom đạn địch. Hố bom đen kịt, gỗ ngổn ngang, đất đá
tơi bời – Có mùi tanh tanh và khét lẹt. Hầm sập - 5 em nhỏ đã bị chết và 1 số
bị thương. Rất may hôm đó bộ đội đi lấy gạo gần hết, chỉ còn một số ít ở nhà. 1
quả lao xuống nhà bếp. Mái bếp bị thủng 1 vết rất ngọt. Quả bom lao thẳng xuống
làm bay mấy cái nồi quân dụng, cái ớ a thức ăn có mấy kg thịt, con cá bắt dưới
suối và mấy cái nồi. Một quả cắm xuống cửa hầm, ở trong có 3 người: An, Toàn,
Tốt (!) Mấy quả bom rơi vào lán đều không nổ! Người ta phát hiện, đấy là do
công nhân Mỹ phản đối chiến tranh đã lắp bom không có kíp, bom không nổ. Cũng
có thể.
trường hôm qua tan tác vì bom đạn địch. Hố bom đen kịt, gỗ ngổn ngang, đất đá
tơi bời – Có mùi tanh tanh và khét lẹt. Hầm sập - 5 em nhỏ đã bị chết và 1 số
bị thương. Rất may hôm đó bộ đội đi lấy gạo gần hết, chỉ còn một số ít ở nhà. 1
quả lao xuống nhà bếp. Mái bếp bị thủng 1 vết rất ngọt. Quả bom lao thẳng xuống
làm bay mấy cái nồi quân dụng, cái ớ a thức ăn có mấy kg thịt, con cá bắt dưới
suối và mấy cái nồi. Một quả cắm xuống cửa hầm, ở trong có 3 người: An, Toàn,
Tốt (!) Mấy quả bom rơi vào lán đều không nổ! Người ta phát hiện, đấy là do
công nhân Mỹ phản đối chiến tranh đã lắp bom không có kíp, bom không nổ. Cũng
có thể.
Nhưng có ý kiến công binh cho
rằng, máy bay bay quá thấp nên bom không nổ được - Chưa biết thế nào. Chỉ cần
biết: nó không nổ - Thế là được.
rằng, máy bay bay quá thấp nên bom không nổ được - Chưa biết thế nào. Chỉ cần
biết: nó không nổ - Thế là được.
6/5/72
Học chính trị và thảo luận
chính trị. Tình hình và nhiệm vụ mới. Người ta nhấn mạnh một cách quá đáng tình
hình ở chiến trường. Lẽ ra, với bộ đội, không cần phải động viên một cách chung
chung và lạc quan một cách như thế. Nên cho những người ở chiến trường hiểu và
những người sắp ra chiến trường hiểu cụ thể về tình hình chiến sự. Kể ra, cũng
không còn nghi ngờ gì về chiến thắng của chúng ta cả. Ta đã thắng và đang thắng
lớn. Nhưng có lẽ câu kết luận của các cán bộ chính trị chưa thoả đáng lắm đâu.
Nên cho những người lính hiểu tất cả khó khăn đang chờ đợi họ. Chiến trường
càng ác liệt trong suy nghĩ của người lính, họ càng chóng thích hợp khi giáp
mặt với quân thù.
chính trị. Tình hình và nhiệm vụ mới. Người ta nhấn mạnh một cách quá đáng tình
hình ở chiến trường. Lẽ ra, với bộ đội, không cần phải động viên một cách chung
chung và lạc quan một cách như thế. Nên cho những người ở chiến trường hiểu và
những người sắp ra chiến trường hiểu cụ thể về tình hình chiến sự. Kể ra, cũng
không còn nghi ngờ gì về chiến thắng của chúng ta cả. Ta đã thắng và đang thắng
lớn. Nhưng có lẽ câu kết luận của các cán bộ chính trị chưa thoả đáng lắm đâu.
Nên cho những người lính hiểu tất cả khó khăn đang chờ đợi họ. Chiến trường
càng ác liệt trong suy nghĩ của người lính, họ càng chóng thích hợp khi giáp
mặt với quân thù.
Thế là lần đầu tiên, ta đã
thắng lớn, rất lớn vào chính tháng 4. Mình cũng hơi buồn vì những chiến thắng
lớn như vậy mà mình chưa có mặt trên chiến trường. Nhưng cũng rất tự hào vì
mình đang làm công việc cần thiết cho những thắng lợi ấy. Khi nghe tin chiến
thắng giải phóng Quảng Trị, Đông Hà... tiêu diệt hàng vạn địch... chính là lúc
mình đang hành quân về Cẩm Lạc lấy gạo – Đoàn người ùn lại xung quanh anh cán
bộ, đeo cái đài Li do to cồ cộ, để nghe bản tin dài 90 phút của đài mình thông
báo tình hình chiến thắng. Thị xã Quảng Trị đã được giải phóng, bộ đội ta đang tiến
vào... và bản nhạc giải phóng Điện Biên nổi lên vừa hùng tráng, tự hào, cảm
động, vừa quen thuộc. Mình bước như say trên đường, qua khe suối, qua bụi cây
mua... Đêm nay đây, bao nhiêu người bước chân trên Trường Sơn?...
thắng lớn, rất lớn vào chính tháng 4. Mình cũng hơi buồn vì những chiến thắng
lớn như vậy mà mình chưa có mặt trên chiến trường. Nhưng cũng rất tự hào vì
mình đang làm công việc cần thiết cho những thắng lợi ấy. Khi nghe tin chiến
thắng giải phóng Quảng Trị, Đông Hà... tiêu diệt hàng vạn địch... chính là lúc
mình đang hành quân về Cẩm Lạc lấy gạo – Đoàn người ùn lại xung quanh anh cán
bộ, đeo cái đài Li do to cồ cộ, để nghe bản tin dài 90 phút của đài mình thông
báo tình hình chiến thắng. Thị xã Quảng Trị đã được giải phóng, bộ đội ta đang tiến
vào... và bản nhạc giải phóng Điện Biên nổi lên vừa hùng tráng, tự hào, cảm
động, vừa quen thuộc. Mình bước như say trên đường, qua khe suối, qua bụi cây
mua... Đêm nay đây, bao nhiêu người bước chân trên Trường Sơn?...
Nhìn những ngọn núi xanh xa
xa, cây cối sùi lên như mây trên đỉnh núi, mình hiểu rằng, đấy chính là chân
Trường Sơn - Khi nào mình được đứng hẳn trên Trường Sơn nhỉ đứng ở đó, nhìn ra
bốn phía mênh mông, thấy những dải rừng cháy tan hoang vì bom napan và chất độc
hoá học Mỹ - và được gặp những người chiến sĩ lăn lộn ngày đêm trên tuyến lửa.
Mình đã ao ước từ lâu, được ngắt một chùm lá săng lẻ, được đi dưới rừng khớp và
mắc võng trên những cây rừng đã mòn vết người đi trước. Mình cũng hiểu rằng,
những cái đó đều phải trả bằng mồ hôi và cả máu nữa - Phải trả một giá khá đắt.
Nhưng có hề gì,không dám hy sinh làm gì có hạnh phúc, niềm vui?
xa, cây cối sùi lên như mây trên đỉnh núi, mình hiểu rằng, đấy chính là chân
Trường Sơn - Khi nào mình được đứng hẳn trên Trường Sơn nhỉ đứng ở đó, nhìn ra
bốn phía mênh mông, thấy những dải rừng cháy tan hoang vì bom napan và chất độc
hoá học Mỹ - và được gặp những người chiến sĩ lăn lộn ngày đêm trên tuyến lửa.
Mình đã ao ước từ lâu, được ngắt một chùm lá săng lẻ, được đi dưới rừng khớp và
mắc võng trên những cây rừng đã mòn vết người đi trước. Mình cũng hiểu rằng,
những cái đó đều phải trả bằng mồ hôi và cả máu nữa - Phải trả một giá khá đắt.
Nhưng có hề gì,không dám hy sinh làm gì có hạnh phúc, niềm vui?
Bộ quân phục đầu tiên của
mình đã sắp rách rồi. Mình rất yêu bộ quần áo này, hình như nó cũng gần là quần
áo sinh viên. Dạo ấy, cứ nhìn anh bộ đội nào có bộ quần áo ấy, với độ phai màu
ấy và diếc mũ mềm giặt vài lần đã bạc phếch... thì chắc người ấy đi bộ đội đợt
6.2.71, đợt của các trường.
mình đã sắp rách rồi. Mình rất yêu bộ quần áo này, hình như nó cũng gần là quần
áo sinh viên. Dạo ấy, cứ nhìn anh bộ đội nào có bộ quần áo ấy, với độ phai màu
ấy và diếc mũ mềm giặt vài lần đã bạc phếch... thì chắc người ấy đi bộ đội đợt
6.2.71, đợt của các trường.
Bây giờ đã là tròn 8 tháng
tuổi quân. Vẫn binh nhì! Không sao lên được thêm một ngôi sao nữa. Trước kia ở ngoài
quân đội, ông đại uý cảm thấy thường thôi - giờ vào bộ đội mới biết, thiếu uý
cũng đã hét có khói rồi. Hôm qua, người ta đã bắt khai quân trang để chuẩn bị
cấp phát đọt mới. Và thế là “coi như” 1 năm trong quân đội. Vả lại, sắp đi
chiến trường nên phát rất nhiều thứ, nhiều đến mức độ muốn vứt cả đi.
tuổi quân. Vẫn binh nhì! Không sao lên được thêm một ngôi sao nữa. Trước kia ở ngoài
quân đội, ông đại uý cảm thấy thường thôi - giờ vào bộ đội mới biết, thiếu uý
cũng đã hét có khói rồi. Hôm qua, người ta đã bắt khai quân trang để chuẩn bị
cấp phát đọt mới. Và thế là “coi như” 1 năm trong quân đội. Vả lại, sắp đi
chiến trường nên phát rất nhiều thứ, nhiều đến mức độ muốn vứt cả đi.
Khi nào được quần áo mới, bắt
đầu phải thêu lên ngực áo tên và ký hiệu đơn vị mình (Phòng khi bị ném bom mà
đã ruồi!) Eo ơi, lính toàn đứa khéo mồm, vụng tay, thêu bố nhắng lên nắp túi
ngực, chữ chẳng ra chữ. Mình nhớ Như Anh nhất là những lúc như thế - Chao ôi,
sao mình chẳng hề được sự chiều chuộng ấy nhỉ, như Hảo trong "Vùng
trời"ấy: Đêm khuya lắm rồi. Ngủ đi anh!"
đầu phải thêu lên ngực áo tên và ký hiệu đơn vị mình (Phòng khi bị ném bom mà
đã ruồi!) Eo ơi, lính toàn đứa khéo mồm, vụng tay, thêu bố nhắng lên nắp túi
ngực, chữ chẳng ra chữ. Mình nhớ Như Anh nhất là những lúc như thế - Chao ôi,
sao mình chẳng hề được sự chiều chuộng ấy nhỉ, như Hảo trong "Vùng
trời"ấy: Đêm khuya lắm rồi. Ngủ đi anh!"
Sao không có Như Anh ở đây,
để Như Anh thêu lên ngực áo nình. Không/ Như Anh phải học chứ, phải học giỏi,
và không nên bắt Như Anh làm những cái vớ vẩn như thế được.
để Như Anh thêu lên ngực áo nình. Không/ Như Anh phải học chứ, phải học giỏi,
và không nên bắt Như Anh làm những cái vớ vẩn như thế được.
7-5-1972
18 năm rồi ư? Từ ngày chiến
thắng Điện Biên lừng lẫy địa cầu. Những ngày đó mình mới chỉ là đứa bé lên 2.
Đã biết gì đâu. Người ta bảo rằng không ai khi nằm trong bụng mẹ đã hỏi được
hoàn cảnh xuất thân của mình. Không thể hỏi được mình đã sinh ra trong gia đình
thế nào, tư sản hay địa chủ cường hào! Song không phải ai cũng thế. Ngay cả
trong thời đại chúng ta - Thời đại mà Đảng sẵn sàng dắt bất kỳ con người nào 1
lòng trung thành với Đảng để đi tới hạnh phúc của cả loài người.
thắng Điện Biên lừng lẫy địa cầu. Những ngày đó mình mới chỉ là đứa bé lên 2.
Đã biết gì đâu. Người ta bảo rằng không ai khi nằm trong bụng mẹ đã hỏi được
hoàn cảnh xuất thân của mình. Không thể hỏi được mình đã sinh ra trong gia đình
thế nào, tư sản hay địa chủ cường hào! Song không phải ai cũng thế. Ngay cả
trong thời đại chúng ta - Thời đại mà Đảng sẵn sàng dắt bất kỳ con người nào 1
lòng trung thành với Đảng để đi tới hạnh phúc của cả loài người.
Từ rất lâu rồi mình vẫn mơ hồ
về gia đình của chính mình. Những người khác, những người bạn khác của mình họ
thường tự hào về hoàn cảnh xuất thân của họ. Tự hào về các anh chị và các em,
ông bác, ông chú xa xa, gần gần của họ. Rồi còn vô vàn cái để họ tự hào nữa.
Mỗi khi nhắc đến lý lịch là người ta lại cảm thấy trào dâng lên một niềm vui,
một nỗi sung sướng pha chút gì kiêu ngạo. Có lẽ bởi vì con người họ không có
chút gì đáng tự hào nên họ phải làm như thế chăng?
về gia đình của chính mình. Những người khác, những người bạn khác của mình họ
thường tự hào về hoàn cảnh xuất thân của họ. Tự hào về các anh chị và các em,
ông bác, ông chú xa xa, gần gần của họ. Rồi còn vô vàn cái để họ tự hào nữa.
Mỗi khi nhắc đến lý lịch là người ta lại cảm thấy trào dâng lên một niềm vui,
một nỗi sung sướng pha chút gì kiêu ngạo. Có lẽ bởi vì con người họ không có
chút gì đáng tự hào nên họ phải làm như thế chăng?
Cũng phải thôi, vì bản thân
họ rất sung sướng được sống và sinh ra trong một gia đình cách mạng, cha mẹ,
ông bà họ là những người đã đổ xương máu cho dân tộc, cho giai cấp. Và giờ đây,
Đảng đặt lòng tin vào con em các bậc tiền bối cách mạng ấy.
họ rất sung sướng được sống và sinh ra trong một gia đình cách mạng, cha mẹ,
ông bà họ là những người đã đổ xương máu cho dân tộc, cho giai cấp. Và giờ đây,
Đảng đặt lòng tin vào con em các bậc tiền bối cách mạng ấy.
Chao ôi, bao nhiêu lần mình
ao ước có được hạnh phúc xa vời ấy, được Đảng tin và trao cho những nhiệm vụ
nặng nề. Có người sẽ bảo: Thì đấy, anh được đi bộ đội đó thì sao? Chẳng lẽ anh
không được Đảng tin cậy mà lại trao nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc à? Không, đừng ai
nói thế! Chuyện gì cũng có điều tế nhị của nó. Nói ra ư, không khéo thì trở
thành phản cách mạng mất. Có đi trong quân đội mới cảm thấy nỗi khổ của những
người không phải Đỏ hoàn toàn. Không ở đâu có sự liên quan mật thiết về chính
trị như trong quân đội cả. Nhiều khi mình có cảm giác bị bỏ rơi. Mình nhìn lại
các bạn trong A đường như lý lịch của ai cũng có thể đảm bảo cho bản thân họ được
đứng trong hàng ngũ của Đảng. Riêng mình...
ao ước có được hạnh phúc xa vời ấy, được Đảng tin và trao cho những nhiệm vụ
nặng nề. Có người sẽ bảo: Thì đấy, anh được đi bộ đội đó thì sao? Chẳng lẽ anh
không được Đảng tin cậy mà lại trao nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc à? Không, đừng ai
nói thế! Chuyện gì cũng có điều tế nhị của nó. Nói ra ư, không khéo thì trở
thành phản cách mạng mất. Có đi trong quân đội mới cảm thấy nỗi khổ của những
người không phải Đỏ hoàn toàn. Không ở đâu có sự liên quan mật thiết về chính
trị như trong quân đội cả. Nhiều khi mình có cảm giác bị bỏ rơi. Mình nhìn lại
các bạn trong A đường như lý lịch của ai cũng có thể đảm bảo cho bản thân họ được
đứng trong hàng ngũ của Đảng. Riêng mình...
Khi còn ở trường phổ thông,
dẫu sao quan hệ chính trị cũng còn bằng lặng. Tuổi thơ trong sáng biết chừng
nào, nó chưa bị vết đen của quá khứ gia đình đè trĩu hai vai. Người ta hoàn
toàn được bình đẳng với nhau trong mọi quan hệ. Chỉ vì hơi gợn một chút qua
thái độ của cô hiệu phó cấp III một ít. Song, còn thoải mái lắm.
dẫu sao quan hệ chính trị cũng còn bằng lặng. Tuổi thơ trong sáng biết chừng
nào, nó chưa bị vết đen của quá khứ gia đình đè trĩu hai vai. Người ta hoàn
toàn được bình đẳng với nhau trong mọi quan hệ. Chỉ vì hơi gợn một chút qua
thái độ của cô hiệu phó cấp III một ít. Song, còn thoải mái lắm.
Ở trường đại học, nhất là
Trường Tổng hợp, nhà trường chú ý nhiều đến chuyên môn và ít chú ý đến chính
trị mấy. Người ta lao vào học tập, vào những cuốn sách, và cứ nghĩ rằng đó là
chống Mỹ cứu nước rồi. Không nhiều lắm những người chỉ thích đi làm cán bộ lớp,
cán bộ Đoàn như kiểu Thuỵ, Qui...
Trường Tổng hợp, nhà trường chú ý nhiều đến chuyên môn và ít chú ý đến chính
trị mấy. Người ta lao vào học tập, vào những cuốn sách, và cứ nghĩ rằng đó là
chống Mỹ cứu nước rồi. Không nhiều lắm những người chỉ thích đi làm cán bộ lớp,
cán bộ Đoàn như kiểu Thuỵ, Qui...
Phải, sống ở đó, mới mơ hồ về
chính trị làm sao. Người ta dù đỏ trên lý lịch hay không, nhưng tiếng nói trước
tập thể thì lúc nào cũng có thể đỏ bừng - Ai cũng có quyền nói mà không thấy
ngượng. Không thấy đụng chạm vào một "cái gì đó" của mình. Vả lại,
trong trường đại học, con em gia đình không cơ bản không phải là ít. Đầy rẫy ra
đấy. Mà phần lớn lại là những đứa học giỏi, rất giỏi của lớp!
chính trị làm sao. Người ta dù đỏ trên lý lịch hay không, nhưng tiếng nói trước
tập thể thì lúc nào cũng có thể đỏ bừng - Ai cũng có quyền nói mà không thấy
ngượng. Không thấy đụng chạm vào một "cái gì đó" của mình. Vả lại,
trong trường đại học, con em gia đình không cơ bản không phải là ít. Đầy rẫy ra
đấy. Mà phần lớn lại là những đứa học giỏi, rất giỏi của lớp!
Còn giờ đây thì khác nhiều rồi
- Đâu ra đấy cả - Cùng là 2 người không hề khác nhau gì về bản thân họ, nhưng
lý lịch trong sạch, nhất là đỏ thực sự, là khác nhau lắm rồi. Không ở đâu sự
đấu tranh giai cấp lại diễn ra quyết liệt như trong quân đội cả. Không khoan
nhượng, không xuê xoa - Và Đảng thực sự nắm trọn vẹn và vĩnh viễn ngọn cờ lãnh
đạo quân đội.
- Đâu ra đấy cả - Cùng là 2 người không hề khác nhau gì về bản thân họ, nhưng
lý lịch trong sạch, nhất là đỏ thực sự, là khác nhau lắm rồi. Không ở đâu sự
đấu tranh giai cấp lại diễn ra quyết liệt như trong quân đội cả. Không khoan
nhượng, không xuê xoa - Và Đảng thực sự nắm trọn vẹn và vĩnh viễn ngọn cờ lãnh
đạo quân đội.
Rất nhiều khi đứng nhìn đoàn
bộ đội đi qua, mình cũng thấy lẻ loi, lẻ loi quá đi mất! Khuôn mặt nào cũng
đẹp, mình cứ nghĩ chỉ có những người cộng sản thực sự mới sinh ra được đoàn
quân ấy. Họ đi, họ đi... và có lẽ họ chẳng biết rằng họ đang được hưởng một gia
sản quí báu mà ông cha ruột thịt của họ mang lại.
bộ đội đi qua, mình cũng thấy lẻ loi, lẻ loi quá đi mất! Khuôn mặt nào cũng
đẹp, mình cứ nghĩ chỉ có những người cộng sản thực sự mới sinh ra được đoàn
quân ấy. Họ đi, họ đi... và có lẽ họ chẳng biết rằng họ đang được hưởng một gia
sản quí báu mà ông cha ruột thịt của họ mang lại.
Cứ mỗi lần khai lý lịch, mình
lại buồn, buồn tận sâu xa. Anh Thục cảm tình Đảng từ lâu rồi mà chưa được kết
nạp. Và cứ càng về sau, nói chuyện với anh, mình lại cảm thấy anh cứ đuối dần,
cứ đuối dần. Anh cứ thất vọng dần.
lại buồn, buồn tận sâu xa. Anh Thục cảm tình Đảng từ lâu rồi mà chưa được kết
nạp. Và cứ càng về sau, nói chuyện với anh, mình lại cảm thấy anh cứ đuối dần,
cứ đuối dần. Anh cứ thất vọng dần.
8-5-1972
Thực tình đã có dấu hiệu gì
chứng tỏ mình “bị loại ra khỏi đội ngũ” đâu! Nhưng linh tính cứ cho mình biết
rằng mình không thể trở thành một đảng viên được. Mơ hồ thấy rằng khó khăn đến
với mình sẽ nhiều đây.
chứng tỏ mình “bị loại ra khỏi đội ngũ” đâu! Nhưng linh tính cứ cho mình biết
rằng mình không thể trở thành một đảng viên được. Mơ hồ thấy rằng khó khăn đến
với mình sẽ nhiều đây.
Không sao hết! Miễn rằng anh
sống thực sự như một đảng viên, thế đã tạm đủ rồi. Vào Đảng để làm gì nhỉ? Khi
người ta đã sống và làm việc như một đảng viên rồi! Không nên suy nghĩ gì về
chuyện ấy hết. Đảng khắc sáng suốt và dìu dắt mình. Điều cơ bản nhất, gia đình
mình là gia đình lao động, cha mẹ mình là người lao động và hoàn toàn giác ngộ.
Mình luôn luôn tin là thế.
sống thực sự như một đảng viên, thế đã tạm đủ rồi. Vào Đảng để làm gì nhỉ? Khi
người ta đã sống và làm việc như một đảng viên rồi! Không nên suy nghĩ gì về
chuyện ấy hết. Đảng khắc sáng suốt và dìu dắt mình. Điều cơ bản nhất, gia đình
mình là gia đình lao động, cha mẹ mình là người lao động và hoàn toàn giác ngộ.
Mình luôn luôn tin là thế.
9/5/72
Xem bộ phim “Ở phương Tây xa
xôi"
xôi"
Đức và Nga hoàn toàn có quyền
tự hào về những đứa con của mình - Đại tá Xakharốp, người Nga hạnh phúc, như
thiếu tá kỹ sư xây dựng Đức Boong le đã nói, quả xứng đáng với mềm hạnh phúc ấy
- Dù ở phương Tây xa xôi, giữa quân giặc vẫn nhớ về quê hương có đàn lươn cao
cổ, có cây to 3 người ôm không xuể, và mãi ghi lu lu tội ác của giặc đã tàn phá
đất nước Nga. Không thể nào quên...
tự hào về những đứa con của mình - Đại tá Xakharốp, người Nga hạnh phúc, như
thiếu tá kỹ sư xây dựng Đức Boong le đã nói, quả xứng đáng với mềm hạnh phúc ấy
- Dù ở phương Tây xa xôi, giữa quân giặc vẫn nhớ về quê hương có đàn lươn cao
cổ, có cây to 3 người ôm không xuể, và mãi ghi lu lu tội ác của giặc đã tàn phá
đất nước Nga. Không thể nào quên...
12/5/72
Mấy ngày nay, tình hình chiến
sự căng thẳng hơn nhiều Hà Nội liên tiếp bị bắn phá. Hôm 10/5, 11/5 nghe tin
địch bắn phá cầu Long Biên, Khu Ba Đình, Khu Hoàn Kiếm - Học sinh các trường
cấp 1, 2, 3 đã phải đi sơ tán - Các trường Đại học cũng đi sơ tán một số rồi -
Không nhận được thư nhà gì cả nên không biết chút gì gọi là "riêng".
sự căng thẳng hơn nhiều Hà Nội liên tiếp bị bắn phá. Hôm 10/5, 11/5 nghe tin
địch bắn phá cầu Long Biên, Khu Ba Đình, Khu Hoàn Kiếm - Học sinh các trường
cấp 1, 2, 3 đã phải đi sơ tán - Các trường Đại học cũng đi sơ tán một số rồi -
Không nhận được thư nhà gì cả nên không biết chút gì gọi là "riêng".
Mình đã nghiệm thấy, hễ trong
này ngớt máy bay bắn phá là ngoài ấy lại bị bắn phá mạnh. Bởi thế, ngày mình
yên tâm một chút là máy bay bay nhiều ở trong này. Kho xăng Đức Giang lại bị
cháy lần thứ 2. V. ở đấy đấy. Không hiểu nó có làm sao không.
này ngớt máy bay bắn phá là ngoài ấy lại bị bắn phá mạnh. Bởi thế, ngày mình
yên tâm một chút là máy bay bay nhiều ở trong này. Kho xăng Đức Giang lại bị
cháy lần thứ 2. V. ở đấy đấy. Không hiểu nó có làm sao không.
Địch đẩy mạnh chiến tranh ra
miền Bắc - 1 1 /5 có cuộc họp kín của Nhà trắng, người ta bảo nó bàn riêng về
Việt Nam.
miền Bắc - 1 1 /5 có cuộc họp kín của Nhà trắng, người ta bảo nó bàn riêng về
Việt Nam.
Hôm kia, máy bay và tàu chiến
địch đến nhiều trên bờ biển Việt Nam. Nó thả mìn phong toả bờ biển và khiêu
khích tàu nước ngoài ra vào cảng Hải Phòng. Nichxơn gửi tối hậu thư cho tàu bè
nước ngoài, hẹn trong 3 ngày phải rời khỏi cảng Hải Phòng - Nếu không sẽ phải
chịu "hoàn toàn trách nhiệm" về mọi hậu quả có thể xây ra.
địch đến nhiều trên bờ biển Việt Nam. Nó thả mìn phong toả bờ biển và khiêu
khích tàu nước ngoài ra vào cảng Hải Phòng. Nichxơn gửi tối hậu thư cho tàu bè
nước ngoài, hẹn trong 3 ngày phải rời khỏi cảng Hải Phòng - Nếu không sẽ phải
chịu "hoàn toàn trách nhiệm" về mọi hậu quả có thể xây ra.
Thuỷ lôi và mìn trên bờ biển
là sự khiêu khích rất lớn đối với đất nước và nhân dân ta.
là sự khiêu khích rất lớn đối với đất nước và nhân dân ta.
Đơn vị cũng đang bước vào
chiến đấu thực sự. Diễn biến tư tưởng bộ đội phức tạp hơn so với dạo còn ở
ngoài Hà Bắc. Đảo ngũ, trốn tránh trách nhiệm, nằm ì. v.v... Đủ cả rồi. Minh
cũng tự thấy dạo này trở nên bướng bỉnh hơn- Hay cãi hơn. Vả lại, hàng ngũ cán
bộ B cũng khiến mình khó mà hài lòng hay kính phục mà tuân lệnh được. 9/5 ban
đêm, C3 có vụ nổ lựu đạn - Đến bây giờ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân. Tuy vậy vẫn
phải đề phòng. Không hiểu có bàn tay phá hoại của địch ở đây không. Trong mấy
ngày bị ném bom đơn vị, có người đã hy sinh - Hy sinh một cách không cần thiết chút
nào. Bắt đầu phải gác 2người và 3 trạm. Không còn thoải mái và dễ dàng như
trước nữa.
chiến đấu thực sự. Diễn biến tư tưởng bộ đội phức tạp hơn so với dạo còn ở
ngoài Hà Bắc. Đảo ngũ, trốn tránh trách nhiệm, nằm ì. v.v... Đủ cả rồi. Minh
cũng tự thấy dạo này trở nên bướng bỉnh hơn- Hay cãi hơn. Vả lại, hàng ngũ cán
bộ B cũng khiến mình khó mà hài lòng hay kính phục mà tuân lệnh được. 9/5 ban
đêm, C3 có vụ nổ lựu đạn - Đến bây giờ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân. Tuy vậy vẫn
phải đề phòng. Không hiểu có bàn tay phá hoại của địch ở đây không. Trong mấy
ngày bị ném bom đơn vị, có người đã hy sinh - Hy sinh một cách không cần thiết chút
nào. Bắt đầu phải gác 2người và 3 trạm. Không còn thoải mái và dễ dàng như
trước nữa.
Đơn vị sắp di chuyển diễn
tập. Lần này hành quân 3 ngày liền, vòng qua Quảng Bình và đến Đèo Ngang. Bọn
117 đi quan sát tình hình về cho biết ở đó rất đẹp - Sẽ đóng quân trong một
cánh rừng chỉ cách biến có 100m. qua một cồn cát trắng và cơn mương nước ngọt.
Sững cái chết lúc nào cũng đi bên cạnh. Máy bay ném bom, tàu chiến pháo kích -
ở đó vắng và sự đi lại hạn chế hết sức. Mình đã vứt đi gần hết sách, vở, chăn,
áo rét - Chỉ giữ lại 2 bộ quần áo dài, quần áo lót, tăng, võng màn, mấy tấm
ảnh, 3 quyển sổ Gia tài chỉ còn có vậy thôi.
tập. Lần này hành quân 3 ngày liền, vòng qua Quảng Bình và đến Đèo Ngang. Bọn
117 đi quan sát tình hình về cho biết ở đó rất đẹp - Sẽ đóng quân trong một
cánh rừng chỉ cách biến có 100m. qua một cồn cát trắng và cơn mương nước ngọt.
Sững cái chết lúc nào cũng đi bên cạnh. Máy bay ném bom, tàu chiến pháo kích -
ở đó vắng và sự đi lại hạn chế hết sức. Mình đã vứt đi gần hết sách, vở, chăn,
áo rét - Chỉ giữ lại 2 bộ quần áo dài, quần áo lót, tăng, võng màn, mấy tấm
ảnh, 3 quyển sổ Gia tài chỉ còn có vậy thôi.
Có lẽ lần này, mình sẽ lên
425 ở 628 1007. Từ đó, nhìn ra biển chắc là rất đẹp - Chắc là sẽ thấy hết tầm
rộng lớn của trùng khơi.
425 ở 628 1007. Từ đó, nhìn ra biển chắc là rất đẹp - Chắc là sẽ thấy hết tầm
rộng lớn của trùng khơi.
Mặc dù cuộc sống chiến đấu
ngổn ngang, bề bộn và căng thẳng mình vẫn không bao giờ quên được Như Anh. Như
Anh ở xa vậy, chắc không hề nghĩ rằng, có người lại nhớ Như Anh đến thế. Nỗi
nhớ bây giờ không còn là niềm rạo rực, bồn chồn như năm trước - Mà im lìm, thấm
thía - Mà là nỗi day dứt, trăn trở. Trăn trở hoài thôi. Sao thương Như Anh đến
thế. Thương cả mình. cả mối tình vừa chớm nở…
ngổn ngang, bề bộn và căng thẳng mình vẫn không bao giờ quên được Như Anh. Như
Anh ở xa vậy, chắc không hề nghĩ rằng, có người lại nhớ Như Anh đến thế. Nỗi
nhớ bây giờ không còn là niềm rạo rực, bồn chồn như năm trước - Mà im lìm, thấm
thía - Mà là nỗi day dứt, trăn trở. Trăn trở hoài thôi. Sao thương Như Anh đến
thế. Thương cả mình. cả mối tình vừa chớm nở…
Nhiều lúc mình muốn gửi cái
gì đó cho Như Anh – cho Như Anh hiểu và tin rằng, mình mãi mãi thương yêu Như
Anh - mãi mãi gìn giữ Như Anh yêu dấu trong trái tim mình - Song, linh cảm đẹp
đẽ ấy không chỉ dừng lại ở đấy - Cũng như Như Anh bảo rằng: "Chẳng lẽ, chỉ
có thế, chỉ có thế thôi mặc dù rất đẹp!"
gì đó cho Như Anh – cho Như Anh hiểu và tin rằng, mình mãi mãi thương yêu Như
Anh - mãi mãi gìn giữ Như Anh yêu dấu trong trái tim mình - Song, linh cảm đẹp
đẽ ấy không chỉ dừng lại ở đấy - Cũng như Như Anh bảo rằng: "Chẳng lẽ, chỉ
có thế, chỉ có thế thôi mặc dù rất đẹp!"
Mình rất hiểu rằng: Phải,
tình cảm ấy phải còn nhiều chuyện hơn nữa. Người ta không chỉ sổng với nhau mơ mộng
- Mà còn phải thiết thực - Và còn nữa, nhiều nữa… Còn phải như đa sa và
Têlêghin.
tình cảm ấy phải còn nhiều chuyện hơn nữa. Người ta không chỉ sổng với nhau mơ mộng
- Mà còn phải thiết thực - Và còn nữa, nhiều nữa… Còn phải như đa sa và
Têlêghin.
Nhưng, Như Anh ơi! Không thể
nào thế được! Như Anh có hiểu rằng, người yêu Như Anh hơn hết, người yêu Như
Anh đến nhức nhói cả trái tim lại chẳng bao giờ đủ sức mà gìn giữ Như Anh ở lại
vĩnh viễn với mình. Cái "sức lực mỏng mảnh" của Như Anh chính là như
thế đấy!
nào thế được! Như Anh có hiểu rằng, người yêu Như Anh hơn hết, người yêu Như
Anh đến nhức nhói cả trái tim lại chẳng bao giờ đủ sức mà gìn giữ Như Anh ở lại
vĩnh viễn với mình. Cái "sức lực mỏng mảnh" của Như Anh chính là như
thế đấy!
Càng mong ngày gặp lại Như
Anh, mình hiểu rằng, ngày càng đi đến những ngày thất vọng thực sự của cuộc đời
Thủ trưởng bảo rằng: Đừng nên nghĩ về chuyện "hậu phương" - Đừng vội
nghĩ đến đòi hỏi và hưởng thụ. Không, mình có nghĩ đến hưởng thụ gì đâu. Chỉ vì
yêu và thương người ở xa lắm lắm, mà mình cố tìm một con đường tốt nhất cho Như
Anh đi, cho Như Anh hiểu, mình yêu Như Anh mãi, thương Như Anh mãi - Và mọi cô
gái mình gặp trên cuộc đời này chỉ càng làm mình thêm nhớ, thêm thương Như Anh
mà thôi!
Anh, mình hiểu rằng, ngày càng đi đến những ngày thất vọng thực sự của cuộc đời
Thủ trưởng bảo rằng: Đừng nên nghĩ về chuyện "hậu phương" - Đừng vội
nghĩ đến đòi hỏi và hưởng thụ. Không, mình có nghĩ đến hưởng thụ gì đâu. Chỉ vì
yêu và thương người ở xa lắm lắm, mà mình cố tìm một con đường tốt nhất cho Như
Anh đi, cho Như Anh hiểu, mình yêu Như Anh mãi, thương Như Anh mãi - Và mọi cô
gái mình gặp trên cuộc đời này chỉ càng làm mình thêm nhớ, thêm thương Như Anh
mà thôi!
Như Anh sẽ nghĩ gì khi càng
ngày càng lâu có thư của nình? Như Anh có nghi ngờ gì lòng chung thuỷ của mình
không? Nghi ngờ gì cũng được, giận dỗi gì cũng được, miễn là Như Anh làm tốt
những điều mình dặn dò, ở xa, ở xa... phải, đấy là .hình là thử thách gay go và
ác liệt nhất âm thầm, dai dẳng nhất - Như Anh có chịu đựng nổi hay không?
ngày càng lâu có thư của nình? Như Anh có nghi ngờ gì lòng chung thuỷ của mình
không? Nghi ngờ gì cũng được, giận dỗi gì cũng được, miễn là Như Anh làm tốt
những điều mình dặn dò, ở xa, ở xa... phải, đấy là .hình là thử thách gay go và
ác liệt nhất âm thầm, dai dẳng nhất - Như Anh có chịu đựng nổi hay không?
Mình không đòi hỏi gì nhiều
cả - Mai sau có gặp lại Như Anh - Mình sẽ chẳng dám đòi hỏi gì ở Như Anh cả -
Ta là đôi bạn thân nhất của cuộc đời riêng - Đôi bạn tin, quí và thương nhau
nhất - Hiểu nhau nhất trong từng nẻo khuất của lòng. Đôi bạn nhớ nhau nhiều
nhất - Nhưng, vĩnh viễn nó chỉ như thế thôi - Như Anh sẽ có một gia đình riêng
nho nhỏ, với người bạn đởi nào đấy, chắc là người đó sẽ rất tốt, người đó sẽ
cao thượng và đừng ghen tuông vì một tình bạn đẹp đẽ của mình.
cả - Mai sau có gặp lại Như Anh - Mình sẽ chẳng dám đòi hỏi gì ở Như Anh cả -
Ta là đôi bạn thân nhất của cuộc đời riêng - Đôi bạn tin, quí và thương nhau
nhất - Hiểu nhau nhất trong từng nẻo khuất của lòng. Đôi bạn nhớ nhau nhiều
nhất - Nhưng, vĩnh viễn nó chỉ như thế thôi - Như Anh sẽ có một gia đình riêng
nho nhỏ, với người bạn đởi nào đấy, chắc là người đó sẽ rất tốt, người đó sẽ
cao thượng và đừng ghen tuông vì một tình bạn đẹp đẽ của mình.
Rồi cứ đến những ngày đáng
nhớ, bọn mình lại đến nhà nhau chơi - Ta cùng giở lại quá khứ nên thơ, nên nhạc
của mình, và vui sướng nhìn đến hiện tại đẹp đẽ, mà ở hôm nay thì đô là tương
lai. Mình sẽ được tặng Như Anh những đoá hoa trắng muốt, những đoá hoa mà mình
bắt đầu yêu khi biết rằng Như Anh rất yêu hoa...
nhớ, bọn mình lại đến nhà nhau chơi - Ta cùng giở lại quá khứ nên thơ, nên nhạc
của mình, và vui sướng nhìn đến hiện tại đẹp đẽ, mà ở hôm nay thì đô là tương
lai. Mình sẽ được tặng Như Anh những đoá hoa trắng muốt, những đoá hoa mà mình
bắt đầu yêu khi biết rằng Như Anh rất yêu hoa...
Những ngày sống trong đời bộ
đội, mình đã hiểu nhiều những tình cảm phức tạp và đa dạng. Người ta thường
khuyên nhủ mình, đừng vội tin vào một người con gái. Nhưng mình vẫn tin - Tin
một cách cuồng nhiệt và tự giác - Không hề phải bắt buộc, không hề phải tự gò
bố, tự tìm lý do mà tin. Mình tin Như Anh không bao giờ phụ lại mình cả, khi
mình suốt đời thương nhớ Như Anh và mình cũng chỉ mong có thế thôi. Chỉ mong,
cuộc đởi mình cũng có 1 người con gái nhớ nhung bằng những tình cảm tốt đẹp
nhất.
đội, mình đã hiểu nhiều những tình cảm phức tạp và đa dạng. Người ta thường
khuyên nhủ mình, đừng vội tin vào một người con gái. Nhưng mình vẫn tin - Tin
một cách cuồng nhiệt và tự giác - Không hề phải bắt buộc, không hề phải tự gò
bố, tự tìm lý do mà tin. Mình tin Như Anh không bao giờ phụ lại mình cả, khi
mình suốt đời thương nhớ Như Anh và mình cũng chỉ mong có thế thôi. Chỉ mong,
cuộc đởi mình cũng có 1 người con gái nhớ nhung bằng những tình cảm tốt đẹp
nhất.
Người ta thường muốn phân
biệt giữa người đi học nước ngoài và người đi bộ đội. Còn mình thì không muốn
thế. Còn nếu như ai phân biệt thì mặc kệ họ - Và mình cũng chẳng lấy đó làm
buồn phiền.
biệt giữa người đi học nước ngoài và người đi bộ đội. Còn mình thì không muốn
thế. Còn nếu như ai phân biệt thì mặc kệ họ - Và mình cũng chẳng lấy đó làm
buồn phiền.
13/5/72
Chiều nay hành quân đến Đèo
Ngang - Sẽ đi qua Quảng Bình và đi trong 3 hôm.
Ngang - Sẽ đi qua Quảng Bình và đi trong 3 hôm.
23/5/72
Mười ngày đã trôi qua. Mười
ngày đầy rẫy gian khổ, khó khăn. Đầy rẫy mệt nhọc và vất vả. Và chiến trường có
lẽ cũng chỉ gian khổ mức độ như thế hoặc có hơn thì chỉ hơn chút ít thôi. Đèo
Ngang mình đã đến - Và quả thực, con đèo chạy dọc như nhà thơ mình thích đã
nói:
ngày đầy rẫy gian khổ, khó khăn. Đầy rẫy mệt nhọc và vất vả. Và chiến trường có
lẽ cũng chỉ gian khổ mức độ như thế hoặc có hơn thì chỉ hơn chút ít thôi. Đèo
Ngang mình đã đến - Và quả thực, con đèo chạy dọc như nhà thơ mình thích đã
nói:
“… Nhà như lá đa đậu lưng
chừng núi
chừng núi
Sông suối ở đâu rơi xuống
chân đèo
chân đèo
Đèo nhằm hướng Nam, đường
nhằm hướng Nam
nhằm hướng Nam
Xe đạn cũng nhắm hướng Nam
vượt dốc
vượt dốc
Bao nhiêu người làm thơ về
đèo Ngang.
đèo Ngang.
Mà quên mất con đèo chạy
dọc!"
dọc!"
Biển đã ở ngay kia, dưới chân
điểm cao nơi đơn vị mình đang chốt. Sắc biển thay đổi hàng ngày, hàng giờ. Còn
những con sóng miên man của biến thì cứ vô hồi xô vào đất cứ xô mãi vào bờ mà
chẳng bao giờ hết cả. Biến mênh mông, mênh mông, còn đất nhỏ hẹp - Vậy mà cứ
như thế mãi thôi...
điểm cao nơi đơn vị mình đang chốt. Sắc biển thay đổi hàng ngày, hàng giờ. Còn
những con sóng miên man của biến thì cứ vô hồi xô vào đất cứ xô mãi vào bờ mà
chẳng bao giờ hết cả. Biến mênh mông, mênh mông, còn đất nhỏ hẹp - Vậy mà cứ
như thế mãi thôi...
Không, mình cũng không hiểu
định nói điều gì trong đấy nữa. Những ý nghĩ màu mè, những nghĩ suy giản dị,
chân thực cứ chen lấn vào nhau và mình không sao tách bạch cho rõ ràng mà diễn
tả. Tất cả cứ quyện vào nhau thành một mớ bòng bong thành một cục to sù. Kệ,
chẳng thèm viết những điều ấy vào Nhật ký làm gì. Chuyện chiến trường - chăng
có gì đáng kể đâu - Đại loại, ta xung phong và trước giờ xuất kích bao giờ cũng
lo lắng vì vắt, muỗi, dĩn và cả con ve, con ve... hay con gì đó. Người thì gọi
là ruồi trâu - người thì gọi là con ve bò - Chà, cái anh chàng Rivaret choàng cây
thánh giá vào cổ ấy đáng sợ thật Hắn ta dùng vòi đâm qua lớp quần áo lính đánh
nhói một cái và hút máu căng ca bụng - Ai ngủ không biết là gay, có khi gã hút
máu xong, rút vòi ra không được, cứ để cả vòi trong da thịt bệnh nhân, gây cảm
giác vừa buốt, vừa ngứa. Thảo nào Vôirútsơ lại dùng cái tên quái gở ấy cho con
người chống đối ác liệt với thiên chúa giáo.
định nói điều gì trong đấy nữa. Những ý nghĩ màu mè, những nghĩ suy giản dị,
chân thực cứ chen lấn vào nhau và mình không sao tách bạch cho rõ ràng mà diễn
tả. Tất cả cứ quyện vào nhau thành một mớ bòng bong thành một cục to sù. Kệ,
chẳng thèm viết những điều ấy vào Nhật ký làm gì. Chuyện chiến trường - chăng
có gì đáng kể đâu - Đại loại, ta xung phong và trước giờ xuất kích bao giờ cũng
lo lắng vì vắt, muỗi, dĩn và cả con ve, con ve... hay con gì đó. Người thì gọi
là ruồi trâu - người thì gọi là con ve bò - Chà, cái anh chàng Rivaret choàng cây
thánh giá vào cổ ấy đáng sợ thật Hắn ta dùng vòi đâm qua lớp quần áo lính đánh
nhói một cái và hút máu căng ca bụng - Ai ngủ không biết là gay, có khi gã hút
máu xong, rút vòi ra không được, cứ để cả vòi trong da thịt bệnh nhân, gây cảm
giác vừa buốt, vừa ngứa. Thảo nào Vôirútsơ lại dùng cái tên quái gở ấy cho con
người chống đối ác liệt với thiên chúa giáo.
Nói điều gì huyên thuyên thế.
Hành quân bao nhiêu đêm rồi, mắc võng bạt bao nhiêu lần trong thẳm sâu và gai
góc của rừng mà chưa hề làm bài thơ nào về giấc ngủ quí giá trong rừng - Đáng
ghét thế thì thôi.
Hành quân bao nhiêu đêm rồi, mắc võng bạt bao nhiêu lần trong thẳm sâu và gai
góc của rừng mà chưa hề làm bài thơ nào về giấc ngủ quí giá trong rừng - Đáng
ghét thế thì thôi.
Còn trời thì bây giờ nhập
nhoạng. Hoàng hôn đây - Nếu như ở nhà thì đang làm gì nhỉ - Năm ngoái vào giờ
này Như Anh sắp thi à, có lẽ thi xong rồi chứ, 6 giờ tối rồi còn gì), mà mình
đang còn trong trường Đại học. Sắp dỗi nhau rồi đấy. 30/5 gặp Như Anh và thế là
bông hoa quỳnh trắng trong sắp bị ruồng rẫy đây. Khốn khổ thân mình thế thì
thôi - Bây giờ biết được những gì cần làm thì xa xôi với lắm rồi. Làm sao có
thể trở lại được những ngày như xưa nữa. Như Anh đã ra sao rồi - màu tím của
gói mực học sinh cứ làm mình nhớ đến Như Anh. Nhớ đến bài thơ nho nhỏ làm vội
vàng dọc đường hành quân qua đất Quảng Bình - đặt tên bài thơ ấy là “Màu tím hoa
mua” vậy.
nhoạng. Hoàng hôn đây - Nếu như ở nhà thì đang làm gì nhỉ - Năm ngoái vào giờ
này Như Anh sắp thi à, có lẽ thi xong rồi chứ, 6 giờ tối rồi còn gì), mà mình
đang còn trong trường Đại học. Sắp dỗi nhau rồi đấy. 30/5 gặp Như Anh và thế là
bông hoa quỳnh trắng trong sắp bị ruồng rẫy đây. Khốn khổ thân mình thế thì
thôi - Bây giờ biết được những gì cần làm thì xa xôi với lắm rồi. Làm sao có
thể trở lại được những ngày như xưa nữa. Như Anh đã ra sao rồi - màu tím của
gói mực học sinh cứ làm mình nhớ đến Như Anh. Nhớ đến bài thơ nho nhỏ làm vội
vàng dọc đường hành quân qua đất Quảng Bình - đặt tên bài thơ ấy là “Màu tím hoa
mua” vậy.
“Cứ mỗi lần hành quân qua đây
Lòng tôi lại nhớ em da diết
Màu tím hoa mua chẳng phải
chưa hề biết
chưa hề biết
Nhưng đến giờ tôi mới hiểu
màu hoa
màu hoa
Chẳng giấu lòng, chẳng phải
giấu lòng ta
giấu lòng ta
Tôi biết cô gái nào chẳng
khóc
khóc
Khi đưa tiễn người con trai
thân nhất
thân nhất
Hoa tím chín chiều nói hộ với
lòng anh.
lòng anh.
Không dừng lại đâu giữa đất
nước mông mênh.
nước mông mênh.
Tôi cúi xuống với cành hoa
lặng lẽ
lặng lẽ
Màu hoa tím như chưa bao giờ
tím thế
tím thế
Cánh mỏng cánh mềm mát ngón
tay ta:
tay ta:
Những điều lớn lao trên đất
ri ước bao la
ri ước bao la
Vẫn không quên niềm riêng nhỏ
nhất
nhất
Chung thủy nhất là mối tình
của đất
của đất
Mỗi màu hoa đều thấm đượm
tình người.
tình người.
Tôi đã đi rất xa em rồi
Chẳng dễ về thăm em trong phố
nhỏ
nhỏ
E ấp cánh hoa mua vào trong
sổ
sổ
Tím lòng mình và tím cả lòng
em.
em.
Đường tôi hành quân trong đêm
Hoa đã lẫn vào màu trời tím
biếc
biếc
Có nhìn thấy hoa đâu mà tôi
vẫn biết
vẫn biết
Hoa mùa hè nhuộm tím cả trời
mây.
mây.
Em ở đâu rồi. Bâng khuâng kẽ
tay
tay
Tháng 5. tháng 5 hẹn về thăm
vườn nhỏ
vườn nhỏ
Câu u th Ơ chép tay nôn nao ý
nghĩ
nghĩ
Hoa tím chẳng lắm lời như
những dòng thơ.
những dòng thơ.
Tiếng hát ai đằng sau bâng
quơ
quơ
Tôi ngoái lại chào hoa lần
nữa
nữa
Rừng vắng lặng. . . mà tôi cứ
ngỡ
ngỡ
Có đôi bạn nào mới đón đưa
nhau... "
nhau... "
(17/5/72 – QBình)
Như Anh ở xa, có nghe thấy
mình đang thì thào đọc cho Như Anh nghe bài thơ gồ ghề này không nhỉ. Mình sẽ
làm những bài thơ về hoa. Về những cánh hoa rừng, hoa dại mà có một màu sắc và
hương vị thơ hết sức. Làm những bài thơ về hoa tặng người yêu yêu những bông
hoa... Như Anh nhé, Như Anh đồng ý không nào?
mình đang thì thào đọc cho Như Anh nghe bài thơ gồ ghề này không nhỉ. Mình sẽ
làm những bài thơ về hoa. Về những cánh hoa rừng, hoa dại mà có một màu sắc và
hương vị thơ hết sức. Làm những bài thơ về hoa tặng người yêu yêu những bông
hoa... Như Anh nhé, Như Anh đồng ý không nào?
Trời tối quá rồi - Đêm buông
- Đêm nay gác đây. Trăng này là đầu tháng, chỉ hơi lờ mờ - ướt át ánh trăng,
làm ướt cả lòng người. Như Anh ra sao rồi nhỉ? Như Anh đã ra sao rồi. Dẫu sao
mình cũng còn yên tâm về Như Anh sẽ làm đúng và làm tốt những điều mình mong
muốn ở Như Anh. Ngày mai, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất Chúng mình sẽ
gặp nhau, hai chúng mình sẽ gặp nhau. Con đường vẫn đưa hương - Như Anh nhỉ -
Đêm
- Đêm nay gác đây. Trăng này là đầu tháng, chỉ hơi lờ mờ - ướt át ánh trăng,
làm ướt cả lòng người. Như Anh ra sao rồi nhỉ? Như Anh đã ra sao rồi. Dẫu sao
mình cũng còn yên tâm về Như Anh sẽ làm đúng và làm tốt những điều mình mong
muốn ở Như Anh. Ngày mai, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất Chúng mình sẽ
gặp nhau, hai chúng mình sẽ gặp nhau. Con đường vẫn đưa hương - Như Anh nhỉ -
Đêm
bây giờ buồn vì vắng những
đôi bạn dạo chơi trong mùi hương của chúng.
đôi bạn dạo chơi trong mùi hương của chúng.
Cái lo lắng bây giờ là lo cho
gia đình - Cho những người thân yêu đang sống giữa Thủ đô căng thẳng vì hồi còi
báo động. Tối quá rồi không thế viết hơn được nữa. Đành ghi lại một chút sự
kiện trong ngày vậy. Ngày hôm nay đã bắt đầu khai lý lịch quân nhân - Mình
chẳng nhớ cái gì cả - Chẳng nhớ điều gì hết - Để lý lịch trong ba lô mà bứt rứt
trong lòng chán lắm đây.
gia đình - Cho những người thân yêu đang sống giữa Thủ đô căng thẳng vì hồi còi
báo động. Tối quá rồi không thế viết hơn được nữa. Đành ghi lại một chút sự
kiện trong ngày vậy. Ngày hôm nay đã bắt đầu khai lý lịch quân nhân - Mình
chẳng nhớ cái gì cả - Chẳng nhớ điều gì hết - Để lý lịch trong ba lô mà bứt rứt
trong lòng chán lắm đây.
24/5/72
Lại.nói tiếp ve những trang
lý lịch - Người ta bắt khai tỉ mỉ hết sức - Nào là ông, bà, cô dì, chú bác. Làm
sao mà nhớ được cơ chứ - Ngay cả cái tên mình cũng khó mà nhớ được Nữa là phải
nhớ cả ngày tháng năm sinh. Nhớ cả sinh hoạt vật chất và chính trị của các cụ
ấy từ ngày mình có lẽ chưa có một chút gì trên trái đất này, ngay cả đó là
những tế bào đầu tiên đơn sơ nhất!
lý lịch - Người ta bắt khai tỉ mỉ hết sức - Nào là ông, bà, cô dì, chú bác. Làm
sao mà nhớ được cơ chứ - Ngay cả cái tên mình cũng khó mà nhớ được Nữa là phải
nhớ cả ngày tháng năm sinh. Nhớ cả sinh hoạt vật chất và chính trị của các cụ
ấy từ ngày mình có lẽ chưa có một chút gì trên trái đất này, ngay cả đó là
những tế bào đầu tiên đơn sơ nhất!
Cứ mỗi lần giở lý lịch - mình
lại càng thêm khẳng định trách nhiệm nặng nề của mình hôm nay. Hôm nay ra đi
không phải chỉ là trách nhiệm của cá nhân mình cho trọn vẹn, mà mình còn phải
làm cả phần gia đình, phần ông bà, cha mẹ.
lại càng thêm khẳng định trách nhiệm nặng nề của mình hôm nay. Hôm nay ra đi
không phải chỉ là trách nhiệm của cá nhân mình cho trọn vẹn, mà mình còn phải
làm cả phần gia đình, phần ông bà, cha mẹ.
Có lẽ vì do nghĩ như vậy mà
mình không muốn ghen tị hay đòi hỏi gì dễ dàng về mình chăng. Phải khẳng định
rằng mình đã cố gắng nhiều để trở thành một con người tốt, theo đúng ý muốn của
mình.
mình không muốn ghen tị hay đòi hỏi gì dễ dàng về mình chăng. Phải khẳng định
rằng mình đã cố gắng nhiều để trở thành một con người tốt, theo đúng ý muốn của
mình.
Tuổi thơ ngây thơ, chưa làm
gì được cho đời mà lại chỉ gây thêm phiền phức. Nhiều lúc ngẫm lại, cứ tự trách
mình, dạo còn nhỏ, hẳn có nhiều lúc mình đã mặc chiếc áo mới đứng bàng quan ở
bến tàu. Mình đứng trẻ dại ở bậc thang có làm buồn tận cõi sâu tâm hồn của một
người lớn nào đã cảm thấy xa xôi cả một thời thơ ấu của nình?
gì được cho đời mà lại chỉ gây thêm phiền phức. Nhiều lúc ngẫm lại, cứ tự trách
mình, dạo còn nhỏ, hẳn có nhiều lúc mình đã mặc chiếc áo mới đứng bàng quan ở
bến tàu. Mình đứng trẻ dại ở bậc thang có làm buồn tận cõi sâu tâm hồn của một
người lớn nào đã cảm thấy xa xôi cả một thời thơ ấu của nình?
Bây giờ lớn rồi - Mình đã
hiểu nhiều hơn, đậm đà hơn lòng người. Mình hiểu được thế nào là lòng nhân đạo
cao cả của lòng người - Người ta có thế hy sinh tất cả - Hy sinh là hết thảy
những gì của riêng mình cho người khác. Mà sự hy sinh ấy là cần thiết, là đúng đắn,
chứ không phải sự hy sinh một cái gì gò bó. Một sự hy sinh hò hét và không cần
thiết.
hiểu nhiều hơn, đậm đà hơn lòng người. Mình hiểu được thế nào là lòng nhân đạo
cao cả của lòng người - Người ta có thế hy sinh tất cả - Hy sinh là hết thảy
những gì của riêng mình cho người khác. Mà sự hy sinh ấy là cần thiết, là đúng đắn,
chứ không phải sự hy sinh một cái gì gò bó. Một sự hy sinh hò hét và không cần
thiết.
Lòng tin tưởng ở con người
cũng chính là một nét riêng rất độc đáo của lòng nhân đạo - Điều này thầy Lưu
đã nói rất nhiều với mình từ 3 năm trước, từ hơn 2 năm trước - Nhưng đến giờ
mình mới hiếu một cách sâu xa và đầy đủ nhất.
cũng chính là một nét riêng rất độc đáo của lòng nhân đạo - Điều này thầy Lưu
đã nói rất nhiều với mình từ 3 năm trước, từ hơn 2 năm trước - Nhưng đến giờ
mình mới hiếu một cách sâu xa và đầy đủ nhất.
Có thế ngày mai, cuộc đời sẽ
trả lời mình bằng luồng gió lạnh ngắt, nhưng có hề chi, khi mình đã cống hiến
cho cuộc đời một tâm hồn chính trực và cao cả - Biết yêu và biết ghét - Biết
lăn lộn trong cái bình dị của cuộc sống mà cảm hiểu hạnh phúc không có gì so
sánh nổi. Biết sống cao thượng, vươn lên trên tất cả những gì tính toán cá nhân
mòn mỏi và cằn cỗi. Phải, mình phải sống như vậy, phải cống hiến cho cuộc đời
một tâm hồn như thế - Đây là mơ ước là nguyện vọng, quyết tâm và cũng là trách
nhiệm mình phải làm. Phải làm.
trả lời mình bằng luồng gió lạnh ngắt, nhưng có hề chi, khi mình đã cống hiến
cho cuộc đời một tâm hồn chính trực và cao cả - Biết yêu và biết ghét - Biết
lăn lộn trong cái bình dị của cuộc sống mà cảm hiểu hạnh phúc không có gì so
sánh nổi. Biết sống cao thượng, vươn lên trên tất cả những gì tính toán cá nhân
mòn mỏi và cằn cỗi. Phải, mình phải sống như vậy, phải cống hiến cho cuộc đời
một tâm hồn như thế - Đây là mơ ước là nguyện vọng, quyết tâm và cũng là trách
nhiệm mình phải làm. Phải làm.
Thạc còn buồn không? Có còn
buồn bã vì những năm tháng phải xa trường đại học, vì không được ra nước ngoài
học tập - Vì các bạn Thạc, người đi đây, người đi đó, sống êm ả, sung tức với
tập giáo trình. Ngày mai, các bạn về, các bạn có kiến thức, các bạn là kỹ sư,
là các nhà bác học, còn Thạc sẽ chỉ là một con người bình thường nhất, nếu
chiến tranh không cướp đi của Thạc một bàn chân, một bàn tay...
buồn bã vì những năm tháng phải xa trường đại học, vì không được ra nước ngoài
học tập - Vì các bạn Thạc, người đi đây, người đi đó, sống êm ả, sung tức với
tập giáo trình. Ngày mai, các bạn về, các bạn có kiến thức, các bạn là kỹ sư,
là các nhà bác học, còn Thạc sẽ chỉ là một con người bình thường nhất, nếu
chiến tranh không cướp đi của Thạc một bàn chân, một bàn tay...
Cũng không ngờ rằng dạo lớp
7, bài văn học sinh giỏi của miền Bắc lại chính là lời tiên tri cho tâm trạng
mình sau này: "Trước kia bị áp bức, bóc lột đau khổ đã đành. Bây giờ, cái
dốt nát về khoa học kỹ thuật cũng phải xem là một điều rất đáng đau khổ!"
(Lê Quẩn). Đấy, bình luận câu ấy đi.
7, bài văn học sinh giỏi của miền Bắc lại chính là lời tiên tri cho tâm trạng
mình sau này: "Trước kia bị áp bức, bóc lột đau khổ đã đành. Bây giờ, cái
dốt nát về khoa học kỹ thuật cũng phải xem là một điều rất đáng đau khổ!"
(Lê Quẩn). Đấy, bình luận câu ấy đi.
Nếu như giờ đây, cho mình trở
lại trường cấp 2 và làm lại bài văn ấy, mình tin rằng sẽ làm tốt bài văn đó. Vì
bây giờ, mình đã thấm thía biết bao nhiêu nỗi khổ tâm, khi bản thân mình hoàn
toàn mù tịt trước mọi vấn đề hôm qua mình hy vọng rằng sẽ nhanh chóng nắm chắc
lấy nó.
lại trường cấp 2 và làm lại bài văn ấy, mình tin rằng sẽ làm tốt bài văn đó. Vì
bây giờ, mình đã thấm thía biết bao nhiêu nỗi khổ tâm, khi bản thân mình hoàn
toàn mù tịt trước mọi vấn đề hôm qua mình hy vọng rằng sẽ nhanh chóng nắm chắc
lấy nó.
Dạo ấy, có 8 đứa thân nhau,
cùng đi thi học sinh giỏi văn miền Bắc trong đội Hà Nội. 8 đứa thì cùng phòng
từ cụm, huyện, thành phố, và sau cùng, đều thi miền Bắc. 4 đứa con trai, còn
lại là con gái: Lan - Hồng - Anh - Tấn - Bình - Lân - Hùng và tớ. Lan thì bị
bom năm mình lớp 9 rồi- Vũ Hồng và Tấn, giờ đang học ở Nga - còn Phạm Kiều Anh
hình như đi nước ngoài, ở nước ngoài, nước ngoài nào không rõ Bình và mình đi
bộ đội - Lân học Triết học ở trường Đại học Tổng hợp Lômônôxốp. Hùng học bên
Tiệp- Các bạn đã đi gần hết - Và bài văn thuở ấy hẳn hun đúc trong lòng mình
niềm vui, trong lòng các bạn mình say mê học tập - ù, đúng đấy, dốt nát về khoa
học là điều đau khổ vô cùng.
cùng đi thi học sinh giỏi văn miền Bắc trong đội Hà Nội. 8 đứa thì cùng phòng
từ cụm, huyện, thành phố, và sau cùng, đều thi miền Bắc. 4 đứa con trai, còn
lại là con gái: Lan - Hồng - Anh - Tấn - Bình - Lân - Hùng và tớ. Lan thì bị
bom năm mình lớp 9 rồi- Vũ Hồng và Tấn, giờ đang học ở Nga - còn Phạm Kiều Anh
hình như đi nước ngoài, ở nước ngoài, nước ngoài nào không rõ Bình và mình đi
bộ đội - Lân học Triết học ở trường Đại học Tổng hợp Lômônôxốp. Hùng học bên
Tiệp- Các bạn đã đi gần hết - Và bài văn thuở ấy hẳn hun đúc trong lòng mình
niềm vui, trong lòng các bạn mình say mê học tập - ù, đúng đấy, dốt nát về khoa
học là điều đau khổ vô cùng.
Hùng ơi, thằng bạn quê Sài
Gòn, hôm nào ngồi trong phòng thi, nó cúi gằm mặt xuống bàn có đến 30 phút -
Rồi ngẩng lên và tha hồ cắm cúi, cắm cúi viết, viết hoài. Nó tưởng chừng quên
hết mọi người ở xung quanh và say mê với điều đang nghĩ ngợi. Hùng nghĩ gì nhỉ,
Hùng hẳn nhớ đến ba má đang sống giữa Sài Gòn tăm tối, dưới ách quân thù. Phải,
lòng khát vô tận ấy của những người thân yêu trên quê hương đã giục giã Hùng để
nó làm bài văn được giải duy nhất của Hà Nội trong năm ấy. Hùng đang nghĩ ngợi
điều gì nhỉ. Và các bạn kia nữa? Các bạn đang nghĩ ngợi điều gì? Hẳn các bạn đã
quên tiệt mình rồi - Quên tiệt cái thằng bạn cứ hay ngồi lọt thỏm trong cái
cống xỉ than làm hầm của người ta bỏ lăn lóc trên hè phố... Chỉ cần các bạn
đừng bao giờ quên cái đề văn năm ấy, cái đề văn giờ đây đang trăn trở và day
dứt tự đáy lòng mình.
Gòn, hôm nào ngồi trong phòng thi, nó cúi gằm mặt xuống bàn có đến 30 phút -
Rồi ngẩng lên và tha hồ cắm cúi, cắm cúi viết, viết hoài. Nó tưởng chừng quên
hết mọi người ở xung quanh và say mê với điều đang nghĩ ngợi. Hùng nghĩ gì nhỉ,
Hùng hẳn nhớ đến ba má đang sống giữa Sài Gòn tăm tối, dưới ách quân thù. Phải,
lòng khát vô tận ấy của những người thân yêu trên quê hương đã giục giã Hùng để
nó làm bài văn được giải duy nhất của Hà Nội trong năm ấy. Hùng đang nghĩ ngợi
điều gì nhỉ. Và các bạn kia nữa? Các bạn đang nghĩ ngợi điều gì? Hẳn các bạn đã
quên tiệt mình rồi - Quên tiệt cái thằng bạn cứ hay ngồi lọt thỏm trong cái
cống xỉ than làm hầm của người ta bỏ lăn lóc trên hè phố... Chỉ cần các bạn
đừng bao giờ quên cái đề văn năm ấy, cái đề văn giờ đây đang trăn trở và day
dứt tự đáy lòng mình.
Các bạn đi xa, các bạn ở lại
còn được học hành, hẳn sẽ học thay cả phần mình còn bỏ dở. Mình nghĩ đến những
tình bạn cao cả và đẹp đẽ của Mác-ănggen. Mình nghĩ đến vần thơ của nhà thơ trẻ
Bế Kiến Quốc - bài thơ về tình bạn ấm cúng và tha thiết biết bao nhiêu:
còn được học hành, hẳn sẽ học thay cả phần mình còn bỏ dở. Mình nghĩ đến những
tình bạn cao cả và đẹp đẽ của Mác-ănggen. Mình nghĩ đến vần thơ của nhà thơ trẻ
Bế Kiến Quốc - bài thơ về tình bạn ấm cúng và tha thiết biết bao nhiêu:
“Ta thông với nhau như hai
bình nước
bình nước
Niềm vui từ ở bạn sẽ về tôi…”
(Tình bạn)
Mình nghĩ đến lớp người tìm
nhau trên trận tuyến - Ao ước từ bao lâu rồi, mình ao ước từ bao lâu rồi đi
trên đường Trường Sơn và gặp nhà thơ trẻ của quân đội - Phạm Tiến Duật - gặp
anh và nói chuyện với anh về cái tổng đài nằm chênh vênh bên núi cao, về tiếng
thở của rừng sâu, và cái tiếng hát không biết màu gì mà thiêu đốt lòng người.
nhau trên trận tuyến - Ao ước từ bao lâu rồi, mình ao ước từ bao lâu rồi đi
trên đường Trường Sơn và gặp nhà thơ trẻ của quân đội - Phạm Tiến Duật - gặp
anh và nói chuyện với anh về cái tổng đài nằm chênh vênh bên núi cao, về tiếng
thở của rừng sâu, và cái tiếng hát không biết màu gì mà thiêu đốt lòng người.
Mình đi tìm Phạm Tiến Quật.
Còn anh, anh đi tìm Ca Lê Hiến, nhà thơ mà tập thơ đầu là "Tiếng gà
gáy" báo hiệu một tài năng:
Còn anh, anh đi tìm Ca Lê Hiến, nhà thơ mà tập thơ đầu là "Tiếng gà
gáy" báo hiệu một tài năng:
Trong những căn nhà dã chiến.
Hiến ơi.
Hiến ơi.
Tôi hỏi chuyện về anh và
không kìm nỗi nhớ
không kìm nỗi nhớ
Tình đời thiết tha có thể nào
để dở
để dở
Đất vẫn nặn mồi, nặn bát
những triền sông…”
những triền sông…”
(Những dòng sông chảy
mãi…P.T.D)
mãi…P.T.D)
Còn Ca Lê Hiến, anh chẳng yên
tâm ngồi trên giảng đường trường đại học, anh không thể nghe hết tập giáo trình
lịch sử - Không thể ngồi nghe tiếng gươm khua trong những trang giấy. Anh đi
tìm Giang Nam. Anh đi tìm tiếng thơ trong trẻo và khoẻ mạnh nhất của miền Nam
thuở ấy Anh đi theo tiếng gọi của trái tim mình...
tâm ngồi trên giảng đường trường đại học, anh không thể nghe hết tập giáo trình
lịch sử - Không thể ngồi nghe tiếng gươm khua trong những trang giấy. Anh đi
tìm Giang Nam. Anh đi tìm tiếng thơ trong trẻo và khoẻ mạnh nhất của miền Nam
thuở ấy Anh đi theo tiếng gọi của trái tim mình...
Ca Lê Hiến giờ đã nằm xuống.
Tài năng của anh đang độ phát triển và anh chưa kịp làm những gì tuổi thơ hằng
mong ước. Nhưng những dòng sông ấy, có bao giờ cạn được Tiếng thơ của anh vẫn
tiếp sức cho những người sau đi tới.
Tài năng của anh đang độ phát triển và anh chưa kịp làm những gì tuổi thơ hằng
mong ước. Nhưng những dòng sông ấy, có bao giờ cạn được Tiếng thơ của anh vẫn
tiếp sức cho những người sau đi tới.
Tôi nghĩ đến những điều vĩnh
cửu của tình bạn chân thực nhất: Không, ở lịnh vực này nên tách rời tình yêu ra
- mặc dù tình yêu cũng chính là một tình bạn chân thực và cao quí. Phải tách
ra, vì đôi khi, tình yêu còn làm nhiệm vụ riêng của nó.
cửu của tình bạn chân thực nhất: Không, ở lịnh vực này nên tách rời tình yêu ra
- mặc dù tình yêu cũng chính là một tình bạn chân thực và cao quí. Phải tách
ra, vì đôi khi, tình yêu còn làm nhiệm vụ riêng của nó.
Bất kỳ một thứ tình cảm nào,
bất kỳ mối quan hệ kỳ lạ và thiêng liêng nào nếu như không biết gắn cái riêng
của mình vào sợi dây vô hình mà bền chắc vô cùng của công việc trên đường thực
hiện lý tưởng của mình, thì tình cảm ấy không thề gọi là đẹp đẽ, không thề tồn
tại lâu dài, không thể vượt qua được những thử thách gay go và ác liệt của cuộc
đời.
bất kỳ mối quan hệ kỳ lạ và thiêng liêng nào nếu như không biết gắn cái riêng
của mình vào sợi dây vô hình mà bền chắc vô cùng của công việc trên đường thực
hiện lý tưởng của mình, thì tình cảm ấy không thề gọi là đẹp đẽ, không thề tồn
tại lâu dài, không thể vượt qua được những thử thách gay go và ác liệt của cuộc
đời.
Lúc này đây, mình muốn nghĩ
đến Như Anh là một người bạn chân thành và đáng tin cậy nhất. Lúc chia tay, bên
hàng cây mờ ảo con đường dẫn ra ngoại ô thành phố. Như Anh đã thận trọng bảo
mình: "Tình bạn thôi, Thạc nhé! Tình bạn thôi ư? Khi ta đi hơi xa một chút
khỏi cái ranh giới ấy của cuộc đời - Nếu như đây là đất Nga phủ đầy tuyết trắng
- Ta sẽ làm Paven và Ria, đôi bạn, đôi bạn có tình cảm trong sáng và đẹp đẽ
biết chừng nào...
đến Như Anh là một người bạn chân thành và đáng tin cậy nhất. Lúc chia tay, bên
hàng cây mờ ảo con đường dẫn ra ngoại ô thành phố. Như Anh đã thận trọng bảo
mình: "Tình bạn thôi, Thạc nhé! Tình bạn thôi ư? Khi ta đi hơi xa một chút
khỏi cái ranh giới ấy của cuộc đời - Nếu như đây là đất Nga phủ đầy tuyết trắng
- Ta sẽ làm Paven và Ria, đôi bạn, đôi bạn có tình cảm trong sáng và đẹp đẽ
biết chừng nào...
Lúc ấy, quả thực, mình không
đồng ý. Mình không đồng ý vì sao cũng không còn biết nữa. Linh cảm mơ hồ không
cho phép mình gật đầu. Song giờ đây, mình sẽ nói với Như Anh như thế - Mình sẽ
nói với Như Anh rằng: "ù,anh bạn thôi - chỉ cần tình bạn và mình chỉ muốn
là người bạn theo đúng nghĩa sát thực của nó!". Tình bạn ấy có chân thực
hay không tuỳ thuộc mức độ tin tưởng của Như Anh đổi với mình - Như Anh có nghi
ngờ chút gì về lòng chung thuỷ của mình hay không? Câu hỏi ấy, mình đã đặt ra
bao nhiêu lần, và lần nào cũng khẳng định - Không, nhất định Như Anh sẽ không
nghi ngờ gì cả. Như Anh sẽ tin rằng mình nói thật - Trong cuộc đời này, tình
yêu chỉ có the nẩy nở với Như Anh và không thể với một người khác được Mình đã
yêu Như Anh, cái tình yêu đầu tiên trong sáng nhất và cái tình yêu duy nhất
trong cả cuộc đời mình - Cái tình yêu thanh bạch - không hề có gì bụi bặm của
đòi hỏi hưởng thụ nhục dục - Như Anh còn mong mỏi điều gì hơn thể nữa?
đồng ý. Mình không đồng ý vì sao cũng không còn biết nữa. Linh cảm mơ hồ không
cho phép mình gật đầu. Song giờ đây, mình sẽ nói với Như Anh như thế - Mình sẽ
nói với Như Anh rằng: "ù,anh bạn thôi - chỉ cần tình bạn và mình chỉ muốn
là người bạn theo đúng nghĩa sát thực của nó!". Tình bạn ấy có chân thực
hay không tuỳ thuộc mức độ tin tưởng của Như Anh đổi với mình - Như Anh có nghi
ngờ chút gì về lòng chung thuỷ của mình hay không? Câu hỏi ấy, mình đã đặt ra
bao nhiêu lần, và lần nào cũng khẳng định - Không, nhất định Như Anh sẽ không
nghi ngờ gì cả. Như Anh sẽ tin rằng mình nói thật - Trong cuộc đời này, tình
yêu chỉ có the nẩy nở với Như Anh và không thể với một người khác được Mình đã
yêu Như Anh, cái tình yêu đầu tiên trong sáng nhất và cái tình yêu duy nhất
trong cả cuộc đời mình - Cái tình yêu thanh bạch - không hề có gì bụi bặm của
đòi hỏi hưởng thụ nhục dục - Như Anh còn mong mỏi điều gì hơn thể nữa?
Chúng ta sẽ là bạn. Chúng ta
sẽ là bạn của nhau mãi. Và như vậy, tha hồ gặp nhau, tha hồ trò chuyện – Không
còn sợ có gì ngăn cản dúng ta cả. Nhất là mình không muốn để một nỗi khổ dai
dẳng và đau xót cho một người bạn nào trên trái đất này.
sẽ là bạn của nhau mãi. Và như vậy, tha hồ gặp nhau, tha hồ trò chuyện – Không
còn sợ có gì ngăn cản dúng ta cả. Nhất là mình không muốn để một nỗi khổ dai
dẳng và đau xót cho một người bạn nào trên trái đất này.
Con người có sức chịu đựng kỳ
lạ vô cùng - Mình tin tưởng ở sức chịu đựng ấy có thể giúp cho mình vượt qua
mọi cám dỗ, mọi đòi hỏi nhỏ bé và mốc thếch. Tuổi thơ lang thang trong tâm hồn,
thì giờ đây, lang thang bằng đôi chân cầu thủ, mình đã cố gắng hết sức để tâm
hồn mình trong sáng và đập nhịp với cuộc sống hào hùng, biến động Mình muốn mọi
niềm vui, mọi nỗi lo lắng của mình đều là niềm vui và nỗi lo lắng của cả dân
tộc, của thời đại mình đang sống.
lạ vô cùng - Mình tin tưởng ở sức chịu đựng ấy có thể giúp cho mình vượt qua
mọi cám dỗ, mọi đòi hỏi nhỏ bé và mốc thếch. Tuổi thơ lang thang trong tâm hồn,
thì giờ đây, lang thang bằng đôi chân cầu thủ, mình đã cố gắng hết sức để tâm
hồn mình trong sáng và đập nhịp với cuộc sống hào hùng, biến động Mình muốn mọi
niềm vui, mọi nỗi lo lắng của mình đều là niềm vui và nỗi lo lắng của cả dân
tộc, của thời đại mình đang sống.
Ch. hay nói mình, nó bảo mình
nghĩ mọi điều đều đơn giản và thẳng băng. Nó bảo mình quá ư nhìn đời bằng một
màu hồng – Nó bảo mình lý thuyết và nhất định vấp phải gai góc của cả cuộc đời.
Với nó, nghi ngờ hết thảy! Nó nghi ngờ những người con gái đang đi học xa Tổ
quốc. Rằng họ không hề có được sự chịu đựng cần thiết mà bạn bè mong muốn. Ch.
bảo, đấy là sự thật, và theo nó, người ta nên có cách nhìn nhận riêng và không
nên rập khuôn máy móc.
nghĩ mọi điều đều đơn giản và thẳng băng. Nó bảo mình quá ư nhìn đời bằng một
màu hồng – Nó bảo mình lý thuyết và nhất định vấp phải gai góc của cả cuộc đời.
Với nó, nghi ngờ hết thảy! Nó nghi ngờ những người con gái đang đi học xa Tổ
quốc. Rằng họ không hề có được sự chịu đựng cần thiết mà bạn bè mong muốn. Ch.
bảo, đấy là sự thật, và theo nó, người ta nên có cách nhìn nhận riêng và không
nên rập khuôn máy móc.
Mình nghĩ rằng, đến một tuổi
nào đó, cả tuổi trẻ ngông cuồng và lắm ý kiến mới lạ, cứ thích tìm cho mình một
quan niệm nào đấy mâu thuẫn in ít hay đôi khi đối lập hẳn với quan niệm chính
thống của thời đại và cơi như mình đã tìm ra điều gì đáng quí lắm - Như một
phát minh lớn. Họ kiêu ngạo nhìn những người khác đang theo đuổi khái niệm sách
vở - Và tự bảo, chỉ có họ mới nghĩ được điều ấy mà thôi. Còn những người khác
là sách vở, rập khuôn, là không có tính độc đáo, là tô hồng, v.v...
nào đó, cả tuổi trẻ ngông cuồng và lắm ý kiến mới lạ, cứ thích tìm cho mình một
quan niệm nào đấy mâu thuẫn in ít hay đôi khi đối lập hẳn với quan niệm chính
thống của thời đại và cơi như mình đã tìm ra điều gì đáng quí lắm - Như một
phát minh lớn. Họ kiêu ngạo nhìn những người khác đang theo đuổi khái niệm sách
vở - Và tự bảo, chỉ có họ mới nghĩ được điều ấy mà thôi. Còn những người khác
là sách vở, rập khuôn, là không có tính độc đáo, là tô hồng, v.v...
*
* *
Và bây giờ, tạm biệt cuốn
Nhật ký đầu tiên của đời lính Không kịp xem lại được một lần. Không kịp chữa
những âm bằng âm trắc trong cấu trúc một câu văn vội vàng và bụi bặm. Chuyện
đời" mà thực ra, chẳng có chuyện gì. Một mớ tùm hum, xám xịt như căn bếp
bỏ hoang.
Nhật ký đầu tiên của đời lính Không kịp xem lại được một lần. Không kịp chữa
những âm bằng âm trắc trong cấu trúc một câu văn vội vàng và bụi bặm. Chuyện
đời" mà thực ra, chẳng có chuyện gì. Một mớ tùm hum, xám xịt như căn bếp
bỏ hoang.
Ngày mai, ngày kia... Phải để
lại tất cả ở đằng sau. Tôi không thể để cho ai đọc những đòng suy nghĩ này. Trừ
khitôi không còn sống mà gìn giữ nữa.
lại tất cả ở đằng sau. Tôi không thể để cho ai đọc những đòng suy nghĩ này. Trừ
khitôi không còn sống mà gìn giữ nữa.
“Chuyện đời thì chưa viết hết
vài chục trang giấy - Còn "Chuyện biển” thì chỉ được vài trang thơ - Nhật
ký! Chao ôi, chuyện phiếm!
vài chục trang giấy - Còn "Chuyện biển” thì chỉ được vài trang thơ - Nhật
ký! Chao ôi, chuyện phiếm!
Kẻ thù không cho tôi ở lại -
Phải đi - Tôi sẽ gửi về cuốn Nhật ký này, khi nào trở lại, khi nào trở lại tôi
sẽ viết nốt những gì lớn lao mà tôi đã trải qua từ khi xa nó, xa cuốn Nhật ký
thân yêu của đời lính.
Phải đi - Tôi sẽ gửi về cuốn Nhật ký này, khi nào trở lại, khi nào trở lại tôi
sẽ viết nốt những gì lớn lao mà tôi đã trải qua từ khi xa nó, xa cuốn Nhật ký
thân yêu của đời lính.
Ừ, nếu như tôi không trở lại
- Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng, ngày mai,
những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những dòng vui vẻ và đông đúc.
Đừng đề trống trải và bí ẩn như những trang giấy này.
- Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng, ngày mai,
những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những dòng vui vẻ và đông đúc.
Đừng đề trống trải và bí ẩn như những trang giấy này.
Một ngày cuối tháng 5/72
Hà Tĩnh
Anh lính binh nhì
Kính chào Hậu phương - Chào
gia đình, và người tôi yêu. Đêm nay tôi đi - Nhất định có ngày trở về Thủ đô
yêu quí của lòng tôi.
gia đình, và người tôi yêu. Đêm nay tôi đi - Nhất định có ngày trở về Thủ đô
yêu quí của lòng tôi.
3/6/1972
Ngã ba đồng lộc
Hết
0 nhận xét:
Đăng nhận xét